داخستنی کەناڵی فرمێسک لە منداڵان دەتوانێت مەترسی تەمەڵی چاو زیاد بکات؛ ئەمەش پشکنینی بەردەوام و تەواوی چاو پێویست دەکات.
داخستنی کەناڵی فرمێسک لە منداڵان چییە؟
ئەم دۆخە کاتێک ڕوودەدات کە بەربەستێکی بەشی یان تەواو لە سیستەمی دەرچوونی فرمێسک هەبێت. ئەمە ڕێگری لە ڕۆیشتنی ئاسایی شلەکان دەکات و دەبێتە هۆی هەوکردنی چاو و زیادبوونی فرمێسک. ئەم جۆرە داخستنە لە منداڵانی تازە لەدایکبوو باوە و زۆرجار لە ماوەی ساڵی یەکەمی ژیاندا بەخۆی لادەچێت، بێ ئەوەی پێویستی بە چارەسەری هەبێت.
پەیوەندی نێوان کەناڵەکانی فرمێسک و تەمەڵی چاو
توێژینەوەیەک کە ٣٧٥ منداڵی تێدا بوو کە کەناڵی فرمێسکیان داخرا بوو، دەرخستی کە ٢٢%یان مەترسی تووشبوون بە تەمەڵی چاو (غمش)یان هەبوو؛ ئەم ڕێژەیە ٨ هێندەی ئەو منداڵانە بوو کە ئەم داخستنەیان نەبوو.
هەروەها دەرکەوت کە ٦٣%ی منداڵانی ئەم توێژینەوەیە بە تەمەڵی چاو تووش بوون و چارەسەریان وەرگرت، کە ڕاستکردنەوەی بینین یان بەکارهێنانی لێنزی پزیشکی لەخۆ دەگرت. توێژەران هەروەها تێبینییان کرد کە لەو منداڵانەی ڕاستکردنەوەی بینینیان بۆ کرا، تەمەڵی چاو لە هەمان چاوی کە کەناڵەکانی فرمێسکی داخراو بوو دەرکەوت.
نیشانەکانی گرتنی کەناڵی فرمێسک
نیشانەکان کە ڕەنگە لە کەسە تووشبووەکەدا دەرکەون جۆراوجۆرن، لەوانە:
- زیادبوونی بەرچاوی فرمێسک.
- سووربوونەوەی بەشی سپیی چاو.
- دروستبوونی پەڵە لەسەر پەپوولەکان، یان دەرچوونی چرک و موکۆس لە ڕووی چاوەوە.
- ئاوسانێکی ئازاربەخش لە گۆشەی ناوەوەی چاو.
- دووبارەبوونەوەی هەوکردن یان تووشبوون بە عەدوای چاو.
- تەمبوونی بینین.
هۆکارەکان و فاکتەرەکانی مەترسی
هۆکارەکانی کێشە لە سیستەمی دەرچوونی فرمێسک جۆراوجۆرن، لەوانە:
- هۆکاری لەدایکبوونی: نەگەشەکردنی تەواوی سیستەمی دەرچوونی فرمێسک لە منداڵان، یان بوونی پەردەیەکی شانەیی کە ئەو کونە دادەپۆشێت کە بەرەو لووت دەچێت.
- پێشکەوتنی تەمەن: کونەکانی بەرپرسی دەرچوونی فرمێسک بە تێپەڕبوونی کات تەنگ دەبنەوە.
- برینداری و هەوکردن: لێدانی ڕوو، یان عەدوای درێژخایەنی چاو و لووت، ڕەنگە ببێتە هۆی دروستبوونی شانەی برین یان داخستنی کەناڵەکان.
- فاکتەری تر: وەک ئەو گرێنانەی پەستان لەسەر سیستەمی دەرچوون دروست دەکەن، بەکارهێنانی درێژخایەنی هەندێک دڵۆپی چارەسەری گلوکۆما، یان کاریگەرییە لاوەکییەکانی چارەسەری تیشکی و کیمیایی.
سیستەمی دەرچوونی فرمێسک چۆن کار دەکات؟
غوددەکانی فرمێسک کە لەژێر پەپوولە سەرەوەکانن، شلەیەک دەردەدەن کە ڕووی چاو تەڕ دەکات. لە کاتی مژینەوەدا، ئەم فرمێسکانە لە ڕێگەی کونە بچووکەکانی گۆشەکانی چاوەوە دەچنە ناو کەناڵۆکە وردەکان، پاشان دەڕژێنە ناو کیسەی فرمێسک کە لە تەنیشت لووتە. لەوێوە بە کەناڵی فرمێسکی-لووتییەوە بەرەو ناو لووت دادەبەزن و لەوێ هەڵدەمژرێن. داخستنی هەر بەشێک لەم ڕێڕەوە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی فرمێسک، کە گەشەی قارچ، بەکتریا و ڤایرۆسەکان دەورووژێنێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لەو دۆخانەدا پێشنیار دەکرێت پزیشکی پسپۆڕ ببینرێت:
١. بەردەوامبوونی فرمێسک‌کردنی چاو بۆ چەند ڕۆژێک.
٢. دووبارەبوونەوەی بەردەوامی عەدوای چاو.
٣. گومان لە بوونی گرێیەک کە پەستان لەسەر سیستەمی دەرچوون دروست دەکات؛ چونکە دەستنیشانکردنی زوو هەڵبژاردەی چارەسەری باشتر دابین دەکات.
پرسیارە باوەکان
ئایا داخستنی کەناڵی فرمێسک کاریگەری لەسەر بینین هەیە؟
بەڵێ، لە منداڵانی تەمەنیان لە ٣ ساڵ کەمترەدا ڕەنگە پەیوەندی بە زیادبوونی مەترسی تەمەڵی چاو (غمش) هەبێت؛ ئەم دۆخە ئەگەر زوو چارەسەر نەکرێت، ڕەنگە ببێتە هۆی لەدەستدانی بینین.
چۆن دەتوانرێت ڕێگری لە ئاڵۆزییەکانی داخستنی کەناڵەکانی فرمێسک بکرێت؟
پێشنیار دەکرێت هەوکردنی چاو هەر کات دەرکەوت چارەسەر بکرێت، دەستەکان بەردەوام بشۆردرێن و لە خارانەوەی چاوەکان خۆ بپارێزرێت. هەروەها باشە ئامرازەکانی جوانکاریی چاو بە بەردەوامی بگۆڕدرێن و لەگەڵ کەسانی تر هاوبەش نەکرێن.
ئایا هۆکارەکانی داخستنی کەناڵی فرمێسک لە منداڵان و گەورەساڵان جیاوازن؟
بەڵێ، هۆکار لە منداڵانی شیرخۆردا زۆرجار لەدایکبوونییە، بەڵام داخستن لە گەورەساڵاندا بەگشتی بەهۆی هەوکردن، برینداری، گۆڕانکارییە پەیوەندیدارەکان بە تەمەن، یان لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا بەهۆی گرێوە ڕوودەدات.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- جیاوازی لەیزەر و لیزیک بۆ چاککردنی بینین
- هۆکارەکانی لەدەستدانی بینینی لاوەکی
- ماندووبوونی ماسولکەکانی چاو: نیشانە و هۆکارەکان
- چارەسەری چاوە پلکی نزمەکان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team