خەوتنی دوو قۆناغی پشووی ڕۆژانە بە دوو ماوە دابەش دەکات، وەک خەوتنی شەو و خەوی نیوەڕۆ؛ لێرەدا لە شێواز، سوود و مەترسییەکانی دەزانیت.
تێگەیشتن لە خەوتنی دوو قۆناغی
خەوتنی یەک‌قۆناغی بریتییە لە یەک ماوەی بەردەوامی پشوودان، بەڵام ئەم شێوازە خەوتن بە دوو قۆناغ دابەش دەکات. هەرچەندە زۆر کەس ئێستا شەوانە یەک جار دەخەون، بەڵگە مێژووییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە مرۆڤەکان پێشتر بە شێوەی دابەشکراو دەخەوتن. پێش سەردەمی پیشەسازی و بڵاوبوونەوەی ڕووناکیی دەستکرد، خەڵک زۆرجار دوای خۆرئاوابوون چەند کاتژمێرێک دەخەوتن، نزیکەی نیوەشەو بۆ چاودێریکردنی منداڵان یان ئاگردانەکان هەڵدەستان، پاشان بۆ قۆناغی دووەمی خەوتن دەگەڕانەوە.
ئەمە جیاوازە لە خەوتنی فرەقۆناغی، کە پێویستی بە سێ ماوەی خەوتن یان زیاتر هەیە. هەرچەندە منداڵانی ساوا بە سروشتی ئەم شێوازە پەیڕەو دەکەن، خەوتنی فرەقۆناغیی بێ‌پلانی گەورەساڵان هەندێک جار دەتوانێت ئاماژە بێت بە کێشەی خەوتن یان نەخۆشییە عەصەبییە-هەڵوەشێنەرەکان.
نموونەی خشتەی خەوتنی دوو قۆناغی
ئەم بەرنامانە جیاوازن، بە مەرجێک کۆی کاتی پشوودان لە هەر ماوەی ٢٤ کاتژمێردا لانیکەم حەوت کاتژمێر بێت:
- خەوی نیوەڕۆ (سیێستا): لە ئیسپانیا و ئیتالیا باوە؛ خەوی نیوەڕۆیی ٦٠ تا ٩٠ خولەکی و خەوتنی شەوانەی پێنج تا شەش کاتژمێر لەخۆدەگرێت.
- خەوی نیوەڕۆیی: خەویەکی کورت‌تری ٢٠ تا ٣٠ خولەکی لە ڕۆژدا، لەگەڵ شەش یان حەوت کاتژمێر خەوتن لە شەودا.
- خەوتنی یەکەم/دووەم: شێوازی نەریتی پێش سەردەمی پیشەسازییە؛ لە کاتژمێر ٩ یان ١٠ی شەوەوە دەخەون، لە نیوەشەو بۆ یەک یان دوو کاتژمێر هەڵدەستن، پاشان دیسان دەخەون.
سوود و مەترسییەکانی خەوتنی دوو قۆناغی
ئەم بەرنامەیە دەتوانێت هۆشیاری زیاد بکات و خەواڵوویی ڕۆژانە لە هەندێک کەسدا کەم بکاتەوە. خەوی کورت سوودی دەستبەجێیی بۆ توانای مەعریفی دەبەخشێت، لە کاتێکدا خەوی زیاتر لە ٣٠ خولەک باشبوونێکی بەردەوامتری توانای مەعریفی دەدات، هەرچەندە دەتوانێت لە سەرەتا هەستی قورس‌بوونی سەر و خەواڵوویی دروست بکات.
هەندێک کێشەی ئەگەریش هەن. هەندێک توێژەر پێیان وایە فاکتەرە دەرەکییەکان، وەک شێوازی خواردن یان گەرما، ئەم شێوازانە دروست دەکەن نەک زیستناسی. گەورەترین مەترسی، کەمخەوییە. کەمی کۆی کاتی خەوتن مەترسیی قەڵەوی، شەکرە، سکته، پەستانی خوێنی بەرز و نەخۆشیی گورچیلە یان دڵ زیاد دەکات. لە منداڵانی پێش قوتابخانەدا، خەوی ڕۆژانە پەیوەست کراوە بە کوالێتیی نزم‌تری خەوتنی شەوانە، وشەزانیی خراپتر و ماوەی سەرنجدانی کورتتر.
ئامۆژگاری بۆ دەستپێکردن بە خەوتنی دوو قۆناغی
کاتێک دەگۆڕیت بۆ ئەم بەرنامەیە، ئەم هەنگاوانە لەبەرچاو بگرە:
- هەڵبژاردنی بەرنامەی خەوتن بە دوو قۆناغ: شێوازێک هەڵبژێرە و کاتێکی جێگیری هەستان دابنێ، بۆ ئەوەی دڵنیابیت لەوەی کۆی حەوت کاتژمێر پشوودان دەکەیت.
- بەردەوامی بپارێزە: کاتی چوونە جێخەو و هەستان جێگیر بهێڵەوە بۆ ئەوەی کێشەی تەندروستیی درێژخایەن، وەک پەستانی خوێنی بەرز، ڕوونەدات.
- ڕووناکی بەڕێوەببە: ٣٠ تا ٦٠ خولەک پێش هەر قۆناغێکی خەوتن لە شاشەکان دووربکەوەرەوە و چرای ژوورەکە کەم بکەرەوە. ئەگەر لە نیوەشەو هەڵدەستیت، لامپی کەم‌ڕووناکیی سوور یان زەرد بەکاربهێنە.
- پاکوخاوێنیی خەوتن باشتر بکە: پێش پشوودان کافایین کەم بکەرەوە، بەردەوام وەرزش بکە و ژووری خەوتن تاریک و سارد بهێڵەوە.
پرسیارە باوەکان
ئایا مرۆڤەکان پێشتر بە دوو قۆناغ دەخەوتن؟
بەڵێ، باوەڕ وایە ئەمە تا سەردەمی پیشەسازی لە مێژووی مرۆڤدا شێوازێکی باو بووە. زۆر باڵندە و ئاژەڵی مەمکدار هەروەها بە دوو قۆناغ دەخەون.
ئایا خەوتنی دوو قۆناغی بۆ خوێندکاران باشە؟
ئەگەر خوێندکار بەرنامەیەکی جێگیر بپارێزێت، دەتوانێت سوودبەخش بێت، چونکە خەوی کورت لە ڕۆژدا دەتوانێت سەرنج باشتر بکات. بەڵام، بەرنامەکانی نەریتی قوتابخانە زۆرجار بەردەوامی قورس دەکەن، و خەوی نیوەڕۆ ڕەنگە کوالێتیی خەوتنی شەوانەی منداڵ کەم بکاتەوە.
بەرنامەی خەوتنی دوو قۆناغی چییە؟
هەر بەرنامەیەکە کە خەوتن لە ڕۆژێکدا بە دوو بەش دابەش دەکات؛ وەک دوو ماوەی جیاوازی خەوتن لە شەودا، یان ماوەیەکی درێژی خەوتنی شەوانە لەگەڵ خەوی نیوەڕۆ.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
پێش ئەوەی گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە بەرنامەی خەوتنتدا بکەیت، ڕاوێژ بە پێشکەشکاری چاودێریی تەندروستی بکە. ئەگەر ئەمانە ئەزموون دەکەیت، داوای یارمەتیی پزیشکی بکە:
- هەستان و خەوتنی کە کاتەکانیان بە شێوەی هەڕەمەکییە (کە ڕەنگە ئاماژە بێت بە تێکچوونی ڕیتمی خولی خەوتن و بەئاگایی).
- کەمخەوییی درێژخایەن.
- خەواڵووییی زۆر کە کاری ڕۆژانەت تێکدەدات.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی، دەستنیشانکردنی نەخۆشی یان چارەسەری پزیشکی پێشکەش ناکات
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پلەکانی ئیخفاء و باشترکردنی خەو
- ڕاهێنانی خەو بە شێوازی فێربەر بۆ منداڵ
- تاری دید بەیانیان: هۆکار و چارەسەر
- هۆکارەکانی سندرۆمی نائارامی قاچ: دەستنیشانکردن
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team