تاقیکردنەوەی کەمونی خەوی چەندجارە پشکنینێکی ڕۆژانەیە کە خێرایی چوونە خەوی کەسێک و چوونە ناو خەوی REM لە چەند خەوتنێکی کورتدا دەپێوێت.
تاقیکردنەوەی کەمونی خەوی چەندجارە چییە؟
ئەم ئامرازی دەستنیشانکردنە خەواڵوویی زۆری ڕۆژانە هەڵدەسەنگێنێت؛ واتە ئارەزوویەکی توند بۆ خەوتن لە ڕۆژدا کە ئاگاداری کەم دەکاتەوە. ئەمە جیاوازە لە ماندووبوونی گشتی؛ لەم حاڵەتەدا کەس بەبێ ویستی خۆی لە کاتی چالاکییە ڕۆژانەکاندا خەوی لێدەکەوێت.
بۆ دیاریکردنی ئەوەی پشکنینەکە پێویستە یان نا، پزیشکان ڕەنگە پێوەری خەواڵوویی ئێپۆرث بەکاربهێنن. لەم پرسیارنامەیەدا نەخۆشان ئەگەری ئەوە هەڵدەسەنگێنن کە لە دۆخە دیاریکراوەکاندا، وەک لە کاتی خوێندنەوە یان سواری ئۆتۆمبێلدا، خەویان لێبکەوێت.
پشکنینی خەوی MSLT چی دەستنیشان دەکات؟
پسپۆڕانی خەو بە شێوەیەکی سەرەکی ئەم پشکنینە بۆ ناسینەوەی ئەمانە بەکاردەهێنن:
- نارکۆلێپسی: بە گشتی بە ناوەندی کەمونی خەوی کەمتر لە هەشت خولەک و لانیکەم دوو ماوەی خەوی REM لە دەستپێکی خەودا (SOREMPs) ناسراوە.
- هایپەرسۆمنیاى ئیدیوپاتیک: ئەویش پەیوەندی بە ناوەندی کەمونی خەوی کەمتر لە هەشت خولەکەوە هەیە، بەڵام ژمارەی SOREMP لە دوو کەمترە.
خەواڵوویی زۆر ڕەنگە لەگەڵ بێخەوی، تێکچوونی ڕیتمی بازنەیی، یان دۆخی عەصەبی وەک سکێرۆزی چەندگۆیی و نەخۆشیی پارکینسن ڕووبدات؛ بەڵام بە شێوەیەکی ئاسایی ئەم پشکنینە تایبەتە بۆ دەستنیشانکردنی ئەو نەخۆشییانە بەکارناهێنرێت.
ئامادەبوون بۆ پشکنین و ئەنجامدانی
چۆن ئامادە ببیت
لەبەر ئەوەی هۆکارەکانی شێوازی ژیان کاریگەری لەسەر ئەنجامەکان دادەنێن، پزیشکان بە گشتی داوا دەکەن چەند هەفتە پێش وادەکە خولی خەوتنێکی جێگیر هەبێت. ڕەنگە داوات لێبکرێت:
- بۆ ماوەی یەک تا دوو هەفتە ڕۆژنامەی خەو بنووسیت یان ئامێری ئەکتگراف بەکاربهێنیت.
- بۆ ماوەیەکی کاتی خواردنی هەندێک پاشکۆ یان دەرمان بوەستێنیت.
پرۆسەی پشکنین
زۆرجار ڕێکارەکە ڕۆژی دوای پۆلیسۆمنۆگرافیی شەوانە دەست پێدەکات؛ ئەو پشکنینە هەناسەدان، لێدانی دڵ و شەپۆلەکانی مێشک چاودێری دەکات بۆ ئەوەی بنەمایەک بۆ بەراوردکردنی ئەنجامەکان دابین بکات.
بەشی ڕۆژانە لە چوار یان پێنج دەرفەتی خەوتنی کاتی‌دیاریکراو پێکدێت و لەنێوان هەر یەکێکیاندا دوو کاتژمێر پشوودان هەیە. لەم ماوە جیاوازانەدا دەبێت بەئاگا بمێنیتەوە و لە کافایین، جگەرەکێشان و وەرزشی توند دووربکەویتەوە. لە ژوورێکی تاریک و بێدەنگدا، سێنسەرەکان چالاکیی مێشک و جووڵەی چاوەکان تۆمار دەکەن بۆ پێوانەکردنی ئەو کاتەی دەخایەنێت تا بخەویت و ئەو قۆناغانەی خەو کە تێیاندا دەچیت.
تێگەیشتن لە ئەنجامەکان
پێناسەی کەمون لەم پشکنینەدا ئەو ماوەیەیە کە لە کوژاندنەوەی چراکانەوە تا دەستپێکردنی خەو تێدەپەڕێت. ئەگەر لە ماوەی ٢٠ خولەکدا خەو ڕوونەدات، ئەو ماوەیە وەک کەمونی خەو تۆمار دەکرێت. ئەگەر بخەویت، تەکنیککاران بۆ ماوەی ١٥ خولەک چاودێریت دەکەن بۆ بینینی ئەوەی دەچیتە ناو خەوی REM یان نا. هەرچەندە خەوی REM بە گشتی دوای ٩٠ خولەک ڕوودەدات، چوونە ناوی لە سەرەتاوە بە SOREMP پۆلێن دەکرێت.
کەی پزیشک ببینیت
ئەگەر سەرەڕای پشووی پێویست، خەواڵووییەکی بەردەوامت هەیە، ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێری تەندروستی بکە. نیشانە ئاگادارکەرەوە دیاریکراوەکان ئەمانەن:
- لاوازیی لەناکاوی ماسولکە کە بە هۆی هەستەکانەوە دەست پێدەکات (کاتاپلێکسی).
- شەڵەژانی کاتی یان خەیاڵی زیندوو لە کاتی گواستنەوە لەنێوان بەئاگایی و خەودا.
- دووبارەبوونەوەی خەوتنی بێ‌ویست کە کار، قوتابخانە یان شۆفێریکردن تێکدەدات.
پرسیارە باوەکان
تاقیکردنەوەی MSLT چییە؟
پشکنینێکی خەوی ڕۆژانەیە کە خێرایی دەستپێکردنی خەو و بوونی خەوی REM لە چەند خەوتنێکی کاتی‌دیاریکراودا دەپێوێت.
تاقیکردنەوەی کەمونی خەوی چەندجارە چی دەپێوێت؟
کەمونی خەو (ئەو ماوەیەی دەخایەنێت تا بخەویت) دەپێوێت و قۆناغەکانی خەو دیاری دەکات کە لە خەوتنە کورتەکاندا تێیاندا دەچیت.
چۆن بۆ پشکنینی MSLT ئامادە ببم؟
کاتی خەوتنی جێگیر بپارێزە، ئەگەر پێت ڕێنمایی کراوە لە هەندێک دەرمان خۆت بپارێزە، و ڕەنگە خەوت بە ڕۆژنامە یان ئامێری ئەکتگراف تۆمار بکەیت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. سەبارەت بە هەر دۆخێکی پزیشکی، هەمیشە ڕێنمایی دابینکەرێکی چاودێری تەندروستیی شایستە وەربگرە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- خوێندنەوە و خەوتن بۆ شەوێکی ئارام
- زیانەکانی کەمخەوی بۆ جەستە و تەندروستی
- نەخۆشی خەوی کاری نۆرەیی چییە؟
- زیانەکانی خەوتن بەبێ سەرین و کاریگەرییەکانی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team