پزشکان برای شناسایی این بیماری از مجموعه‌ای از مراحل آزمایش تشخیصی استفاده می‌کنند که شامل معاینه بالینی، بررسی تاریخچه پزشکی و تست‌های کارایی ریه است.
مراحل آزمایش تشخیصی برای بیماری آسم چگونه است؟
رسیدن به یک تشخیص دقیق به چندین عامل ترکیبی بستگی دارد و پزشک مراحل زیر را آغاز می‌کند:
- بررسی تاریخچه پزشکی: پزشک سوالاتی درباره ماهیت علائم، تکرار آن‌ها و محرک‌هایی که باعث بدتر شدن وضعیت می‌شوند (مانند ورزش یا هوای سرد) می‌پرسد. همچنین سوابق سلامتی برای بررسی وجود حساسیت، اگزما یا سابقه بیماری در اعضای خانواده بررسی می‌شود.
- معاینه‌ی جسمانی: این مرحله شامل اندازه‌گیری قد و وزن، بررسی مجاری تنفسی فوقانی و استفاده از گوشی پزشکی برای شنیدن صداهای قفسه سینه مانند خس‌خس یا سوت زدن است. همچنین پوست برای یافتن التهابات آلرژیک بررسی می‌شود.
- تست‌های عملکرد ریه: این آزمایش‌ها کارایی دم و بازدم را می‌سنجند و عبارتند از:
- اسپیرومتری برای تخمین سرعت و مقدار بازدم.
- تست «فینو» (FeNO) برای ارزیابی سطح التهاب در مجاری تنفسی.
- تست تحریک برای تعیین میزان حساسیت به محرک‌های خاص.
- آزمایش‌های خون: ممکن است پزشک برای بررسی سطح ایمونوگلوبولین E (IgE) یا افزایش گلبول‌های سفید از نوع ائوزینوفیل، آزمایش خون درخواست کند.
تشخیص آسم در کودکان
تشخیص این بیماری در کودکان زیر پنج سال به دلیل شباهت علائم با عفونت‌های مجاری تنفسی یا حساسیت، گاهی دشوار است. در این موارد، پزشک ممکن است پاسخ کودک به اسپری‌های giãnکننده برونش را بررسی کند؛ اگر وضعیت بهبود یابد، احتمال ابتلا به بیماری بیشتر است. معمولاً تشخیص قطعی در سن پنج سالگی انجام می‌شود، با این نکته که ممکن است بیماری با رشد کودک از بین برود.
نشانه‌های تشدید وضعیت و عدم کنترل بیماری
مواردی وجود دارد که نشان می‌دهد بیماری ناپایدار است و نیاز به مراجعه به پزشک برای اصلاح برنامه درمانی دارد، از جمله:
- استفاده از اسپری نجات‌بخش (سریع‌اثر) بیش از دو بار در هفته.
- بیدار شدن از خواب در چندین شب از ماه به دلیل سرفه یا خس‌خس سینه.
- احساس تنگی نفس هنگام انجام فعالیت‌های ساده مانند نشستن یا دراز کشیدن.
- احساس فشار شدید و مداوم در ناحیه قفسه سینه.
- دشواری در صحبت کردن یا انجام کارهای روزمره معمول.
سوالات متداول
هنگام ظهور نشانه‌های تشدید آسم چه باید کرد؟
در صورت مشاهده افزایش استفاده از اسپری نجات‌بخش یا تکرار سرفه‌های شبانه، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد تا دوز داروها یا نوع درمان برای بهبود کیفیت زندگی و کنترل علائم تغییر کند.
آیا می‌توان تست آسم را در خانه انجام داد؟
خیر، این آزمایش‌ها را نمی‌توان در خانه انجام داد زیرا به تجهیزات پزشکی تخصصی نیاز دارند که باید تحت نظارت پزشک باشد تا دقت نتایج تضمین شود.
چگونه ابتلا از طریق تست‌های تنفسی تایید می‌شود؟
پزشک از بیمار می‌خواهد تا آزمایش‌های تنفسی را قبل و بعد از استنشاق داروهای giãnکننده برونش انجام دهد؛ اگر نتایج پس از مصرف دارو بهبود قابل توجهی نشان دهند، این امر نشان‌دهنده ابتلا به آسم است.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت بروز «علائم هشداردهنده» زیر، باید سریعاً کمک پزشکی دریافت کنید:
- تنگی شدید سینه که برطرف نمی‌شود.
- دشواری شدید در تنفس که مانع از صحبت کردن شود.
- سرفه مداوم و سوت زدن شدید هنگام بازدم.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت پزشکی تخصصی نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- دلایل تنگی نفس چیست و چگونه درمان می‌شود؟
- اشتباهاتی که سرماخوردگی را بدتر می‌کنند
- سرفه چه زمانی خطرناک است؟ علائم هشداردهنده و دلایل آن
- سرفه سیاه سینه و ارتباط آن با بیماری‌های ریوی
- بیشتر درباره بیماری‌های ریوی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team