خواردنی تەندروست بۆ هەرزەکاران گەشەی جەستەیی پشتگیری دەکات و لە نەخۆشی دەپارێزێت، بۆ دروستکردنی جەستەیەکی بەهێز و بەرگرییەکی کارا.
بنەماکانی خواردنی تەندروست بۆ هەرزەکاران چین؟
بۆ بنیاتنانی شێوازێکی ژیانی تەندروست لەم قۆناغەدا، پێویستە کۆمەڵێک ڕێسای بنەڕەتیی خۆراکی پەیڕەو بکرێت:
- گرنگیدان بە نانی بەیانی: هەرزەکار پێویستە پێش چوونە قوتابخانە ڕۆژەکەی بە نانخواردنێکی پڕخۆراک دەست پێ بکات، وەک ساندویچی حوموس یان پەنیر لەگەڵ سەوزەی تازە. هەروەها باشترە پارچە میوە و سەوزەی شۆردراویان بۆ وەک خواردنی سووک و تێرکەر، کە چەورییەکی کەمیان هەیە، پێ بدرێت لەبری خواردنەوە ناساغەکان.
- شێدارکردنی جەستە: بەردەوام ئاودانەوە بنەمایەکی سەرەکییە؛ لە بەرامبەردا پێویستە لە خواردنەوە گازییەکان و شیرینکراوەکان دوور بکرێتەوە، چونکە هەر پەرداخێکیان ٤ کەوچکی شەکر تێدایە، کە دەبێتە هۆی قەڵەوی و کالۆریی بێ‌بەهای خۆراک بۆ جەستە دابین دەکات؛ جگە لەوەی کافئین و ماددەی میزڕێژیان تێدایە. دەتوانرێت ئاوی تێکەڵ بە گیاوەری بۆنخۆش، وەک نەعنا یان ڤێربێنا، جێگایان بگرێتەوە.
- هاندانی خواردنی سەوزە: لەبەر ئەوەی هەرزەکاران لەوانەیە حەزیان بە شیرینی و مەکارۆنی بێت، دەتوانرێت بە بەشداریکردنیان لە چاندنی سەوزە لە ماڵەوە، یان ڕاهێنانیان لە تەمەنی بچووکەوە بۆ خواردنی سەوزە، هانیان بدرێت.
- ڕێکخستنی ژەمەکان: پێشنیار دەکرێت لیستێکی خۆراکیی هەفتانە دابڕێژرێت و لەسەر ساردکەرەوەکە هەڵواسرێت؛ لەگەڵ لەبەرچاوگرتنی حەزی هەرزەکار و ڕێگەدان بە خواردنی جۆرێک لە «نقاریش» ڕۆژانە. هەروەها پێویستە لە چێشتخانە و بە دوور لە شاشەکان خواردن بخورێت، بۆ ئەوەی سوود لە ژەمەکە زیاتر بکرێت.
بنەما و ئامانجە تەندروستییەکانی خواردنی هاوسەنگ
خواردنی تەندروست بۆ هەرزەکاران ئامانجی بەدەستهێنانی ئەنجامی تەندروستیی دیاریکراوی هەیە، لەوانە:
١. پاراستن لە نەخۆشییەکان: کەمکردنەوەی ئەگەری تووشبوون بە کەمخوێنی، خراپخۆراکی، پووکبوونی ئێسک، قەڵەوی و تێکچوونی گەدە.
٢. پشتگیریکردن لە بەرگریی جەستە: دابینکردنی ڤیتامین و کانزاکانی پێویست، بە تایبەتی ماددە دژە ئۆکسیدانەکان وەک زینک، ڤیتامین هـ و ڤیتامین ج. دەتوانرێت لە پاشکۆی ڤیتامینەکان سوود وەربگیرێت بۆ بەهێزکردنی خۆراکی ڕۆژانە.
ڕاوێژی زیاتر بۆ گەشەیەکی تەندروست
تەندروستی تەنها بە خۆراک سنووردار نییە، بەڵکو لایەنەکانی دیکەش دەگرێتەوە:
- چالاکیی جەستەیی: وەرزشی بەردەوام یارمەتی بەهێزکردنی ماسولکەکان، باشترکردنی ڕەوتی خوێن و نوێکردنەوەی هەوای سییەکان دەدات؛ هەروەها ماوە درێژەکانی دانیشتن لەبەردەم تەلەفزیۆن یان کۆمپیوتەر کەم دەکاتەوە.
- پشتگیریی دەروونی: مامەڵەی باشی دایک و باوک و ئەوانی دەوروبەر کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر تەندروستیی جەستەیی و ڕەفتاریی هەرزەکار هەیە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی خۆراکی تەندروست بۆ هەرزەکاران
بۆچی هەرزەکاران پێویستە لە خواردنەوە گازییەکان دوور بکەونەوە؟
چونکە دەبنە هۆی قەڵەوی و کالۆریی بێ‌بەهای خۆراک دابین دەکەن، ماددەی وەک کافئین و میزڕێژیان تێدایە، جگە لەوەی شەکری زۆریان تێدایە (٤ کەوچک لە هەر پەرداخێکدا).
چۆن هەرزەکار حەزی بە خواردنی سەوزە بکەین؟
بە بەشداریکردنی لە چاندنی سەوزە لە باخچەی ماڵەوە، یان بە ڕاهێنانی لە تەمەنی بچووکەوە بۆ خواردنی خواردنی سەوزە.
کام ماددە بەرگریی جەستە لەم قۆناغەدا بەهێز دەکەن؟
جەستە پێویستی بە جۆرەها کانزا و ڤیتامین هەیە، بە تایبەتی زینک، ڤیتامین ج و ڤیتامین هـ.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
پێشنیار دەکرێت کاتێک نیشانەکانی خراپخۆراکی، یان نیشانەکانی کەمخوێنی، یان زیادبوونی زۆری کێش کە دەبێتە هۆی قەڵەوی تێبینی کرا، ڕاوێژ بە پسپۆڕان بکرێت؛ هەروەها کاتێک پێویست بێت دۆزی وردی پاشکۆی ڤیتامین و کانزا دیاری بکرێت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- بلوغی زوو: نیشانەکان و چارەسەری
- تەمەنی هەرزەکاری و گۆڕانکارییەکانی بلوغ
- مووی ناوچوو: هۆکار و چارەسەر
- تاوی سوور؛ نیشانە، چارەسەر و ڕێگریکردن
- زیاتر دەربارەی تەندروستی هەرزەکاران
Photo: Candace McDaniel, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team