خەوتنی زۆر لەناکاو لە ڕۆژدا دەتوانێت بەهۆی عادەتە ڕۆژانە نادروستەکان، یان کێشەی تەندروستی و دەروونییەوە بێت و پێویستی بە چارەسەر هەبێت.
هۆکاری خەوتنی زۆر لەناکاو چییە؟
چەندین هۆکار هەن کە دەتوانن ئارەزووی زۆری خەوتن لە ڕۆژدا دروست بکەن؛ گرنگترینیان ئەمانەن:
- کەمبوونی کاتژمێرەکانی خەوی شەوانە: پێویستیی باڵغان بە گشتی بە ٧-٨ کاتژمێر خەوتن لە شەودایە بۆ ئەوەی وریا بن. فشارەکانی کار یان پابەندییە کەسییەکان دەتوانن ئەم ماوەیە کەم بکەنەوە و ببنە هۆی خەواڵوویی لە ڕۆژدا.
- ناڕێکیی هەناسەدان: وەستانی هەناسە لە کاتی خەوتندا بەهۆی داخستنی ڕێڕەوی سەرەوەی هەناسە بۆ ماوەی ١٠ چرکە یان زیاتر، بازنەی پشوودان تێک دەدات و دەبێتە هۆی خەواڵوویی لە کار یان قوتابخانەدا.
- کێشە عەصەبی و ڕەفتارییەکان: ئەمانە سندرۆمی نائارامیی لاق دەگرنەوە، کە ئارەزوویەکی بەهێز بۆ جووڵاندنی لاقەکان و لەرزین هەر ٢٠ بۆ ٣٠ چرکە جارێک دروست دەکات؛ هەروەها خەوی قەهریش دەگرێتەوە، کە وای لە کەسەکە دەکات لە کاتە نالەبارەکاندا بخەوێت و ڕەنگە لەگەڵ شەڵاڵی خەو یان خەیاڵبینینیشدا بێت.
- بارودۆخی دەروونی: خەمۆکی دەتوانێت ئارەزووی خەوتن زیاد بکات یان خەواڵووییەکی زۆر لە ڕۆژدا دروست بکات.
- کاریگەریی دەرمان: خەواڵوویی ڕەنگە کاریگەرییەکی لاوەکیی هەندێک دەرمان بێت؛ وەک دەرمانە دژە دەروونییەکان، دژە خەمۆکییەکان، دەرمانی چارەسەری نیگەرانی، هەندێک دەرمانی فشاری خوێن و دژەهیسامینەکان.
- هۆکارە تایبەت بە ژنان: خەواڵوویی و زۆر خەوتن ڕەنگە بەهۆی کەمخوێنییەوە بێت کە لە کەمبوونی ئاسن دروست دەبێت، یان کەمبوونی ڤیتامین D، یان ناڕێکیی غودەی تیروئید؛ جا بە کەمیی چالاکی بێت یان بە زۆریی چالاکی.
ڕێگاکارییە پراکتیکییەکان بۆ چارەسەری خەواڵوویی زۆر
چارەسەری خەواڵوویی زۆر و باشترکردنی وریایی لە ڕۆژدا دەتوانێت بە شوێنکەوتنی هەندێک ڕێنماییی ڕەفتاری بێت:
- کاتەکانی خەوتن جێگیر بکە و هەموو ڕۆژێک لە کاتێکی دیاریکراودا بچۆرە جێخەو.
- لە کافایین و خواردنەوە کحولییەکان دوور بکەوە.
- ژینگەیەکی ئارام بۆ خەوتن دابین بکە و لە کارکردن لە کاتە درەنگەکانی شەودا خۆت بپارێزە.
- بەردەوام وەرزش بکە؛ ئەگەر ماوەیەکە وەرزشت نەکردووە، بە هێواشی دەست پێ بکە.
- تەکنیکەکانی ئارامبوونەوە بەکاربهێنە؛ وەک یۆگا، خەیاڵکردن و ڕێکخستنی هەناسەدان.
- ئەگەر دەکرێت، لە دەرمانە خەواڵووکەرەکان دوور بکەوە، بەڵام پێش ئەوە ڕاوێژ بە پسپۆڕ بکە.
پرسیارە باوەکان
بۆچی لەناکاو زۆر دەخەوم؟
ڕەنگە هۆکارەکە کەمخەوی لە شەودا بێت، یان تووشبوون بە نەخۆشییەکانی وەک وەستانی هەناسە لە خەودا یان خەمۆکی، یان خواردنی هەندێک دەرمان کە خەواڵوویی دروست دەکەن؛ هەروەها کەمبوونی هەندێک ڤیتامین یان کانزا، وەک ڤیتامین D و ئاسن، دەتوانێت هۆکار بێت.
پێویستت بە چەند کاتژمێر خەوتن هەیە؟
پێویستیی خەوتن بە تەمەن دەگۆڕێت؛ باڵغان پێویستیان بە ٧ بۆ ٩ کاتژمێرە، منداڵانی گەورەتر پێویستیان بە ٩ بۆ ١٣ کاتژمێرە، بەڵام منداڵی شیرخۆر و منداڵانی بچووک پێویستیان بە ١٢ بۆ ١٧ کاتژمێرە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
لە بارەکانی خوارەوەدا ڕاوێژ بە پزیشک بکە:
- ئەگەر خەواڵوویی زیاتر لە هەفتەیەک بەردەوام بوو یان بە تێپەڕبوونی کات خراپتر بوو.
- کاتێک خەواڵوویی لەگەڵ تەنگەنەفەسی، لەدەستدانی ئارەزووی خواردن یان بەرزبوونەوەی پلەی گەرما بێت.
- هەستکردن بە ماندوویی لە کاتی بەخەبەرهاتندا، سەرەڕای خەوتن بە کاتی پێویست.
- قورسایی لە ئەنجامدانی ئەرکە ڕۆژانە ئاساییەکاندا.
ئاگادارکردنەوەی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە بۆ دەستنیشانکردنی بارودۆخ و دیاریکردنی چارەسەری گونجاو.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- بەبێ کاتژمێری زەنگدار لە خەو هەڵستە
- CBD بۆ خەوتن: سەلامەت و کاریگەرە؟
- گلایسین بۆ خەو: سوود و کاتی خواردن
- کاتی بێداربوونی نوزاد چەندە؟
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team