بزانە بۆچی نزیکەی نیوەی دایک‌وباوکان دانانی مێلاتۆنین بە منداڵان بۆ خەوتن دەکەن، مەترسییەکانی چییە و چۆن عادەتی خەوتنی باشتر دابمەزرێنن.
ڕەوتی بەکارهێنانی یارمەتیدەرەکانی خەو لەلایەن دایک‌وباوکانەوە بۆ منداڵان
ڕاپرسییەکی ئەکادیمیای ئەمریکیی پزیشکیی خەو نیشان دەدات کە ٤٦%ی دایک‌وباوکان مێلاتۆنین بە منداڵانی خوار تەمەنی ١٣ ساڵ دەدەن. لەبارەی هەرزەکارانەوە، ٣٠%ی دایک‌وباوکان ئەم پاشکۆیەیان پێدەدەن. باوکان زیاتر لە دایکان ئەمە دەکەن، و دایک‌وباوکانی تەمەنی ٢٥ تا ٣٤ ساڵ زۆرترین بەکارهێنەرن بۆ منداڵانی خوار تەمەنی ١٣ ساڵ.
ئەم ڕەوتانە نیشانەی کێشەیەکی بڵاوازن، چونکە بە پێی خەمڵاندن، ١٥% تا ٢٠%ی منداڵان و هەرزەکاران کێشەیان هەیە لە خەوتن یان بەخەوماوەمانەوە.
تێگەیشتن لە دانانی مێلاتۆنین بە منداڵان و مەترسییەکانی
مێشک بە شێوەی سروشتی مێلاتۆنین بەرهەم دەهێنێت؛ هۆرمۆنێک کە یارمەتی خەوتن دەدات. هەرچەندە ئەم پاشکۆیانە بەبێ ڕەچەتەی پزیشک بەردەستن، بەڵام لەلایەن خزمەتگوزاری تەندروستیی ناوخۆییەوە ڕێکنەخراون. بەبێ ئەم چاودێرییە، لەوانەیە بەرهەمەکان پێکهاتەی ناونەنراویان تێدا بێت، وەک سێرۆتۆنین یان کانابیدیۆڵ (CBD)، یان دۆزێکیان لەوە جیاواز بێت کە لەسەر پێکەوە نووسراوە.
نیگەرانییە ئەگەرییەکان ئەمانەن:
- خواردنی بەهەڵە: ناوەندەکانی کۆنترۆڵی ژەهراوی لە زیادبوونی ٥٣٠%ی پەیوەندییەکان لەبارەی خواردنی ئەم پاشکۆیە لەلایەن منداڵانەوە دەدوێن.
- کاریگەرییە لاوەکییەکان: هەندێک منداڵ تووشی سەرئێشە، سەرگێژە، دڵتێکچوون و خەواڵوویی لە ڕۆژدا بوونەتەوە؛ لە هەندێک حاڵەتدا پێویستیان بە نەخۆشخانەبوون هەبووە.
- کاریگەری لەسەر گەشە: پسپۆڕان نیگەرانن لەوەی ئەم پاشکۆیە چۆن کاریگەری لەسەر بلوغ و گەشە دەکات.
- کەمی زانیاری: زانیاریی باوەڕپێکراو لەبارەی کاریگەریی بەکارهێنانی درێژخایەنی ئەم پاشکۆیە بوونی نییە.
عادەتە باشترەکانی کاتی خەوتنی منداڵان
پسپۆڕانی پزیشکی پێشنیار دەکەن کە هەرچەندە ئەم یارمەتیدەرانە دەتوانن یارمەتی منداڵ بدەن بخەوێت، بەڵام چارەسەری هەمیشەیی نین. بۆ ماوەیەکی کورت بەکاریان بهێنە، لە کاتێکدا ڕۆتینێکی تەندروستتر دادەمەزرێنیت. خەوی خراپ دەتوانێت ببێتە هۆی کێشەی ڕەفتاری، کێشەی سەرنج و قەڵەوی.
بۆ باشترکردنی خەو بە شێوەی سروشتی، ئەم هەنگاوانە لەبەرچاو بگرە:
- سنووردارکردنی شاشەکان: پێش خەوتن کاتی بەسەربردن بە یارییە ڤیدیۆییەکان و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کەم بکەرەوە، چونکە زۆرێک لە دایک‌وباوکان ئەمانە بە هۆکاری سەرەکیی تێکچوونی خەو دەزانن.
- ڕێوڕەسمی جێگیر: هەموو ڕۆژێک لە هەمان کاتدا ڕۆتینێکی شەوانە دابمەزرێنە.
- ئاسوودەیی گونجاو بۆ منداڵ: بە تاقیکردنەوە و هەڵەکردن ئەو چالاکییە ئارامکەرەوە بدۆزەرەوە کە بۆ منداڵەکەت کار دەکات؛ وەک خوێندنەوەی چیرۆک، گۆرانی گوتن یان ماساژدان.
پرسیارە باوەکان
ئایا مێلاتۆنین بۆ منداڵان سەلامەتە؟
بەکارهێنانی کورتخایەن بە دۆزی دروست بە گشتی بە سەلامەت دادەنرێت، بەڵام پێویستە دایک‌وباوکان سەرەتا ڕاوێژ بە پزیشکی منداڵان بکەن.
کاریگەرییە لاوەکییەکانی مێلاتۆنین چین؟
لەوانەیە هەندێک منداڵ دڵتێکچوون، سەرگێژە، سەرئێشە یان خەواڵوویی لە ڕۆژدا ئەزموون بکەن.
بۆچی دۆزی پاشکۆکان باوەڕپێکراو نییە؟
چونکە FDA چاودێریی ئەم پاشکۆ خۆراکییانە ناکات، دۆزی ڕاستەقینە لەوانەیە لەوە جیاواز بێت کە لەسەر پێکەوە نووسراوە.
کەی پێویستە پزیشک ببینن؟
ئەگەر منداڵەکەت بە شێوەیەکی درێژخایەن کێشەی لەخەوتن یان بەخەوماوەمانەوە هەیە، ڕاوێژ بە پزیشکی منداڵان بکە. ئەگەر منداڵێک بەهەڵە پاشکۆیەک بخوات و نیشانەکانی ژەهراویبوون پیشان بدات، یان پێویستی بە نەخۆشخانەبوون هەبێت، دەستبەجێ داوای یارمەتیی پزیشکی بکە.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. هەمیشە لەبارەی هەر پرسیارێک سەبارەت بە دۆخێکی پزیشکی، ڕاوێژ بە دابینکەرێکی تەندروستیی شیاو بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گەرمی پێکان لە شەودا؛ هۆکار و ڕێگای ساردکردنەوە
- کاتی بێداربوونی نوزاد چەندە؟
- کاریگەری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەسەر خەو
- کێشەی خەو لە کاری شیفتی: نیشانە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team