خەوتن بە قژی تەڕ زیانی هەیە؟ ئەم عادەتە هەرچەندە بۆ هەمووان زیانبەخش نییە، بەڵام دەتوانێت ببێتە هۆی شکانی قژ و کێشەی پێستی سەر.
خەوتن بە قژی تەڕ زیانی هەیە؟ مەترسییە ئەگەرییەکان بۆ تەندروستی
بەڵگەی زانستیی سنووردار هەیە کە بسەلمێنێت ئەم عادەتە بۆ هەمووان کێشە دروست دەکات. بەڵام بالشتێکی تەڕ و شێدار ژینگەیەکی گەرم و شێدار دروست دەکات کە دەتوانێت گەشەی بەکتریا و قارچ هان بدات.
زیان و شکانی قژ
ئاو دەتوانێت ببێتە هۆی ئاوسانی تارەکانی قژ و لاوازبوونیان. قژی چارەسەرنەکراو دەتوانێت تا ٣٠%ی درێژییەکەی درێژ ببێتەوە، بەڵام قژی کیمیایی‌کراو ناسک‌ترە. پێکدادانی تارە تەڕەکان لەگەڵ بالشت دەتوانێت قژ زیاتر لە توانای کشانەوەی سروشتییەکەی ڕابکێشێت و ببێتە هۆی گرێخواردن و شکانی قژ.
کێشەکانی پێست و پێستی سەر
ئەگەر کونەکانی پێست بە چەوری و پاشماوەی بەرهەمەکانی قژ بگیرێن، بالشتێکی شێدار دەتوانێت جووش زیاد بکات. هەروەها، هەندێک جۆری قارچ لە بارودۆخی شێداردا باش دەگەنەوە، کە دەتوانێت ببێتە هۆی ئەمانە:
- تینیا کاپیتیس (Tinea capitis): نەخۆشییەکی پێستی سەر کە شوێنی سوور و پەڕیو، خوران و لکەی بێ‌قژی لێ دەکەوێتەوە.
- درماتیتی سبۆڕەیی (Seborrheic dermatitis): پەیوەندی بە قارچی مالاسیزیاوە هەیە و دەبێتە هۆی کێشەی پەرپوت و لکەی زەرد و چەور.
- ئاسپەرژیلۆسیس (Aspergillosis): تووشبوونێکی هەناسەییە کە لەلایەن قارچی Aspergillus fumigatusەوە دروست دەبێت؛ ئەم قارچە هەندێک جار لە بالشتدا دەدۆزرێتەوە.
خەوتن بە قژی تەڕ نەخۆش دەکات؟
باوەڕێکی باو ئەوەیە کە بە قژی شێدار خەوتن مەترسیی تووشبوون بە سەرما زیاد دەکات. بەڵام هیچ بەڵگەیەکی زانستی نییە کە خەوتن بە قژی تەڕ نەخۆشت بکات. سەرما لەلایەن ڤایرۆسی هەناسەییەوە دروست دەبێت، نەک بەهۆی شێداری یان بەرکەوتن بە پلەی گەرمیی سارد.
ڕێکارەکان بۆ پێشگرتن لە زیانی قژ
ئەگەر پێت باشە شەوانە خۆت بشۆیت، دەتوانیت بە ئەم هەنگاوانە مەترسییەکان کەم بکەیتەوە:
- ڕووپۆشی بالشتی ئاوریشمی بەکاربهێنە: ئەمانە لە ڕووپۆشی خورییەوە کەمتر پێکدادان دروست دەکەن، کە دەتوانێت لە شکانی قژ پێش بگرێت.
- ڕۆنی پارێزەر بەکاربهێنە: ڕۆنی ئارگان یارمەتی پاراستنی شێی قژ دەدات، لە کاتێکدا ڕۆنی کۆکۆس دەتوانێت لە لەدەستدانی پرۆتین کەم بکاتەوە.
- کۆندیشنەر بەکاربهێنە: کۆندیشنەری بەجێهێڵراو یان ئاسایی یارمەتی شڵەکردنەوەی گرێی قژ دەدات و لە پێکدادانی قژ لە کاتی خەوتندا کەم دەکاتەوە؛ دەتوانرێت وەک بەشێک لە چارەسەری قژی زیانلێکەوتوو بەکاربهێنرێت.
- کڵاوێک لەسەر بکە: دەستمالێک یان کڵاوی قژ دەتوانێت تارەکانی قژ لە پێکدادان بە بالشت بپارێزێت.
- ڕۆتینی خۆت بگۆڕە: پێشتر دەست بە ئامادەکاریی خەوتن بکە یان وشککەرەوەی قژ بەکاربهێنە، بۆ ئەوەی پێش پاڵکەوتن قژت وشک بێت.
پرسیارە باوەکان
بۆچی خەوتن بە قژی تەڕ زیانی هەیە؟
بەهۆی پێکدادانەوە دەتوانێت ئەگەری شکانی قژ و گرێخواردنی زیاد بکات. هەروەها ڕەنگە لەسەر بالشت ژینگەیەکی شێدار دروست بکات کە گەشەی قارچ یان بەکتریا پشتگیری بکات.
خەوتن بە قژی تەڕ چۆن زیان بە پێست دەگەیەنێت؟
هەرچەندە ڕاستەوخۆ جووش دروست ناکات، بالشتێکی شێدار یان چەور دەتوانێت بە داخستنی کونەکانی پێست و هەڵئاوسانەوە ببێتە هۆی کێشە.
بۆچی خەوتن بە قژی لوولەیی تەڕ زیانە؟
بە گشتی، قژی تەڕ زیاتر لە مەترسیی کشان و شکاندایە؛ ئەوانەی قژیان بە کیمیا چارەسەر کراوە یان ناسکە، ڕەنگە کاتێک قژ لەسەر بالشت وشک دەبێتەوە زیاتر تووشی وزەوز و گرێخواردن بن.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی ئاگادارکەرەوە لە پێستی سەر یان پێستتدا بینی، ڕاوێژ بە پێشکەشکاری چاودێری تەندروستی بکە:
- لکەی بێ‌قژی لەگەڵ خاڵی ڕەش.
- شوێنی سوور، ئاوساو یان پەڕیو لەسەر پێستی سەر.
- لکەی چەور و زەرد لەسەر سەر یان ڕوو.
- خورانی بەردەوام یان پەرپوتی توند.
- کێشەی هەناسەدان ئەگەر سیستەمی بەرگریی جەستەت لاوازە و جێگای خەوتنی شێدار بەکاردەهێنیت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژ، دەستنیشانکردنی نەخۆشی یان چارەسەری پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هیپنۆتیزم بۆ خەوتن و چۆنیەتی کاریگەرییەکەی
- خەیاڵبینین لە کاتی بەئاگاهاتنەوە: هۆکار و چارەسەر
- خەوتن لەسەر زەوی: سوود و زیانەکان
- لێدانی ئاسایی دڵ لە کاتی خەودا؛ ڕێنمایی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team