حەبی ڕێگری لە دووگیانی سووڕی مانگانە ڕێکدەخات، ئەکنەی هۆرمۆنی و هەندێک نیشانەی کیستی هێلکەدان چارەسەر دەکات و ڕێگری لە دووگیانی دەکات.
جۆرەکان و بەکارهێنانە پزیشکییەکان
ئەم دەرمانانە بە دوو شێوەی سەرەکی بەردەستن کە لە پێکهاتە و ئامانجی چارەسەریدا جیاوازن:
- حەبی تێکەڵ: هۆرمۆنی ئەسترۆجین و پرۆجێستین لەخۆدەگرێت. بۆ ڕێکخستنی خوێنبەربوون، کەمکردنەوەی ئازاری سووڕ، چارەسەری ئەکنە و کۆنترۆڵکردنی نیشانەکانی نەخۆشی کیستی هێلکەدان بەکاردێت.
- حەبی تەنها پرۆجێستین (حەبی بچووک): ئەسترۆجینی تێدا نییە و هەڵبژاردەیەکی گونجاوە بۆ ئەوانەی منداڵ شیر دەدەن. لەوانەیە خوێنبەربوونی سووڕ کەم بکاتەوە یان بیوەستێنێت، بەڵام لەوانەیە ببێتە هۆی خوێنبەربوونی نائاسایی.
سوودە چارەسەری و پزیشکییەکان
ئەم ڕێگایانە بە چەند شێوەیەک بە باشترکردنی تەندروستی ژنان یارمەتی دەدەن:
- ڕێکخستنی سووڕی مانگانە: حەبی تێکەڵ ماوەی خوێنبەربوون کورتتر و خوێنبەربوونەکە کەمتر و ڕێکوپێکتر دەکات.
- کەمکردنەوەی ئازار: یارمەتی کەمکردنەوەی گرژبوونی سووڕ دەدات و بۆ چارەسەری ئازاری پەیوەست بە ئەندۆمێتریۆز (کۆچکردنی پەردەی ناوەوەی منداڵدان) بەکاردێت.
- تەندروستی پێست: حەبی تێکەڵ کاریگەری ئەندڕۆجین کەم دەکاتەوە، ئەمەش بەرهەمهێنانی چەوری پێست و جووشەکان کەم دەکاتەوە. زۆرجار باشبوونەکە لە ماوەی دوو تا سێ مانگدا دەردەکەوێت.
- نەخۆشی کیستی هێلکەدان: یارمەتی ڕێکخستنی سووڕ و باشترکردنی کێشەی مۆی زیادە و ئەکنە دەدات، هەروەها پەردەی ناوەوەی منداڵدان لە ئەستووربوونی زۆر دەپارێزێت.
- پێشگرتن لە کەمخوێنی: بە کەمکردنەوەی بڕی خوێنبەربوونی زۆر، ئەم حەبانە لە لەدەستدانی ئاسن لە جەستەدا کەم دەکەنەوە.
- پاراستن لە شێرپەنجە: بەکارهێنانیان پەیوەندی بە کەمبوونەوەی مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی هێلکەدان و پەردەی ناوەوەی منداڵدانەوە هەیە.
کاریگەرییە لاوەکییەکان و مەترسییە ئەگەرییەکان
لەوانەیە لە کاتی دەستپێکردنی بەکارهێناندا هەندێک نیشانە دەرکەون، وەک دڵتێکچوون، سەرئێشە، ئازاری مەمک، گۆڕانی هەڵوێست یان چەند خاڵێکی خوێن لەنێوان دوو سووڕدا.
مەترسییە جدییەکانیش ئەمانە دەگرنەوە:
- زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە خوێنمەیی، بە تایبەتی لە قاچ یان سییەکان.
- ئەگەری بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن لە لایەن ڕێژەیەکی کەمی بەکارهێنەرانەوە.
- زیادبوونێکی کەم لە مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی مەمک و ملەڕەحم.
دژبەرییەکانی بەکارهێنانی حەبی تێکەڵ
ئەم حەبانە بۆ هەموو ژنانێک گونجاو نین و لەم بارانەدا نابێت بەکاربهێنرێن:
- جگەرەکێشان بۆ ئەوانەی تەمەنیان ٣٥ ساڵ یان زیاترە (بە تایبەتی ئەگەر ڕۆژانە ١٥ جگەرە یان زیاتر بکێشن).
- سەرئێشەی نیوەسەری لەگەڵ هالە (تێکچوونی بینین یان هەستکردن).
- بەرزیی توندی پەستانی خوێن (پەستانی سیستۆلی ١٦٠ یان زیاتر، یان پەستانی دیاستۆلی ١٠٠ یان زیاتر mmHg).
- مێژووی تووشبوون بە جەڵتەی مێشک، نەخۆشیی دڵ یان خوێنمەیی وریدی.
- شێرپەنجەی ئێستای مەمک یان نەخۆشیی توندی جگەر.
- لە ماوەی ٢١ ڕۆژی یەکەمی دوای لەدایکبوون.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ڕێگاکانی ڕێگری لە دووگیانی
ئایا حەبی دژە دووگیانی چارەسەرێکی پەسەندکراوە بۆ ئەکنە؟
بەڵێ، بەڵام بە مەرج؛ زۆرجار حەبی تێکەڵ بۆ ئەم مەبەستە بەکاردێت.
کەی بۆ چارەسەری ئەکنە پەنا بۆ ئەم حەبانە دەبرێت؟
پزیشک کاتێک ئەم حەبانە دەنووسێت کە چارەسەرەکانی ماڵەوە یان دژەزیندەوەکان کاریگەر نەبن؛ بە تایبەتی لە ئەکنەی هۆرمۆنیی بەردەوامدا کە لە چەناگە، سنگ، پشت یان مل دەردەکەوێت.
پێش بەکارهێنان چی پێویستە پێداچوونەوەی بۆ بکرێت؟
پێویستە پەستانی خوێن بپێوردرێت و مێژووی تەندروستی و دەرمان و تەواوکەرەکان پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت، چونکە هەندێک دەرمانی سەرع یان ڕیفامپین لەوانەیە کاریگەرییان کەم بکاتەوە.
حەبی ڕێگری لە دووگیانیی فریاکەوتن چییە؟
ئەو حەبانەن کە بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری دووگیانی دوای دەرچوونی منی بۆ ناو ڤاژن بەکاردێن. باشترە زووترین کات بیانخۆیت و زۆرترین ماوە ٣ تا ٥ ڕۆژە.
کەی داوای یارمەتی پزیشکیی فریاکەوتن بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەرکەوتن، دەبێت دەستبەجێ بچیتە فریاکەوتن:
- تەنگەنەفەسی لەناکاو، ئازاری سنگ یان کۆکە لەگەڵ خوێن.
- ئازار و ئاوسانی یەک قاچ.
- خوێنبەربوونی توند کە لەگەڵ بێهۆشبوون یان تەنگەنەفەسی توند بێت.
- سەرئێشەی لەناکاو و توند یان ئازاری لەناکاوی چەناگە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکاری لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- فێربوونی زمان لە سکدا و گەشەی منداڵ
- پاشکۆی خۆراکی بۆ ژنی دووگیان و تەندروستی
- پلاسێنتای نزم: نیشانە، مەترسی و چارەسەر
- سێکس دوای لەدایکبوونی سیزاری: کاتی گونجاو
- زیاتر دەربارەی سکپڕی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team