خواردنەوەی گازدار کێش زیاد دەکات؟ هەروەها کاریگەری نەرێنی لەسەر سییەکان، گورچیلەکان و ئێسکەکان هەیە؛ وازهێنان لێی تەندروستی باشتر دەکات.
خواردنەوەی گازدار کێش زیاد دەکات؟
ئەم خواردنەوانە بە هۆی چەند هۆکارێکەوە دەبنە هۆی زیادبوونی کێش، لەوانە ناوەڕۆکی هەر بوتڵێک کە نزیکەی ٤٤ گرام شەکری تێدایە و لە جەستەدا وەک چەوری هەڵدەگیرێت. هەروەها پێکهاتەی فرۆکتۆزیان تێدایە کە جەستە وەک شەکرە سروشتییەکان بە ئاسانی هەرس ناکات. توێژینەوەکان پیشانیان داوە کە خواردنەوەی یەک پەرداخ یان زیاتر لە ڕۆژێکدا، ئەگەری قەڵەوی بە نزیکەی ٢٧% زیاد دەکات.
زیادبوونی کێش تەنها پەیوەندی بە جۆرە شەکردارەکانەوە نییە؛ خواردنەوە گازدارەکانی دایت (بێ شەکر)یش دەکرێت ببنە هۆی کۆبوونەوەی چەوری لە ناوچەی سک و زیادبوونی پێوانەی کەمەر، بە تایبەتی لە کەسانی تەمەن‌گەورەدا؛ ئەمەش مەترسی تووشبوون بە نیشانەکۆمەڵەی مێتابۆلیزم و نەخۆشییەکانی دڵ و ڕەگەکان زیاد دەکات.
کاریگەریی خواردنەوەی گازدار لەسەر سیستەمی هەناسەدان
خواردنەوەی بڕی زۆری ئەم خواردنەوانە پەیوەندی بە زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە ئەسم و نەخۆشیی شوشیی ئیندادیی درێژخایەنەوە هەیە. دەرکەوتووە کە ئەو کەسانەی ڕۆژانە زیاتر لە نیو لیتر دەخۆنەوە، ڕێژەی تووشبوونیان بە ئەسم (١.٢٦) و نەخۆشیی شوشیی ئیندادی (١.٧٩) لەو کەسانە زیاترە کە ئەم خواردنەوانە ناخۆنەوە. ئەم مەترسییانە لە جگەرەکێشاندا بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەبن؛ ئەگەری تووشبوونیان بە نەخۆشییە شوشییە ئیندادییەکان دەگاتە ٦.٦، ئەگەر ڕۆژانە زیاتر لە نیو لیتر بخۆنەوە.
زیانەکانی تر و سوودەکانی وازهێنان لەم خواردنەوانە
وازهێنان لە خواردنەوەی ئەم شلەکانە دەبێتە هۆی باشبوونی گشتیی تەندروستی، لەوانە:
- تەندروستیی گورچیلە و میزەڵدان: پاراستن لە هەوکردنی توند، زیانی گورچیلە یان دروستبوونی بەرد، و ڕێگریکردن لە هەستیاریی میزەڵدان کە لە ئەنجامی ئەسیدی سیتریک و فۆسفۆریک و کافەینەوە دروست دەبێت.
- ئێسک و کانزا: باشترکردنی هەڵمژینی کەلسیۆم و زیادکردنی چڕیی ئێسکەکان؛ چونکە ئەسیدی فۆسفۆریک هەڵمژینی کەلسیۆم ڕادەگرێت و کانزاکان لە ئێسکەکاندا کەم دەکاتەوە.
- مێتابۆلیزم و خوێن: یارمەتیدان بۆ کۆنترۆڵکردنی بەرزبوونی پەستانی خوێن، پاراستن لە شەکرەی جۆری دووەم، و کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی ئەسیدی یوریک کە دەبێتە هۆی نەخۆشیی نقرس.
- پیتەری: وازهێنان دەکرێت یارمەتی باشترکردنی ئەگەری منداڵبوون بدات، چونکە کافەین دەکرێت وەک کەمکەرەوەی پیتەری کار بکات و ماوەی چاوەڕوانی بۆ دووگیانبوون لە ژناندا درێژتر بکات.
پرسیارە باوەکان
ئایا خواردنەوەی گازدار کێش زیاد دەکات؟
بەڵێ، بەهۆی ناوەڕۆکی زۆری شەکر و فرۆکتۆزەوە کە لە جەستەدا دەگۆڕێت بۆ چەوری و مەترسی قەڵەوی زیاد دەکات.
ئایا خواردنەوە گازدارەکانی دایت کێش زیاد دەکەن؟
زانیارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەکرێت پێوانەی کەمەر زیاد بکەن و ببنە هۆی کۆبوونەوەی چەوری لە ناوچەی سک، بە تایبەتی لە کەسانی سەرووی تەمەنی ٦٥ ساڵ.
کام خواردنەوە گازدارانە کێش زیاد ناکەن؟
هیچ خواردنەوەیەکی گازدار دڵنیایی نادات کە کێش زیاد ناکات؛ تەنانەت جۆرە بێ کالۆرییەکانیش دەکرێت پەیوەندییان بە زیادبوونی قەڵەویی ناوچەی سکەوە هەبێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
پێشنیار دەکرێت بە خێرایی ڕاوێژ بە پسپۆڕ بکەیت ئەگەر ئەم نیشانانە دەربکەون:
- هەناسەدانی قورس یان دەرکەوتنی نیشانەکانی ئەسم و نەخۆشیی شوشیی ئیندادی.
- گۆڕانکاری لە شێوازی میزکردن یان هەستکردن بە هەستیاریی بەردەوامی میزەڵدان.
- ئازاری توندی جومگەکان (بە تایبەتی پێ) کە دەکرێت نیشانەی نقرس بێت.
- بەرزبوونەوەی بەرچاوی پەستانی خوێن یان زیادبوونی خێرای پێوانەی کەمەر.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- منداڵی قەڵەو و ئەستما: وەڵامی کەمتر بە دەرمان
- پەیوەندی کەپکی ماڵ و ئەسمی منداڵان
- چارەسەری ئەسمە و کۆنترۆڵی نیشانەکان
- تووشبوون بە ئەستەم و ڤیتامینی A
- زیاتر دەربارەی ڕەبۆ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team