گۆڕانی هۆرمۆن و شێوازی خەوتن وای دەکەن خەونەکانی دووگیانی بۆ زۆر کەس ڕوونتر و لەبیرنەچووتر بن، و خەوی شەوانە بگۆڕێت.
بۆچی خەونەکانی دووگیانی دەگۆڕێن؟
ئەزموونی خەونی زۆرتر و وردتر بۆ دایک و باوکی چاوەڕوان باوە. ئەم خەونە ڕوونانە زۆرجار ڕێگایەکی ناخودئاگان بۆ ئەوەی جەستە هەستە جۆراوجۆرە ئەرێنی و نەرێنییە پەیوەست بەو گۆڕانە گرنگەی ژیانەوە بخاتە پرۆسە.
چەند هۆکارێک بەشداری لەم گۆڕانانەدا دەکەن:
- گۆڕانی هۆرمۆنەکان: هۆرمۆنەکان کە ئاستیان دەگۆڕێت، دەتوانن کاریگەری لەسەر ناوەڕۆک و دووبارەبوونەوەی خەونەکان دابنێن. بە تایبەتی، هەندێک توێژەر پێیان وایە بەرزبوونەوەی ئاستی پرۆجێستەرۆن لە کۆتایی دووگیانیدا ڕەنگە پەیوەندی بە خەونی وردترەوە هەبێت.
- پرۆسەکردنی هەستەکان: خەونەکان ڕەنگە یارمەتی تاکەکان بدەن نیگەرانییەکانیان سەبارەت بە ئازاری منداڵبوون، لەدایکبوون یان چاوەڕوانی بینینی منداڵەکەیان چارەسەر بکەن.
- دۆخی دەروونی: ئەوانەی لە ماوەی ڕۆژدا هەستی خەمۆکی یان دڵەڕاوکێیان زیاترە، ئەگەری بینینی خەونی ناخۆشیان زیاترە. هەروەها ئەو ژنانەی یەکەمجارە دایک دەبن، زیاتر لەو کەسانەی پێشتر منداڵیان بووە خەونی پەیوەست بە دووگیانی دەگێڕنەوە.
کاریگەری لەسەر چرخی خەو
دووگیانی زۆرجار چرخی ئاسایی خەو تێکدەدات. هەرچەندە خەونبینین بە شێوەیەکی سەرەکی لە قۆناغی خەوی جوڵەی خێرای چاو (REM) ڕوودەدات، ناڕەحەتیی جەستەیی و چوونە بەردەم ئاودەست بەردەوام دەتوانن ببنە هۆی پارچەپارچەبوونی خەو.
سەرنجڕاکێش ئەوەیە ئەم تێکچوونانە ڕەنگە بڕی گشتی خەوی REM کەم بکەنەوە. بەڵام، چونکە ئەگەری ئەوە زیاترە کە کەسێک خەونێک لەبیر بێت ئەگەر لە کاتی بینینی خەونەکەدا لە خەو هەڵبستێت، وا دەردەکەوێت زۆرتر خەون دەبینێت. جگە لەوەش، ماندووبوونی ڕۆژانە ڕەنگە ببێتە هۆی زۆرتر خەوتنەوەی کورت لە ڕۆژدا، کە دەرفەتی زیاتر بۆ خەونبینین دابین دەکات.
بەڕێوەبردنی خەونی زۆر ڕوون و خەونی ترسناک
لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، خەونە توندەکان ڕێگایەکی تەندروستن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ فشاری هەستی. هەندێک توێژینەوەش ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەوانەی لە کاتی دووگیانیدا خەونی ناخۆش دەبینن، ڕەنگە ماوەی ئازاری منداڵبوونیان کورتتر و مەترسی خەمۆکی دوای لەدایکبوونیان کەمتر بێت.
بۆ باشترکردنی کوالێتی خەو و ڕەنگە کەمکردنەوەی خەونی نیگەرانکەر، ئەم هەنگاوانە لەبەرچاو بگرە:
- گۆڕینی دۆخی خەوتن: هەوڵ بدە بە لای چەپی جەستەتدا بخەویت.
- گۆڕینی خواردن: لە خواردنی ژەمێکی گەورە پێش خەوتن خۆت بپارێزە.
- ئامرازە هەستییەکان: لە میدیتەیشن، یۆگا یان پۆلەکانی پێش لەدایکبوون سوود وەربگرە بۆ ئەوەی متمانە و ئارامی دروست بکەیت.
- تۆمارکردنی خەون: نووسینەوەی خەونەکان دەتوانێت یارمەتیت بدات شێوەی بیرکردنەوەی دووبارەبووەوە بناسیتەوە و ڕێگری بکات نیگەرانییەکان خەوتنت تێکبدەن.
پرسیارە باوەکان
ئایا دووگیانی دەتوانێت ببێتە هۆی خەونی زۆر ڕوون؟
بەڵێ، بەهۆی گۆڕانی هۆرمۆنەکان و پێویستی بە پرۆسەکردنی هەستەکانی دووگیانی، بینینی خەونی ڕاستەقینەتر و بەهەستی توندتر باوە.
ئایا پێویستە نیگەران بم لە خەونی زۆر ڕوون لە کاتی دووگیانیدا؟
بە گشتی، نەخێر. ئەم خەونانە زۆرجار ڕێگایەکی ئاسایین بۆ پرۆسەکردنی هەستەکان. بەڵام ئەگەر زۆر نیگەرانت دەکەن یان خەونی ترسناکی دووبارەبووەوەن، پێویستە ڕاوێژ بە پسپۆڕێک بکەیت.
ئایا دووگیانی کاریگەری لەسەر چرخی خەو دادەنێت؟
بەڵێ، دووگیانی زۆرجار بەهۆی جووڵەی کۆرپە و ناڕەحەتییەکانی تر دەبێتە هۆی پارچەپارچەبوونی خەو. ئەمەش دەتوانێت کاریگەری لەسەر ئەوە دابنێت لە کاتی خەوی REM چەند جار لە خەو هەڵدەستیت و خەونەکانت تا چەندە لەبیرت دەمێننەوە.
کەی پزیشک ببینیت؟
هەرچەندە زۆربەی خەونە ڕوونەکان ئاسایین، ئەگەر ئەمانە بەسەرتدا هات، پەیوەندی بە دابینکەری چاودێری تەندروستی یان چارەسەرکەری دەروونییەوە بکە:
- خەونی ترسناکی دووبارەبووەوە کە نیگەرانییەکی زۆر دروست دەکات.
- خەونی ترسناک کە زۆر قورس دەبێت بڕی پێویستی خەوتنت دابین بکەیت.
- خەونێک کە فشارە بنەڕەتییەکان دەردەخات و ناتوانیت بە تەنیا مامەڵەیان لەگەڵ بکەیت.
پزیشک دەتوانێت یارمەتیت بدات نەخۆشییە شاراوەکانی خەو لاببەیتەوە، بۆ دڵنیابوون لە تەندروستیی هەردووکی دایک و منداڵ.
ئاگادارکردنەوە: ئەم وتارە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. بۆ هەر نیگەرانییەکی تەندروستی، هەمیشە ڕاوێژ بە دابینکەرێکی چاودێری تەندروستیی پسپۆڕ بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- GLP-1 واتە چی و کاریگەریی لە وەستانی هەناسەی خەودا
- بە قەدەر بخەوە: ئایا ٧ کاتژمێر بەسە؟
- کۆتایی هەفتە و قەرەبووکردنەوەی کەمی خەوتن
- هۆکارەکانی نارکۆلێپسی و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team