تووشبوون بە ڤایرۆسی HIV دەتوانێت مەترسی شێرپەنجەی کۆم لە ژناندا زیاد بکات. ئەم مەترسییە بە تایبەتی لەگەڵ ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی زیاترە.
پەیوەندیی تووشبوون بە ڤایرۆسی HIV بە شێرپەنجەی کۆم
ئەنجامی توێژینەوەکان سەبارەت بە کاریگەریی ڤایرۆسەکە بەپێی ڕەگەز جیاوازە؛ شیکاریی داتاکانی نێوان ساڵانی ١٩٨٠ و ٢٠٠٥ پەیوەندییەکی بەهێزی نێوان شێرپەنجەی کۆم و پیاوانی تووشبوو بە ڤایرۆسەکەی پیشان دا، بەڵام ڕێژەکە لە ژناندا زۆر کەم بوو (١.٢%). لە بەرامبەردا، توێژینەوەیەکی تر کە ٧١٥ ژنی تووشبووی لەخۆ گرتبوو، دەرخستی کە ١٠.٥%یان تووشی نەخۆشییەکانی کۆم بوون و یەک لە سێی ئەم گرووپە ئاسەواری پێش شێرپەنجەیان هەبوو.
مەترسییەکە لە ژنانی تووشبوودا زیاتر دەبێت، بەهۆی پەیوەندیی نێوان ڤایرۆسی کەمکردنەوەی بەرگریی مرۆڤ و ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی؛ ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی هۆکاری سەرەکیی زۆربەی حاڵەتەکانی ئەم شێرپەنجەیەیە.
پشکنینە پێشنیارکراوەکان
توێژەران پێشنیاری پشکنینی ڕێکخراوی شێرپەنجەی کۆم بۆ هەموو پیاوان و ژنانی تووشبوو بە ڤایرۆسەکە دەکەن. ئەگەر ئەنجامی نموونەی بافتی کۆم لە ژناندا ئاسایی نەبێت، دەبێت ئانۆسکۆپیی وردبینیی بەرز بکرێت؛ ئەمە پشکنینێکی بینینیی وردی ناوچەکەیە لە ڕێگەی کۆمەوە.
پرسیارە باوەکان
ئایا تووشبوون بە ڤایرۆسی HIV مەترسی شێرپەنجەی کۆم زیاد دەکات؟
بەڵێ، هەندێک توێژینەوە پیشان دەدەن کە ڤایرۆسەکە ڕوودانی ئەم شێرپەنجەیە زیاد دەکات؛ ڕێژەی زیادبوونی ساڵانە لە تووشبوواندا ٣.٤% بوو، بە بەراورد بە ١.٧% لە کەسانی تووشنەبوو.
بۆچی ژنانی تووشبوو بە ئایدز تووشی شێرپەنجەی کۆم دەبن؟
هۆکارەکە پەیوەندیی نێوان ڤایرۆسی کەمکردنەوەی بەرگریی مرۆڤ و ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆییە؛ ئەمە دەبێتە هۆی پەرەسەندنی شێرپەنجە لە ناوچەی کۆمدا.
ئەگەر ئەنجامی پشکنین ئاسایی نەبێت، هەنگاوی دواتر چییە؟
پشکنینی ئانۆسکۆپیی وردبینیی بەرز بۆ نەخۆشەکە ئەنجام دەدرێت تا ناوچەکە بە شێوەی بینینی بپشکنرێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی خوارەوەت بینی، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگریت:
- خوێنبەربوونی بێ هۆکار لە ناوچەی کۆم.
- گرێ یان ئاوسانی نائاسایی لە ناوچەی کۆم.
- گۆڕانکاریی دیار لە عادەتەکانی دەرکردن، یان ئازاری بەردەوام لەو ناوچەیە.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ژیانکردن لەگەڵ ئەیدز؛ ڕێنمایی چارەسەری
- دووهێندەبوونی حاڵەتەکانی HIV و ئایدز
- گواستنەوەی ئەیدز لە ڕێگەی تفەوە ڕوونکراوەتەوە
- پێشگیری دوای تووشبوون: کاریگەری و بەکارهێنان
- زیاتر دەربارەی HIV و ئایدز
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team