ترشی گەدە و سووتانی سنگ کێشەیەکی باوە کە ئازاری سووتاو لە سنگ دروست دەکات؛ بە گۆڕینی خووەکانی خواردن و بەکارهێنانی هەندێک دەرمان دەتوانرێت کۆنترۆڵ بکرێت.
هۆکارەکانی ترشی گەدە و سووتانی سنگ چین؟
ئەم کێشەیە کاتێک ڕوودەدات کە ترشی گەدە بۆ لوولەی خواردن (مری) دەگەڕێتەوە. لە هۆکارە سەرەکییەکانی:
- کێشە جەستەییەکان: وەک فتقی دیافراگم، کە بەشێک لە گەدە بەرەو سەر، لەسەر ئەو ماسولکەیە دەجووڵێت کە گەدە لە سنگ جیا دەکاتەوە.
- خووی خۆراکی: خواردنی ژەمەی گەورە، خواردن لە کاتی درەنگی شەو، یان پاڵکەوتن دەستبەجێ دوای ژەم.
- جۆرە دیاریکراوەکانی خواردن: خواردنی سوورکراوە، پڕچەوری، میوە ترشەکان، تەماتە، پیاز، سیر، شۆکۆلاتە و پونە.
- خواردنەوە و ماددە هاندەرەکان: کافئین (قاوە و چا)، خواردنەوەی گازدار، کحول و جگەرەکێشان.
- هۆکاری تریش: زیادبوونی کێش (بەتایبەتی لە ناوچەی سک)، دووگیانی بەهۆی فشاری منداڵدان و گۆڕانی هۆرمۆنەکان، و هەندێک دەرمان وەک ئەسپرین یان ئیبۆپرۆفین.
هەڵبژاردەکانی دەرمانی ترشی گەدە
ڕێگاکانی چارەسەری ترشی گەدە و سووتانی سنگ بە پێی توندیی کێشەکە جیاوازن:
گۆڕانکارییە ڕەفتاری و خۆراکییەکان
بۆ هەندێک کەس، بۆ بەدەستهێنانی چارەسەری هەمیشەیی ترشی گەدە، پێشنیار دەکرێت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکرێن:
- ڕێکخستنی ژەمەکان: خواردنەکە دابەش بکە بۆ ٥ یان ٦ ژەمی بچووک لەبری ٣ ژەمی گەورە، و خواردنەکە بە هێواشی بجوێ.
- کاتی خەوتن: خواردن واز لێ بهێنە ٢ تا ٣ کاتژمێر پێش خەوتن.
- شێوازی ژیان: کەمکردنەوەی کێش، وازهێنان لە جگەرەکێشان و خۆپاراستن لە جل‌وبەرگی تەنگ لە دەوری کەمەر.
- ڕێژەیەکی خۆراکیی کەم‌ترش: بۆ ماوەی دوو هەفتە خواردنەوەکان لاببە کە ژمارەی هایدرۆجینیان (pH) لە ٤ یان ٥ کەمترە، و سەرنج بخەرە سەر خواردنی قەلیایی وەک مۆز، برۆکۆلی و جۆ.
- ئامۆژگاریی زیاتر: ڕۆژانە ٨ تا ١٠ پەرداخ ئاو بخۆرەوە، و دوای خواردن ئاڵۆزە بجوێ بۆ هاندانی بزاق.
چارەسەری بە دەرمان
ئەگەر ڕێژەی خۆراک بەس نەبوو، پزیشک لەوانەیە ئەمانە بنووسێت یان پێشنیاریان بکات:
- دژەترشییەکان: کار دەکەن بۆ بێلایەنکردنی ترشیی ناو گەدە و ئارامیی خێرا دەبەخشن.
- بەربەستەرەکانی هیستامین (H2): بڕی ئەو ترشییە کەم دەکەنەوە کە گەدە بەرهەمی دەهێنێت.
- گریمانەکەرەکانی پەمپی پرۆتۆن: ئامانجیان کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی ترشی لە گەدەیە.
چارەسەری ترشی گەدە بە دەرمانی گیایی
سەرەڕای کەمیی توێژینەوە تایبەتەکان، هەندێک خواردنەوە لەوانەیە یارمەتی کەمکردنەوەی نیشانەکان بدەن، وەک:
- بابوونە و کەراویا.
- عەرق‌سووس و زەنجەفیلی هاڕدراو.
- پونە.
ئاڵۆزییەکانی پشتگوێخستنی چارەسەری سووتانی زۆری سنگ
ئەگەر گەڕانەوەی ترشی گەدە لە هەفتەیەکدا زیاتر لە دوو جار دووبارە ببێتەوە و چارەسەر نەکرێت، لەوانەیە ئەمانە لێ بکەونەوە:
١. هەوکردنی مری: هەڵچوونی پەردەی ناوەوەی مری، کە لەوانەیە ببێتە هۆی خوێنبەربوون یان برین.
٢. تەنگبوونی مری: دروستبوونی نیشانەی برین کە ڕێگری لە قووتدانی خواردن دەکات.
٣. مریی باریەت: گۆڕانکاری لە شانەکانی مری کە لە دۆخی مەترسیداردا لەوانەیە بگۆڕێت بۆ خانەی شێرپەنجەیی.
پرسیارە باوەکان
لە ڕەمەزاندا چ خواردنانە سووتانی سنگ زیاد دەکەن؟
ژەمە پڕچەوری و سوورکراوەکان، شیرینییە ڕۆژهەڵاتییە پڕە لە ڕۆنی و ڕۆن، هەروەها شەربەتی ترش و بەهاراتی زۆر، ئەگەری سووتان زیاد دەکەن.
ئایا برسێتی لە ڕەمەزاندا سووتانی سنگ دروست دەکات؟
ترشی گەدە لە ڕەمەزاندا زۆرجار بەهۆی ڕەفتاری هەڵەوە ڕوودەدات؛ وەک خواردنی بڕێکی زۆر لە خواردن بە یەکجار لە کاتی ئیفتار، یان خەوتنی دەستبەجێ دوای ژەمەکان، نەک بەهۆی خودی برسێتی.
ژنی دووگیان چۆن دەتوانێت ترشی گەدە چارەسەر بکات؟
ژنی دووگیان دەتوانێت بە خواردنی ژەمی بچووک و دووبارە، خۆپاراستن لە خواردنی تیژ و پڕچەوری، و پاڵنەکەوتن تا لانیکەم کاتژمێرێک دوای خواردن، نیشانەکان کەم بکاتەوە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەین؟
کاتێک نیشانەکانی خوارەوە دەردەکەون، دەبێت دەستبەجێ داوای ڕاوێژی پزیشکی بکرێت:
- قورسایی لە قووتدان یان هەستکردن بەوەی خواردن لە قوڕگدا گیر کردووە.
- ڕشانەوەی خوێناوی یان دەرکەوتنی پیسایی ڕەشی ڕەنگ.
- کەمبوونەوەی لەناکاو و بێ‌هۆی کێش.
- خڕەخڕی بەردەوامی دەنگ یان کۆکەی وشک و هەوکردنی درێژخایەنی قوڕگ.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ریفلاکس معدە بە هەنگوین: سوود و ڕێگای بەکارهێنان
- گەدە، سورێنچک و گەڕانەوەی ترشی بێ دەرمان
- چارەسەری پفکردنی سک لە ماڵەوە بە ڕێگای ئاسان
- چارەسەری سووتانی معدە و هۆکارەکانی
- زیاتر دەربارەی گەدە، سورێنچک و گەڕانەوەی ترشی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team