ئەم وتارە ڕوون دەکاتەوە پێش، لە کاتی و دوای جۆرەکانی نەشتەرگەری چی ڕوودەدات؛ هەروەها ڕۆڵی بێهۆشکەر و ڕێنماییەکانی چاکبوونەوە دەخاتەڕوو.
لە کاتی نەشتەرگەریدا چی ڕوودەدات؟
پرسیاری «نەشتەرگەری چییە؟» لەم ڕێنماییەدا لە ڕێگەی باسکردنی قۆناغەکانەوە وەڵام دەدرێتەوە. پرۆسەکە بەوە دەست پێدەکات کە نەخۆش جلی تایبەت لەبەر دەکات، پاشان لەگەڵ پزیشکی بێهۆشکردن دەبینێت بۆ پێداچوونەوە بە پەڕگەی پزیشکی و پشکنینەکان. لەوانەیە نەخۆش بە ویلچەر یان جێگای نەخۆش ببرێتە ژووری چاوەڕوانی نەشتەرگەری بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتی. بۆ منداڵان، لەوانەیە بە بڕیاری پزیشک ڕێگە بە دایک بدرێت لەو ژوورە یان ژووری نەشتەرگەریدا ئامادە بێت، و هەندێک جار شیافێکی ئارامکەر بە منداڵ دەدرێت.
لە ژووری نەشتەرگەریدا ئەمانە ئەنجام دەدرێن:
- بێهۆشکردن: ئەگەر بێهۆشکردنی گشتی بێت، بۆ یارمەتیدانی هەناسەدان تیوبێک لە قوڕگ دادەنرێت و دەرمانەکان لە ڕێگەی ڕەگدا دەدرێن.
- چاودێریی بەردەوام: تیمی پزیشکی لێدانی دڵ، پەستانی خوێن، ئاستی ئۆکسجین و هەناسەدان چاودێری دەکات.
- ئامێرە بەکارهاتووەکان: پێوەری پەستانی خوێن، ئامێری «ئۆکسیمەتەر» بۆ پێوانەکردنی ئۆکسجینی خوێن، چەسپەکانی تۆمارکردنی کارەبایی دڵ کە لەسەر سنگ دادەنرێن، و ماسکی ئۆکسجین لەخۆدەگرن.
جۆرەکانی نەشتەرگەری و ڕاستکردنەوەی باوەڕە هەڵەکان
هەڵبژاردەکانی بێهۆشکردن جۆراوجۆرن؛ لەوانە بێهۆشکردنی گشتی کە هەموو جەستە دەگرێتەوە، و بێهۆشکردنی بەشێکی یان ناوچەیی کە ناوچەیەکی دیاریکراو دەگرێتەوە. هەندێک باوەڕی نادروستیش دەربارەی ئەم ڕێکارە هەیە:
- بەناکاو بەئاگاهاتنەوە: بەئاگاهاتنەوە لە کاتی نەشتەرگەری زۆر دەگمەنە، چونکە پزیشک بە وردی چاودێری دۆخی نەخۆش دەکات.
- شەلەڵبوون: بێهۆشکردن شەلەڵبوون دروست ناکات؛ هەرچەندە بێهۆشکردنی ناوچەیی جووڵەی ئەو ناوچە بێهۆشکراوە بە شێوەی کاتی ڕادەگرێت تا کاریگەری دەرمانەکە کۆتایی دێت.
- ئاڵۆزییەکان: باو نین، بەڵام مەترسییەکان لە تەمەنبەرەکان یان ئەوانەی نەخۆشییەکی توندیان هەیە، وەک نەخۆشیی دڵ، زیاتر دەبن.
- ڕۆڵی پزیشک: ئەرکی پزیشکی بێهۆشکردن بە خەوتنی نەخۆش کۆتایی نایەت؛ چاودێریی بەردەوامی دەکات و بڕیاری دەرمانەکان دەگۆڕێت تا نەخۆش بەئاگا دێتەوە.
چاکبوونەوە دوای نەشتەرگەری
نەخۆش دەستبەجێ دەگوازرێتەوە بۆ ژووری بەئاگاهاتنەوە (چاودێریی دوای بێهۆشکردن) بۆ چاودێریکردنی لەناوچوونی کاریگەریی بێهۆشکەر. لەم قۆناغەدا نەخۆش دەتوانێت داوای دەرمانی کەمکردنەوەی ئازار لە پەرستار بکات.
ڕێنماییە گرنگەکانی دوای نەشتەرگەری:
- چالاکیی جەستەیی: پێشنیار دەکرێت هەر کاتێک توانرا، پیاسە بکرێت بۆ باشترکردنی گەڕانی خوێن و ڕێگریکردن لە پەڵەی خوێن.
- خۆراک: لە کاتی گۆڕینی خواردنەوەکان بۆ خواردنی ڕەق، پابەند بە ڕێنمایی پزیشک بن.
- ئاگادارییەکان: دەبێت لە شۆفێریکردن، کارپێکردنی ئامێری ورد، یان بڕیاردانی گرنگی یاسایی خۆ بپارێزرێت؛ هەروەها دەبێت لە جگەرەکێشان دوور بکرێتەوە بۆ ڕێگریکردن لە سییەهەڵاوسان و خێراترکردنی چاکبوونەوە.
کەی دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکرێت؟
دوای دەرچوون لە نەخۆشخانە دەبێت ئاگاداری هەندێک نیشانەی ئاگادارکەرەوە بیت، لەوانە:
- دەرکەوتنی تا (بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لە ٣٧.٥ پلەی سەدی زیاتر)، کە لەوانەیە نیشانەی تووشبوون بە عەفونەت بێت لە ڕێگاکانی هەناسەدان (ڕۆژی ١-٢)، ڕێگاکانی میز (ڕۆژی ٣-٤)، یان ئەبسه‌یەکی نەشتەرگەری (ڕۆژی ٥-٧).
- هەستکردن بە ئازاری توند کە بە دەرمانی کەمکردنەوەی ئازار کەم نابێتەوە.
- دەرکەوتنی نیشانەکانی هەوکردن یان ئاڵۆزی لە شوێنی برینەکە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی نەشتەرگەری
کام نەشتەرگەرییەکان زۆرترین ئازار دروست دەکەن؟
توندی ئازار بە پێی دۆخەکە دەگۆڕێت، بەڵام نموونە باوەکانی ئەو نەشتەرگەرییانەی لەوانەیە ئازاربەخش بن ئەمانەن: جێگۆڕکێی تەواوی مفصەلی حەوز، نەشتەرگەرییەکانی ستوونی پشت، لابردنی قوولۆن و ڕاستڕوودە، و نەشتەرگەرییەکانی پاشنەی پێ؛ هەروەها لابردنی منداڵدان یان کیسەی زەرداو ئەگەر نەشتەرگەرییەکە کراوە بێت و بە ئەندۆسکۆپی ئەنجام نەدرێت.
چۆن مەترسییەکانی بێهۆشکردن کەم دەکرێنەوە؟
پزیشکی بێهۆشکردن مێژووی تەندروستی، تەمەن، کێش و دەرمانە بەکارهاتووەکان (وەک ئەسپرین) بە تەواوی دەخوێنێتەوە پێش ئەوەی بڕیاری دۆزی گونجاو بدات؛ ئەمە هەڵەکردن لە دۆزدا زۆر زەحمەت دەکات.
ڕێنماییەکانی دەرچوون لە نەخۆشخانە چین؟
ئەو ڕێنماییانەیە کە تیمی پزیشکی بۆ نەخۆش ئامادەیان دەکات دەربارەی چۆنیەتی چاودێریکردنی خۆی لە ماڵەوە؛ مۆڵەتی دەرمانەکان، شێوازی خۆشۆردن، ئەو کێشانەی ڕێگە پێدراوە هەڵبگیرێن، و نیشانەکانی تووشبوون بە عەفونەت لەخۆدەگرێت.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ئامادەکردنی نەخۆش بۆ نەشتەرگەری؛ ڕێنماییە پێویستەکان
- بێهۆشی: جۆرەکان و بەکارهێنانیان
- کرداری نەشتەرگەری: ئامادەکاری و زانیاریی پێویست
- نەشتەرگەری ئەندۆسکۆپی: چۆن ئەنجام دەدرێت؟
- زیاتر دەربارەی نەشتەرگەری و بێهۆشکردن
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team