بێهەستی دەستەکان لە کاتی خەوتندا لەدەستدانی کاتیی هەست یان مورمور و سووتانە؛ ڕەنگە لە شوێنی خەوتنی نادروست یان نەخۆشییە جۆراوجۆرەکانەوە بێت.
بێهەستی دەستەکان لە کاتی خەوتندا چییە؟
ئەم دۆخە بە هەستی بێهەستی یان مورمورکردن لە دەستەکاندا دەردەکەوێت، کە زۆرجار نیشانەی تووڕەبوون، فشار لەسەر یان زیان‌بینی دەمارەکانە. زۆربەی جار ئەم هەستە خۆبەخۆ لەناو دەچێت، بەڵام هەندێک جار ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ کێشەیەکی تەندروستی کە پێویستی بە دەستێوەردان هەیە. نیشانەکان لە مورمورکردن لە کاتی دەست‌لێدان بە شتەکانەوە تا هەستی سووتان لە ناوچەی تووشبوودا دەگۆڕێن.
هۆکارەکانی بێهەستی دەستەکان لە کاتی خەوتندا
چەندین هۆکار دەبنە هۆی دەرکەوتنی ئەم نیشانانە و دەتوانرێت بە چەند پۆلێک دابەش بکرێن:
شوێنی نادروستی خەوتن
هۆکارەکە ڕەنگە سادە بێت و پەیوەندی بە شێوازی خەوتنەوە هەبێت، وەک:
- خەوتن بەسەر سکەوە و دانانی دەست لە ژێر سەر.
- چەماندنەوەی مەچەک، ئانیشک یان باڵ لە کاتی خەوتندا، کە ڕێگری لە ڕەوتی خوێن دەکات.
- خەوتن بەسەر پشتەوە و دانانی پشتی سەر لەسەر باڵ.
- ماوەیەکی زۆر خەوتن لەسەر دەستەکان.
نەخۆشییەکانی دەمار و مەچەک
- سندرۆمی کەناڵی مەچەک: لە ئەنجامی فشار لەسەر دەمارە ناوەندییەکەی مەچەک دروست دەبێت و نیشانەکانی لە شەودا زیاتر دەبن.
- نەخۆشیی دەمارە زەندییەکە: لە ئەنجامی فشار لەسەر دەمارە زەندییەکە دروست دەبێت، بە تایبەتی کاتێک بە ئانیشکی چەماوە دەخەویت.
- فشاری دەمارە کەعبەرییەکە: بەهۆی فشارێکی درێژخایەن لەسەر ساعد و مەچەک ڕوودەدات.
دۆخی تەندروستی و نەخۆشییە گشتییەکان
- شەکرە: بەرزبوونەوەی شەکری خوێن بۆ ماوەیەکی درێژ دەبێتە هۆی زیان‌دیدنی دەمار و خوێنبەرەکان (نەخۆشیی دەمارەکانی شەکرە).
- کەمی ڤیتامین: بە تایبەتی کەمی ڤیتامینی B12 کە کاریگەری لەسەر کارکردنی سیستەمی دەمار دادەنێت، هەروەها کەمی پۆتاسیۆم، مەگنیسیۆم و مس.
- کێشەکانی غودەی تیروئید: کەم‌کاریی غودەی تیروئید ڕەنگە ببێتە هۆی گیرانی شلە، کە فشار دەخاتە سەر دەمارە لاوەکییەکان.
- نەخۆشییەکانی تر: وەک چەندگۆشەبوونی سکەلێتی، نەخۆشیی لوپوس، ئاوسانی ماسولکەی فیبرۆزی و نەخۆشییەکانی گورچیلە و جگەر.
- هۆکارە دەرەکییەکان: وەک وابەستەبوون بە ئەلکۆل، بەرکەوتن لەگەڵ ژەهراوی وەک سەرپ و جیوه، یان کاریگەریی لاوەکیی هەندێک دەرمان و چارەسەری کیمیایی.
چۆن مامەڵە لەگەڵ بێهەستی دەستەکان لە کاتی خەوتندا بکەین و چارەسەری بکەین؟
شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەکە بە پێی هۆکارەکە دەگۆڕێت:
ڕاسپاردەی ماڵەوە و پێشگیری:
- خۆت بپارێزە لە خەوتن بەسەر باڵەکانتدا یان چەماندنەوەی مەچەک و ئانیشکەکانت.
- سەرینەی نەرم بەکاربهێنە و خۆت بە شوێنی دروستی خەوتن ڕابهێنە.
- ئاوی پێویست بخۆرەوە و خواردنی دەوڵەمەند بە ڤیتامینەکانی B، سەوزەی گەڵادار، مۆز و ماسی بخۆ.
- وەرزش بکە بۆ بەهێزکردنی شان، باڵ و دەستەکان.
- پێش خەوتن خواردنی خوێ و خواردنەوە ترشەکان کەم بکەرەوە و چاوی زەنجەفیل بخۆرەوە بۆ چالاککردنی گەڕانی خوێن.
دەستێوەردانە پزیشکییەکان:
- چارەسەری فیزیایی: بە ماساژدانی باڵەکان بۆ کەمکردنەوەی فشار لەسەر دەمارەکان.
- پشتگیرەکان: بەکارهێنانی بەستەر یان شوشەی پزیشکی بۆ کەمکردنەوەی فشار لەسەر دەمارەکانی دەست.
- چارەسەری دەرمانی: بەکارهێنانی دژەئاوسان یان ئەو دەرمانانەی پزیشک بەپێی دۆخەکە دیارییان دەکات.
- نەشتەرگەری: لە هەندێک دۆخی دیاریکراودا، وەک خلیسکانی دیسک، وەک دواهەمین هەڵبژاردە بەکاردێت.
پرسیارە باوەکان
ئایا بێهەستی دەستەکان لە کاتی خەوتندا لە نیشانەکانی دووگیانییە؟
بەڵێ، ڕەنگە ژن لە مانگی سێیەمی دووگیانیدا هەستی بێهەستی لە ئەندامەکاندا بکات.
بێهەستبوونی دەستەکان لە خەوتندا بۆچی ڕوودەدات؟
زۆرجار بەهۆی فشار لەسەر دەمارەکانەوە ڕوودەدات، کە لە ئەنجامی شوێنی نادروستی خەوتنە؛ هەروەها ڕەنگە بەهۆی دۆخی نەخۆشی وەک شەکرە، کەمی ڤیتامینی B12 یان سندرۆمی کەناڵی مەچەک بێت.
بێهەستی دەستەکان لە کاتی خەوتندا چۆن چارەسەر دەکرێت؟
چارەسەرەکە بە هۆکارەکەوە پەیوەستە؛ ئەگەر هۆکارەکە شوێنی خەوتن بێت، بە گۆڕینی شێوازی خەوتن چارەسەر دەکرێت. بەڵام ئەگەر هۆکارەکە پزیشکی بێت، ڕەنگە پاشکۆی خۆراکی، چارەسەری فیزیایی، شوشە یان دەرمان بە چاودێریی پزیشک لەخۆبگرێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر بێهەستی لەگەڵ ئەم نیشانانەدا بێت، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت:
- دەرکەوتنی بێهەستییەکی لەناکاو لە لایەکی جەستەدا.
- هەستی تەنگەنەفەسی، سەرگێژی، دڵتێکچوون یان ئارەقکردن.
- هەبوونی ئازار لە سنگ یان شان.
- بەردەوامبوونی بێهەستی بۆ ماوەیەکی درێژ بەبێ باشبوون.
- دەرکەوتنی نیشانە وەک خەیاڵبینین یان کێشە لە هاوسەنگی و ڕۆیشتن.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نارکۆلێپسی بۆماوەییە؟ ڕاستییەکان و هۆکارەکان
- خەو و نەریتمی دڵ و مەترسیی ناڕێکی لێدان
- حەبی خەو بە ڕەچەتەی پزیشک: ڕێنمایی
- کاریگەری تستۆستێرۆن لەسەر خەو و بێخەوی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team