ئەم ڕێنماییانە بۆ تەندروستی قژ یارمەتیت دەدەن هێز و تازەیی قژ بپارێزیت و لە ڕژان و زیانی هۆکارە دەرەکییەکان دووری بخەیتەوە.
هۆکارە کاریگەرەکان لەسەر ڕێگای چاودێری قژ
پێداویستییەکانی هەر کەسێک بە پێی چەند پێوەرێک دەگۆڕێن؛ ئەو پێوەرانە ڕۆتینی گونجاو دیاری دەکەن، لەوانە:
- جۆر و پێکهاتەی قژ: مامەڵەکردن لەگەڵ قژی ڕاست کە ڕەنگە چەور دیار بێت، لەگەڵ قژی لوول و شەپۆلدار جیاوازە.
- چارەسەرە کیمیاییەکان: قژی ڕەنگکراو یان بە شێوەیەکی کیمیایی چارەسەرکراو، لە ڕووی خۆراکدان و ژمارەی جارەکانی شۆردنەوەوە، پێویستی بە ڕۆتینێکی تایبەت هەیە.
- شێوازی ڕێکخستن: شێوازی شانەکردن بە پێی شێوەی قژ جیاوازە.
- کێشەکانی پێستی سەر: بوونی پەرۆک یان وشکی تارەکانی قژ، شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ قژ دەگۆڕێت.
تەندروستی قژ و بنەماکانی چاودێری قژ
چەند بنەمایەکی گشتی هەن کە تەندروستی قژ دەپارێزن و ڕێگری لە شکانی دەکەن:
- شۆردن و شێدارکردن: بۆ زۆربەی خەڵک باشترە هەفتەیەک جار یان دوو جار قژ بە شامپۆ بشۆرێت و لە شۆردنەوەی زۆر بپرهێزرێت، بۆ ئەوەی قژ وشک نەبێت. دوای شامپۆ بەڵسەم بەکاربهێنە و زیاتر سەرنج بدە بە کۆتاییەکانی قژ، نەک ڕەگاکانی.
- پلەی گەرمیی ئاو: پێشنیار دەکرێت ئاوی گەرمۆک یان سارد بەکاربهێنرێت؛ چونکە ئاوی گەرم ڕۆنە سروشتییەکان و شێداریی قژ لادەبات و دەبێتە هۆی کاڵبوونەوەی ڕەنگی بۆیاخ.
- مامەڵەی نەرم: دەبێت لە بەستنەوەی توندی قژ (وەک پۆنی توند) بپرهێزرێت، بۆ ڕێگریکردن لە کێشانەوەی ڕەگاکانی قژ. باشترە شەوان قژ بە ئازادی بهێڵرێتەوە.
- ڕێکخستنی دروست: پێشنیار دەکرێت شانەیەکی دارین بە ددانە فراوانەکان بەکاربهێنرێت و شانەکردن لە خوارەوە بۆ سەرەوە دەست پێ بکات. کاتی شانەکردنی قژی تەڕ زۆر وریا بە.
- پاراستن و کورتکردنەوە: کورتکردنەوەی بەردەوامی کۆتاییەکانی قژ (هەر ٤-٨ هەفتە بۆ قژی کورت و ٦-١٢ هەفتە بۆ قژی درێژ) یارمەتیدەرە بۆ لابردنی بەشە زیانلێکەوتووەکان. هەروەها باشترە کاتی دەرچوون کڵاو بپۆشیت بۆ پاراستنی لە خۆر و تۆز.
- خۆراکدان و ماساژ: ماساژی پێستی سەر یارمەتی چالاککردنی سووڕی خوێن دەدات؛ لە هەمان کاتدا، خواردنی دەوڵەمەند بە پرۆتین، ئاسن، بیۆتین، ئۆمێگا ٣، ڤیتامینی D و لایسین گەشەی قژ بەهێز دەکات.
باشترین ڕۆنی قژ بۆ شێدارکردن و خۆراکدان بە تارەکان
ڕۆنەکان یارمەتی ڕێکخستنی دەرچوونی ڕۆنی قژ و ڕێگریکردن لە شکانی دەدەن. لە گرنگترینیان:
- ڕۆنی کۆکۆ: دەچێتە ناو قژ و یارمەتی چاککردنەوەی دەدات و لەدەستدانی پرۆتین کەم دەکاتەوە.
- ڕۆنی ئارگان: وەک نەرمکەرەوە بۆ قژی زبر و لوول کار دەکات.
- ڕۆنی جۆجۆبا: درەوشانەوە دەگەڕێنێتەوە بۆ قژی کاڵ و وشکی پێستی سەر و پەرۆک چارەسەر دەکات.
- ڕۆنی زەیتوون: تارەکانی قژ بەهێز دەکات و لە گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا دەپارێزێت.
- ڕۆنی ئۆڤۆکادۆ: دەوڵەمەندە بە ڤیتامینی E، کە دژ بە ڕژانی قژە و زیانەکانی چاک دەکاتەوە؛ هەروەها بۆ چارەسەری قژی زیانلێکەوتوو بەکاردێت.
- ڕۆنی بادامی شیرین: وشکی پێستی سەر و قژ کەم دەکاتەوە.
- ڕۆنی تۆوی ترێ: بەهۆی دژەئۆکسیدانەکانییەوە، دووشاخەبوونی کۆتاییەکانی قژ چارەسەر دەکات.
ڕێنمایی تایبەت لە کاتی چارەسەری قژ بە کراتین
دوای ئەنجامدانی چارەسەری کراتین، دەبێت ئەم هەنگاوانە جێبەجێ بکرێن بۆ درێژکردنەوەی ماوەی کاریگەرییەکە:
- پێش شۆردنی قژ، لە ٨ کاتژمێر تا ٣ ڕۆژ چاوەڕێ بکە.
- لە سێ ڕۆژی یەکەمدا قژ مەبەستە و گیره‌قژ بەکارمەهێنە و بە ئازادی بیهێڵەوە.
- بۆ کەمکردنەوەی پێکدادانی قژ، سەرپۆشی بالیشتی ئاوریشمی بەکاربهێنە، نەک سەرپۆشی خوری.
- شامپۆی بێ سلفات بەکاربهێنە بۆ کەمکردنەوەی لابردنی کراتین لە قژ.
- لە بەرهەمەکانی ڕێکخستنی قژ کە پاشماوە بەجێدەهێڵن و پێویستیان بە شۆردنەوەی دووبارە هەیە، بپرهێزە.
چاودێری قژ لە وەرزی زستاندا
سەرما دەبێتە هۆی هەڵمژینی شێداری لە کۆتاییەکانی قژ؛ بۆیە پێشنیار دەکرێت:
- بڕی بەڵسەم زیاد بکە و ماسکی کرێمی قژ بەکاربهێنە.
- لە ئامێرە گەرمکەرەوەکان وەک ئوتوو و وشککەرەوەی قژ بپرهێزە، چونکە وشکی زیاتر دەکەن.
- بۆ دوورکەوتنەوە لە زیانی زیاتر، ڕەنگکردنی قژ لە هاویندا هەڵبژێرە، نەک لە زستاندا.
- تێکەڵەیەک لە ڕۆنەکان (وەک ڕۆنی کرچک و کۆکۆ و زەیتوون) گەرم بکە و پێی ماساژی قژ بکە.
پرسیارە باوەکان
هەڵەکانی چاودێری قژ چ زیانێک دەگەیەنن؟
ڕەنگە ڕەفتارە هەڵەکان ببنە هۆی وشکی قژ، دووشاخەبوونی، ڕژانی، دەرکەوتنی پەرۆک، یان تەنانەت لەدەستدانی قژ و کەڵەشی لە هەندێک حاڵەتدا؛ هەروەها خارانەوەی پێستی سەر.
چۆن دەتوانرێت لە هەڵەکانی چاودێری قژ دوور بکەوینەوە؟
بە هەڵبژاردنی شامپۆی گونجاو بۆ جۆری قژ، خۆپاراستن لە ئاوی گەرم، بەستنەوەی توندی قژ، و هەواده‌دانی قژ و نەداپۆشینی بۆ ماوەیەکی درێژ، بۆ ڕێگریکردن لە گەشەکردنی قارچ.
ڕۆتینی چاودێری قژ بۆ ژنانی سەرپۆشدار چییە؟
پێشنیار دەکرێت کڵاوێکی ناوەوەی شل لە ساتەن یان ئاوریشم بپۆشرێت، لە قوماشە ئەستوورەکان یان تەنگەکان دوور بکرێتەوە، و پێش وشکبوونەوەی تەواوی قژ سەرپۆش نەکرێت، بۆ کەمکردنەوەی دووشاخەبوونی قژ.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەربکەون، پێویستە ڕاوێژ بە پسپۆڕ بکەیت:
- ڕژانی قژ بە بڕێکی نائاسایی (بەردەوام زیاتر لە ١٠٠ تارەقژ لە ڕۆژێکدا).
- دەرکەوتنی پەنەی ئازاربەخش یان هەوکردنی توند لە پیازەکانی قژ.
- خارانەوەی توند یان سووتانی بەردەوام لە پێستی سەر.
- بۆشایییەکی دیار و لەناکاو لە چڕیی قژدا.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هێڵەکانی کشانی پێست: هۆکار و چارەسەر
- بەهێزکردن و پڕپشتکردنی قژ؛ ڕێنمایی تەواو
- سوود و زیانەکانی ماسکی تۆوی کەتان
- چاودێری پوست و شێرپەنجەی پێستی سەر
- زیاتر دەربارەی چاودێری پێست
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team