خەوتن دوای خواردن دەکرێت ببێتە هۆی کێشەی هەرسکردن و زیادبوونی کێش؛ بۆیە پێش پاڵکەوتن، ماوەیەکی گونجاو چاوەڕێ بکە.
مەترسییە تەندروستییە پەیوەستەکان بە خەوتن دوای خواردن
چوونە جێخەوەوە دوای تەواوکردنی خواردن دەکرێت ببێتە هۆی چەندین کێشەی جەستەیی، لەوانە:
- نائاساییەکانی سیستەمی هەرسکردن: پاڵکەوتن دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ترشیی گەدە بۆ ناو مری و قوڕگ، کە دەبێتە هۆی سووتانی گەدە، هەستی تاڵی لە دەمدا و زۆر بەڵقەدان. هەروەها، ڕیفلاکس (گەڕانەوەی ترشیی گەدە بۆ مری) ڕەنگە بەهۆی نەخستنی دەریچەی نێوان گەدە و مری ڕووبدات، کە لەوانەیە زیان بە پەردە موکۆسییەکانی قوڕگ بگەیەنێت.
- کێشە و نائاساییەکانی خەوتن: خواردنی قورس، بە تایبەتی ئەو خواردنانەی ڕۆن و چەوریی زۆریان تێدایە، ڕەنگە ببێتە هۆی پفکردن و گاز؛ ئەمەش وادەکات کەسەکە زۆر بجوڵێت و کاریگەریی نەرێنی لەسەر کوالێتی پشووی دابنێت.
- مەترسییەکانی دڵ و خوێن: هەندێک لێکۆڵینەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەگەری تووشبوون بە لەختەی خوێن ڕەنگە زیاد بێت. ئەمە یاخود بە پەیوەندیی ئەم عادەتە بە وەستانی هەناسە لە خەودا دەگەڕێتەوە، یان بە بەرزبوونەوەی شەکری خوێن، کۆلێستەرۆڵی خراپ و پەستانی خوێن بەهۆی نائاساییەکانی هەرسکردن.
- میتابۆلیزم و شەکرە: ڕەنگە مەترسیی تووشبوون بە شەکرە زیاد بێت، چونکە ئاستی شەکری خوێن لە بەیانیاندا دەتوانێت بگۆڕێت؛ جا بەرز ببێتەوە بەهۆی خواردنی هەندێک جۆر خواردن، یان کەم ببێتەوە کاتێک بە گەدەی بەتاڵ دەخەویت.
ئایا خەوتن دوای خواردن و زیادبوونی کێش پەیوەندییان هەیە؟
بۆچوونە زانستییەکان لەبارەی ئەم بابەتەوە جیاوازن؛ هەندێک سەرچاوە دووپاتی دەکەنەوە کە ئەم عادەتە کێش زیاد دەکات، چونکە جەستە دوای خواردن کالۆرییەکان ناسووتێنێت. هەروەها، خواردنی خواردنی پڕکالۆری لە شەودا ڕەنگە لە بەیانیاندا ئارەزووی خواردن زیاد بکات. بەڵام توێژەرانی تر پێیان وایە زیادبوونی کێش تەنها پەیوەندی بە خواردن لە شەو، پێش خەوتن، هەیە و ئەمە بۆ خواردنی ڕۆژانە جێبەجێ نابێت.
هەڵبژاردەی خواردن پێش خەوتن
ئەگەر هەستت بە برسێتی کرد، باشترە خواردنی سووک هەڵبژێریت کە سیستەمی هەرسکردن ماندوو نەکات، وەک:
- سێو: بەهۆی ڕیشاڵەکانیەوە پشتگیریی هەرسکردن دەکات (٣ گرام لە هەر سێوێکدا) و بەهۆی نیشاندەری گلیسیمیی نزمەوە (٣٩) یارمەتی جێگیریی شەکری خوێن دەدات.
- ماستی کەم‌چەوری لەگەڵ میوە، یان بادامی برژاو نەکراو، یان کرێمی پینات.
- تۆتی شین، یان شیری گەرم لەگەڵ هەنگوین.
- بایەنجانی خاو: ڕەنگە یارمەتی کەمکردنەوەی کێش و کەمکردنەوەی هەوکردنی دڵ بدات؛ بەڵام دەبێت ئاگاداری ئەگەری ژەهراویبوون بە سولانین، کەمکردنەوەی هەڵمژینی ئاسن، یان دروستبوونی بەردی گورچیلە بیت.
لە نێوان خواردن و کاتی خەوتن چەند کات چاوەڕێ بکەیت؟
پێشنیارەکان دەربارەی ماوەی چاوەڕوانی جیاوازن؛ هەندێک پسپۆڕ پێشنیاری چاوەڕوانی بۆ ماوەی ٣ کاتژمێر دەکەن، لە کاتێکدا ڕێنمایییەکانی تر پێشنیاری چاوەڕوانی لە نێوان ٢ تا ٤ کاتژمێر دەکەن. ئامانج لەم ماوەیە ئەوەیە کاتێکی پێویست بە جەستە بدرێت بۆ هەرسکردنی خواردن و گواستنەوەی بۆ ڕوودەی باریک؛ ئەمەش فشار لەسەر سیستەمی هەرسکردن کەم دەکاتەوە و ڕێگری لە ریفلاکس دەکات.
پرسیارە باوەکان
سوودی خواردنی سێو پێش خەوتن چییە؟
ڕەنگە بەهۆی تێکەڵەی مێلاتۆنین و پۆلی‌فینۆلەکانەوە یارمەتی باشترکردنی کوالێتی خەوتن بدات. هەروەها، بەهۆی مادەی پێکتینەوە پشتگیریی هاوسەنگیی میکرۆبیۆمی ڕوودە دەکات و ڤیتامین C و پۆتاسیۆم دابین دەکات.
ئایا کەمی خەوتن کاریگەری لەسەر ئارەزووی خواردن هەیە؟
بەڵێ، دەرکەوتووە کە بێبەشبوون لە خەوتن وادەکات کەسەکان کالۆریی زیاتر بخۆن کە ڕۆژانە دەگاتە ٥٤٩ کالۆری؛ ئەمەش ڕەنگە ببێتە هۆی زیادبوونی کێش.
کەی باشترە لە شەودا سێو نەخۆیت؟
ئەگەر کەسەکە تێبینی بکات خواردن لە نزیکی کاتی خەوتن کاریگەریی نەرێنی لەسەر کوالێتی خەوی هەیە، باشترە ڕاستەوخۆ پێش چوونە جێخەو سێو نەخوات. پێشنیار دەکرێت سێو یەک یان دوو کاتژمێر پێش خەوتن بخورێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر دوای خواردنی خواردنی دیاریکراو (وەک بایەنجانی خاو) نیشانەکانی هەستیاریی توند دەردەکەون، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگریت. ئەم نیشانانە بریتین لە:
- هەناسەدانی سەخت یان خشەی دەنگ.
- ئاوسانی ڕووخسار، یان ڕەشی لەسەر پێست و خورانەوەی توند.
- نائاسایی لە لێدانی دڵ، یان دڵتێکچوون و ڕشانەوەی بەردەوام.
بەرپرسیارییەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پاشکۆی ملاتۆنین و یارمەتیی خەو
- سندرۆمی ماندووبوونی درێژخایەن: نیشانە و بەڕێوەبردن
- هەمیشە ماندووم؟ هۆکارە باوەکان
- هۆکارەکانی خەوی قورس و کاریگەرییەکانی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team