تغذیه درمانی به کنترل شدت التهاب روده بزرگ و پیشرفت علائم آن کمک می‌کند، زیرا رژیم غذایی مناسب بر اساس وضعیت بیمار و نوع بیماری متفاوت است.
اهمیت نقش تغذیه در کنترل بیماری
غذا عامل ایجاد بیماری نیست، اما مستقیماً بر میزان فعالیت آن تأثیر می‌گذارد. نادیده گرفتن تغذیه صحیح می‌تواند باعث تضعیف سیستم ایمنی و تشدید التهابات شود. همچنین، التهاب باعث نشت پروتئین‌ها از دیواره روده می‌شود؛ بنابراین تمرکز بر منابع پروتئینی مانند تخمرغ، گوشت، ماهی، طیور، محصولات لبنی و سویا ضروری است.
زینک و علائم کولون
کمبود ماده زینک در بیماران مبتلا به بیماری کرون بیشتر از موارد کولیت اولسراتیو مشاهده می‌شود، به‌ویژه زمانی که ناسور بین روده‌ها وجود داشته باشد. اسهال منجر به دفع زینک می‌شود و در مقابل، کمبود آن باعث کاهش ایمنی بدن و افزایش اسهال می‌گردد. این کمبود را می‌توان با مصرف غذاهای غنی از زینک مانند میگو و گوشت قرمز جبران کرد، زیرا دریافت زینک به متوقف شدن اسهال کمک می‌کند.
تغذیه در دوران حملات حاد التهاب روده بزرگ
در موارد التهاب شدید، استراتژی‌های غذایی مشخصی دنبال می‌شود:
- تغذیه مایع: تکیه بر آب و چای کمرنگ؛ در حالی که از قهوه، چای پررنگ و آب‌میوه‌های ترش مانند لیمون (به دلیل افزایش حرکات دستگاه گوارش) باید پرهیز کرد.
- محدودیت‌های غذایی: مصرف وعده‌های بدون لاکتوز و بدون فیبر، همراه با افزایش تدریجی مقدار مایعات.
- روش‌های تغذیه:
- خوراکی: کم‌هزینه‌ترین و کم‌خطرترین روش است که باعث حفظ حیات غشای مخاطی روده و پرزهای جذب‌کننده غذا می‌شود.
- تغذیه وریدی: پزشک در موارد انسداد روده، تنگی یا التهاب شدید در بخش‌های بالایی روده برای استراحت دادن به دستگاه گوارش از این روش استفاده می‌کند. توصیه می‌شود برای جلوگیری از تنبلی روده، این روش برای مدت طولانی ادامه نیابد.
رژیم غذایی در دوران آرامش کولیت اولسراتیو
هنگامی که وضعیت بیمار پایدار شود، هدف از رژیم غذایی جلوگیری از فعال شدن بیماری و جبران کمبودهای تغذیه‌ای است:
- کالری و پروتئین: انرژی روزانه در دوران آرامش با ضرب در ۳۸ و در دوران فعال با ضرب در ۴۵ وزن بیمار محاسبه می‌شود. در موارد زخم‌های روده، مصرف ۱.۲ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بیمار توصیه می‌شود.
- فیبر: در صورت وجود تنگی روده، برای جلوگیری از انسداد باید از فیبرها (مانند آجیل، ذرت، گل‌کلم و خیار) پرهیز کرد. اما در دوره‌های آرامش، فیبرها می‌توانند به کاهش حملات کمک کنند، به شرطی که مقدار زیادی آب نوشیده شود.
- ممنوعات و مجازات: بهتر است از غذاهای سرخ‌کرده، تند و نوشابه‌های گازدار دوری کرد. همچنین توصیه می‌شود برای کاهش احتباس مایعات، نمک را کاهش داده و وعده‌های کوچک و مکرر میل کنید.
مکمل‌های غذایی و عناصر حمایتی
بیماران ممکن است برای جبران کمبودها، تحت نظارت پزشکی به موارد زیر نیاز داشته باشند:
- ویتامین‌ها: ویتامین‌های محلول در آب مانند ویتامین C و ویتامین B کمپلکس، علاوه بر ویتامین D، اسید فولیک، آهن و کلسیم.
- مواد پزشکی: استفاده از اسیدهای آمینه یا کربوهیدرات‌های دکسترین مالتوز که هضم آسانی دارند.
- رژیم حذفی: امتحان کردن اجتناب تدریجی از عناصر خاص (مانند گلوتن یا رنگ‌های خوراکی) برای شناسایی ترکیباتی که باعث تحریک سیستم ایمنی بیمار می‌شوند.
سوالات متداول
التهاب روده بزرگ چیست؟
یک بیماری مزمن است که روده بزرگ و راست‌روده (رکتوم) را درگیر می‌کند و باعث ایجاد زخم‌های کوچک در مخاط می‌شود که ممکن است خونریزی یا ترشح چرک داشته باشند.
درمان التهاب روده بزرگ چیست؟
درمان شامل داروهای ضدالتهابی مانند آمینوسالیسیلات‌ها، تعدیل‌کننده‌های ایمنی یا در موارد مقاوم به دارو، جراحی است. همچنین تغییرات تغذیه‌ای بخش مهمی از درمان است.
علت التهاب روده بزرگ ایسکمیک چیست؟
این وضعیت در اثر کاهش جریان خون به بخشی از روده بزرگ رخ می‌دهد که باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به سلول‌ها می‌شود. این مسئله می‌تواند ناشی از تنگی عروق یا افت فشار خون باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر باید فوراً کمک پزشکی دریافت کنید:
- احساس درد ناگهانی و شدید در شکم که بیمار را قادر به نشستن یا یافتن وضعیت راحت نکند.
- مشاهده اسهال خونی.
- وجود دردهای شدید در سمت راست شکم.
سلب مسئولیت پزشکی: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزینی برای مشاوره با پزشک متخصص نیست.
مقالات مرتبط
- درمان بواسیر با گیاهان دارویی و روش‌های خانگی و پزشکی
- بهترین داروهای کولیت اولسراتیو برای کنترل التهاب
- مدیریت سندرم روده تحریک‌پذیر در بارداری و روش‌های درمان
- یبوست؛ وضعیتی آزاردهنده اما قابل درمان
- بیشتر درباره روده و کولون
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team