ئەم وتارە جیاوازی نێوان هەستیاری سنگ و ئەسمە لە نیشانە و هۆکارەکاندا ڕوون دەکاتەوە و پەیوەندی نێوان هەستیاری و پەرەسەندنی ئەسمە باس دەکات.
تێگەیشتن لە جیاوازی نێوان هەستیاری سنگ و ئەسمە
هەستیاری کاتێک ڕوودەدات کە سیستەمی بەرگریی جەستە بە شێوەیەکی زۆرەوە وەڵام دەداتەوە بۆ ماددەی بێ‌زیان، وەک تۆز، پەشم و پەڕی ئاژەڵان یان گردەی گوڵ؛ ئەمەش دەبێتە هۆی هەوکردنی بەشی سەرەوەی سیستەمی هەناسەدان. بەڵام ئەسمە هەوکردنێکی درێژخایەنی ڕێڕەوەکانی هەناسەدانە، کە دەبێتە هۆی گرژبوونی ماسولکەکانی لقەکانی هەناسە و زیادبوونی دەرچوونی بەلغەم؛ ئەمەش ڕێڕەوی هەناسەدان دەبەستێت و هەناسەدان قورس دەکات.
لە زۆر حاڵەتدا ئەسمە و هەستیاری پەیوەندییان بەیەکەوە هەیە؛ ماددەکانی هەستیاری دەکرێت هەمان ئەو ماددانە بن کە ئەسمە دەورووژێنن، کە پێی دەوترێت ئەسمای ئەلێرژیک. بەڵام هەموو ئەوانەی هەستیارییان هەیە، ئەسمەیان نییە.
بەراوردی نیشانەکان
نیشانەکان بەپێی حاڵەتەکە جیاوازن:
- نیشانەکانی هەستیاری: پژمین، ئاوی لووت و گیرانی لووت، فرمێسک‌ڕشتنی چاو، خوران، و هەندێک جار هەوکردنی پێست وەک ئێگزیما دەگرێتەوە.
- نیشانەکانی ئەسمە: هەناسەتەنگی، کۆکەی بەردەوام (بەتایبەتی لە شەودا)، ویزەویز یان سیفیرە لە کاتی هەناسەداندا، هەستکردن بە ماندووبوون و بێهێزی، و لە خەو هەستان بەهۆی قورسایی هەناسەدانەوە.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری ئەسمە و هەستیاری
چارەسەرێکی کۆتایی نییە کە هەردوو نەخۆشییەکە بە تەواوی لەناو ببات، بەڵام دەتوانرێت نیشانەکان کۆنترۆڵ بکرێن بەمانەوە:
١. چارەسەری هەستیاری:
- بەکارهێنانی دژەهیستامین و دەرمانەکانی کەمکردنەوەی گیربوونی لووت.
- چارەسەری بەرگریی جەستە بە دەرزی یان حەبی ژێر زمان، بۆ ڕاهێنانی جەستە لەسەر هۆکارەکانی هەستیاری.
- دوورکەوتنەوە لە هەڵچێنەرەکان؛ وەک داخستنی پەنجەرەکان لە وەرزی بڵاوبوونەوەی گردەی گوڵ و شۆردنی لووت بە ئاوی خوێیی.
٢. چارەسەری ئەسمە:
- دەرمانی درێژخایەن: وەک کۆرتیکۆستیرۆیدی هەڵمژراو و دەرمانە ڕێکخەرەکانی لیوکوترین، بۆ کۆنترۆڵکردنی ڕۆژانە و ڕێگریکردن لە هێرشەکان.
- دەرمانی خێراکار: وەک ساڵبووتامۆڵ، کە بۆ کردنەوەی ڕێڕەوی هەناسەدان بە خێرایی لە کاتی هێرشدا بەکاردێت.
- ڕێکاری تری چارەسەر: وەک ڕێکاری گەرمایی بۆشاییەکانی هەوا لە حاڵەتە توندەکاندا.
- ڕێگاکانی یارمەتیدەر: کافایین (وەک ئەوەی لە قاوەدایە) دەکرێت بە شێوەیەکی کەم لقەکانی هەناسە فراوان بکات، یان بەکارهێنانی حەمامی هەڵم بۆ لابردنی بەلغەم؛ بەڵام پێویستە وریا بیت، چونکە هەڵم دەکرێت لە هەندێک کەسدا حاڵەتەکە خراپتر بکات.
جیاوازیی ئەسمە و نەخۆشیی گیرانی درێژخایەنی سییەکان
ئەسمە و نەخۆشیی گیرانی درێژخایەنی سییەکان لە هەناسەتەنگی و کۆکەدا دەکرێت لێک بچن، بەڵام جیاوازن:
- تەمەن: ئەسمە زۆرجار لە منداڵی یان هەرزەکارییەوە دەست پێدەکات، بەڵام نیشانەکانی نەخۆشیی گیرانی درێژخایەنی سییەکان بە گشتی دوای تەمەنی ٤٠ ساڵی دەردەکەون.
- هۆکارەکان: نەخۆشیی گیرانی سییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی پەیوەندی بە جگەرەکێشانی درێژخایەنەوە هەیە، بەڵام ئەسمە جگەرەکێش و ئەوانەشی دەگرێتەوە کە جگەرە ناکێشن.
- سروشتی نەخۆشی: لە ئەسمەدا لەنێوان هێرشەکاندا هەناسەدان دەکرێت بگەڕێتەوە باری ئاسایی، بەڵام نەخۆشیی گیرانی سییەکان نەخۆشییەکی پێشکەوتووە کە بە تێپەڕبوونی کات خراپتر دەبێت و بەلغەمی ئەستووری لەگەڵدایە.
پرسیارە باوەکان
جیاوازیی هەستیاری سنگ و ئەسمە چییە؟
هەستیاری زۆرجار کاریگەری لەسەر بەشی سەرەوەی سیستەمی هەناسەدان (لووت و چاو) دەکات، بەڵام ئەسمە هەوکردنێکی درێژخایەنی لقەکانی هەناسەیە کە دەبێتە هۆی تەنگیی سنگ و ویزەویز.
ئەسمەی لقەکانی هەناسە چییە؟
حاڵەتێکە کە تێیدا ماسولکەکانی لقەکانی هەناسە گرژ دەبن و ڕێڕەوەکانی هەناسەدان هەو دەکەن، بەمەش ڕێژەی هەوا کە دەگاتە سییەکان کەم دەبێتەوە. دەکرێت ئەمە بەهۆی هەستیاری یان هۆکارەکانی تری وەک سەرما و فشارەوە بێت.
نەخۆشیی گیرانی درێژخایەنی سییەکان چییە؟
کۆمەڵێک نەخۆشیی سییەکانە کە بە هێواشی پێش دەکەون، وەک ئەمفیزێما و هەوکردنی درێژخایەنی لقەکانی هەناسە؛ ئەمانە دەبنە هۆی کەمبوونەوەی ڕێژەی هەوا و زۆرجار لە جگەرەکێشانەوە دروست دەبن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
لە کاتی دەرکەوتنی نیشانەکانی هێرشی توندی ئەسمەدا، دەبێت دەستبەجێ چاودێریی پزیشکی داوا بکەیت. لە نیشانەکاندا ئەمانە هەن:
- زیادبوونی بەرچاوی کۆکەی شەوانە.
- قورسایی توندی خەوتن بەهۆی هەناسەتەنگییەوە.
- هەستکردن بە ماندووبوونی زۆر و کۆکە و ویزەویز لە کاتی ئەنجامدانی چالاکییەکی جەستەییی سووکدا.
- نزمبوونەوەی خوێندنەوەکانی پێوەری زۆرترین هەناسەدەرچوون.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکاریی پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هۆکاری کۆکە و ئازاری سنگ و چارەسەری
- پێوانەکردنی ئۆکسجینی خوێن و ڕێژەی ئاسایی
- نیشانەکانی تەب لە سەرەتادا و قۆناغەکانی
- فراوانکردنی برۆنکەکان بە دەرمان و ڕاهێنان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team