شناخت انواع آسم به پزشکان کمک می‌کند تا شدت بیماری را تعیین کرده و بر اساس تکرار علائم و میزان پاسخ بیمار به داروهای تسکینی و giãnکننده‌ها، مناسب‌ترین درمان را انتخاب کنند.
آسم چیست و چه عل функцияی دارد؟
آسم به عنوان یک بیماری انسدادی برگشت‌پذیر در مجاری تنفسی شناخته میشود. در این بیماری، واکنش‌های بیش از حد سیستم ایمنی به برخی محرک‌ها باعث اسپاسم عضلات برونش‌ها، افزایش ترشحات و التهاب میشود که در نهایت منجر به تنگ شدن مجاری هوا و دشواری در تنفس می‌گردد.
علت واحد و قطعی برای بروز این بیماری وجود ندارد، اما تصور میشود ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در آن نقش داشته باشند. احتمال ابتلا در افرادی که سابقه خانوادگی بیماری، اگزما یا حساسیت دارند، بیشتر است. همچنین «فرضیه بهداشت» اشاره می‌کند که کاهش مواجهه با میکروارگانیسم‌ها در جوامع بسیار بهداشتی‌تر ممکن است کودکان را مستعد بیماری‌های آلرژیک کند.
آسم چگونه طبقهبندی میشود و درجات شدت آن چیست؟
پزشک برای تعیین درجه بیماری بر اساس تعداد دفعات بروز علائم، شدت آن‌ها و نتایج آزمایش‌ها تصمیم می‌گیرد. طبقهبندی این بیماری به چهار دسته تقسیم میشود:
- خفیف و متناوب: علائم ساده‌ای که تا دو روز در هفته و دو شب در ماه تکرار می‌شوند.
- خفیف و مداوم: علائم بیش از دو بار در هفته ظاهر می‌شوند، اما بیشتر از یک بار در روز نیستند.
- متوسط و مداوم: علائم یک بار در روز و بیش از یک شب در هفته ظاهر می‌شوند.
- شدید و مداوم: علائم در بیشتر روزهای هفته وجود دارند و دفعات بروز شبانه زیاد است.
روش‌های تشخیص و آزمایش‌ها
تشخیص با معاینه جسمانی و رد بیماری‌های دیگر مانند بیماری انسداد ریوی مزمن (COPD) آغاز میشود. آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- سنجش عملکرد ریه: مانند اسپیرومتری و پیک‌فلومتری برای ارزیابی قدرت بازدم و میزان تنگی مجاری تنفسی.
- آزمایش‌های تکمیلی: شامل تست چالش متاکولین، اندازه‌گیری اکسید نیتریک در بازدم، تحلیل ائوزینوفیل در خلط و تصویربرداری با اشعه ایکس.
- تست‌های حساسیت: از طریق پوست یا خون برای شناسایی محرک‌هایی مانند گرد و غبار یا گرده‌های گیاهان.
گزینه‌های درمانی و داروها
درمان به دو بخش پیشگیرانه طولانیمدت و درمان‌های سریع برای حملات تقسیم میشود:
۱. داروهای کنترل‌کننده آسم طولانیمدت: برای کاهش التهاب به صورت روزانه مصرف می‌شوند؛ مانند کورتیکواستروئیدهای استنشاقی، تعدیل‌کننده‌های luekotriene، اینهالرهای ترکیبی و تئوفیلین.
۲. داروهای تسکینی سریع: در صورت نیاز برای باز کردن سریع مجاری هوا استفاده می‌شوند، مانند آگونیست‌های بتا کوتاه‌اثر و عوامل آنتی‌کولینرژیک.
۳. درمان‌های پیشرفته: شامل داروهای بیولوژیک برای موارد شدید یا ترموپلاستی برونش برای کاهش حجم عضلات صاف در ریه‌ها.
توصیه میشود یک برنامه اقدام آسم مکتوب با هماهنگی پزشک تهیه شود که مشخص کند چه زمانی دوز داروها بر اساس علائم افزایش یا کاهش یابد.
نکاتی برای زندگی با آسم مزمن
برای کاهش احتمال بروز حملات، می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:
- پرهیز از محرک‌ها: استفاده از تهویه مطبوع برای کاهش رطوبت و گرده‌ها، جایگزینی فرش با کفپوش‌های چوبی و استفاده از کاورهای ضد گرد و غبار برای تشک‌ها.
- سبک زندگی: حفظ وزن سالم، ورزش منظم برای تقویت قلب و ریه‌ها و درمان رفلاکس معده که ممکن است علائم را تشدید کند.
- پیشگیری: ترک سیگار و دوری از دود سیگار دیگران، و استفاده از ماسک در هوای سرد.
سوالات متداول
چه چیزی باعث ایجاد آسم میشود؟
این بیماری ناشی از واکنش بیش از حد سیستم ایمنی به محرک‌هایی مانند دود، ویروس‌ها، پرز حیوانات یا تغییرات دما است و عوامل ژنتیکی نیز در آن نقش دارند.
سطح بهداشت مورد نیاز چقدر است؟
برخی نظریه‌ها بیان می‌کنند که بهداشت بیش از حد در دوران کودکی ممکن است مواجهه با میکروب‌ها را کاهش داده و احتمال ایجاد حساسیت به محیط اطراف را افزایش دهد.
از پزشک چه انتظاری داشته باشیم؟
پزشک سوالاتی درباره زمان و شدت علائم می‌پرسد و ممکن است از شما بخواهد پیش از انجام آزمایش‌های تشخیصی، یادداشتی از محرک‌هایی که وضعیت شما را بدتر می‌کنند، تهیه کنید.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر باید سریعاً کمک پزشکی اضطراری دریافت کنید:
- تنگی نفس شدید حتی در حالت استراحت.
- دشواری در صحبت کردن یا راه رفتن.
- عدم بهبود وضعیت پس از استفاده از اسپری تسکینی.
- کبودی لب‌ها یا ناخن‌ها، یا احساس گیجی و از دست دادن هوشیاری.
- تورم صورت یا گلو و دشواری در بلع (علائم شوک آنافیلاکسی).
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره پزشکی متخصص نمی‌شود.
مقالات مرتبط
- مدیریت و درمان آسم ناشی از تمرین ورزشی
- عوامل خطر و causes آسم کودکان
- آیا مصرف استامینوفن در بارداری باعث آسم میشود؟
- بررسی رابطه آنتی بیوتیک و خطر آسم کودکان
- بیشتر درباره آسم
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team