Edinsel lipodistrofi, vücudun doğumdan sonra yağı düzgün şekilde depolayamadığı ve kullanamadığı, genellikle kişinin fiziksel görünümünü değiştiren tıbbi bir durumdur.
Edinsel Lipodistrofi Sendromu Nedir?
Bu durum, genellikle cildin hemen altındaki tabakada bulunan yağ dokusunun kaybını içerir. Yağ hücreleri, insülini ve iştahı düzenleyen leptin hormonunu ürettiği için, bu hücrelerin önemli ölçüde kaybı metabolik dengesizliklere yol açabilir. Bu durum; böbrekler, kalp ve karaciğer gibi iç organlarda yağ birikmesine neden olabilir.
Bu sendromun birkaç tipi vardır:
- Edinsel Generalize Lipodistrofi (AGL): Lawrence sendromu olarak da bilinen bu tip, tüm vücutta yağ kaybına neden olur.
- Edinsel Parsiyel Lipodistrofi (APL): Barraquer-Simons sendromu veya progresif lipodistrofi olarak bilinen bu tip, genellikle vücudun üst kısmını etkiler.
- Lokalize Lipodistrofi: Belirli, küçük bölgelerde yağ kaybını içerir.
- LD-HIV: HIV ile yaşayan bazı kişilerde görülen, potansiyel olarak virüsle veya ilaçlarıyla bağlantılı bir formdur.
Yaygın Edinsel Lipodistrofi Belirtileri
Belirtiler, yağ kaybının spesifik tipine göre değişiklik gösterir:
Generalize (AGL)
Hastalar kollarda, bacaklarda, yüzde ve avuç içlerinde yağ kaybedebilir; bu da kasların daha belirgin ve damarların daha görünür olmasına neden olur. Çocuklar hızlı büyüme ve sürekli açlık yaşayabilir. Yetişkinlerde kare şeklinde bir çene hattı veya genişlemiş el ve ayaklar gelişebilir. Kadınlar polikistik over sendromu (PKOS), düzensiz adet döngüleri veya aşırı yüz kılları yaşayabilir. Bazılarında boyun, koltuk altları veya göbek deliği çevresinde koyu renkli, kadifemsi cilt yamaları oluşur.
Parsiyel (APL)
Yağ kaybı genellikle yüzde başlar ve göğüs, kollar ve boynu kapsayacak şekilde aşağıya doğru ilerler. Bazı kadınlar uyluk ve kalçalarında yağ birikiminde artış görebilir.
Lokalize
Bu durum ciltte bir çöküntü veya gamze şeklinde görülür. Bazı durumlarda ağrılı veya hassas yumrular gelişebilir.
Potansiyel Edinsel Lipodistrofi Nedenleri
Birçok durumda kesin tetikleyici bilinmemektedir. Ancak, bilinen bazı edinsel lipodistrofi nedenleri şunlardır:
- Vücudun kendi dokularına saldırdığı otoimmün bozukluklar.
- Hepatit, zatürre, enfeksiyöz mononükleoz veya kızamık gibi enfeksiyonlar.
- Fiziksel travmalar veya yaralanmalar.
- Tek bir noktaya tekrarlayan basınç veya enjeksiyonlar; örneğin, insülini sık sık aynı bölgeye enjekte eden kişilerde lokalize yağ kaybı gelişebilir.
Tanı ve Edinsel Lipodistrofi Tedavisi
Doktorlar, fiziksel muayene ve tıbbi geçmiş yoluyla tanı koyarlar. Cilt kıvrımı kalınlığı ölçümleri, karaciğer enzimleri ve glukoz için kan testleri veya tüm vücut MR’ı gibi özel görüntüleme yöntemleri kullanabilirler. Hücreleri mikroskop altında incelemek için bir cilt biyopsisi de yapılabilir.
Kayıp yağlar geri getirilemediği için, edinsel lipodistrofi tedavisi komplikasyonları yönetmeye odaklanır:
- Yaşam Tarzı: Kan şekerini kontrol etmek ve iç organlarda yağ birikimini önlemek için düşük yağlı bir diyet ve düzenli egzersiz önerilir.
- İlaçlar: Eksik leptini yerine koymak için AGL vakalarında Metreleptin enjeksiyonları kullanılabilir. Yüksek trigliserid ve kolesterolü yönetmek için statinler veya omega-3 yağ asitleri kullanılabilir. Diyabet gelişirse insülin kullanılır.
- Cilt Bakımı: Koyu renkli cilt yamaları için reçeteli kremler kullanılabilir; reçetesiz satılan beyazlatıcılardan kaçınılmalıdır.
- Kozmetik Seçenekler: Yüz hatlarını yeniden şekillendirmek için dolgular, implantlar veya deri greftleri gibi plastik cerrahi yöntemleri kullanılabilir. Liposuction, APL’deki fazla yağ birikimlerini giderebilir, ancak yağlar geri dönebilir.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Şu durumları fark ederseniz bir sağlık kuruluşuna başvurun:
- Yüzde veya vücudun diğer kısımlarında açıklanamayan yağ kaybı.
- Ciltte alışılmadık çöküntüler veya gamzeler oluşması.
- Vücut kıvrımlarında koyu, kadifemsi cilt yamaları.
- Aşırı açlık veya ani kilo değişiklikleri gibi metabolik sorun belirtileri.
SSS
Edinsel lipodistrofi nedir?
Kişinin doğumdan sonra deri altı yağlarını kaybetmesi durumudur; bu durum görünümde değişikliklere ve diyabet gibi metabolik sorunlara yol açabilir. (Not: “Edinsel ne demek” sorusunun cevabı, durumun doğuştan değil, sonradan geliştiği anlamına gelir.)
Edinsel lipodistrofiye ne sebep olur?
Çoğunlukla bilinmese de, belirli enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar veya aynı bölgeye tekrarlayan fiziksel travmalar ve enjeksiyonlar tarafından tetiklenebilir.
Edinsel parsiyel lipodistrofi nedir?
Barraquer-Simons sendromu olarak da adlandırılan bu versiyon, öncelikle yüzde başlayıp göğüs ve kollara yayılan, vücudun üst kısmında yağ kaybına neden olan bir durumdur.
Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavyin yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- Menopozda Şeker Hastalığı: Bilmeniz Gereken Her Şey
- Osteomiyelit Nedir, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
- Tip 2 Diyabet Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
- Diyabet ve Nörolojik Bozukluklar Hakkında Bilgiler
- Diyabet hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team