التهاب معده و روده یک عفونت در دستگاه گوارش است که منجر به بروز علائمی مانند استفراغ و اسهال می‌شود و اغلب توسط ویروس‌ها یا باکتری‌ها ایجاد می‌گردد.
التهاب معده و روده چیست؟
این وضعیت یک حالت التهابی است که معده و روده کوچک و بزرگ را درگیر می‌کند و در زبان عامیانه به آن آنفولانزای معده می‌گویند. با این حال، این نام از نظر پزشکی دقیق نیست زیرا آنفولانزای واقعی تنها سیستم تنفسی را هدف قرار می‌دهد، در حالی که این التهاب بر روی سیستم گوارش متمرکز است.
این بیماری در اثر مصرف آب یا غذاهای آلوده، یا از طریق تماس با فرد بیمار یا استفاده از وسایل شخصی او مانند حوله منتقل می‌شود. ویروس‌های نورو یکی از شایع‌ترین عوامل ایجاد این وضعیت در سطح جهان هستند و میزان ابتلا به آن‌ها معمولاً بین ماه‌های دسامبر و فوریه افزایش می‌یابد.
علائم التهاب معده و روده
نشانه ها معمولاً طی یک تا سه روز پس از عفونت ظاهر می‌شوند و ممکن است برای مدت کوتاهی باقی بمانند یا تا ۱۴ روز ادامه یابند. این علائم عبارتند از:
- اسهال آبکی (غالباً بدون خون).
- حالت تهوع یا استفراغ.
- گرفتگی و دردهای ناحیه شکم.
- تب خفیف.
- سردرد یا در برخی موارد دردهای عضلانی.
تشخیص و درمان عفونت معده و روده
پزشک برای تشخیص معمولاً بر معاینه بدنی و علائم تکیه می‌کند و ممکن است برای رد احتمال وجود انگل‌ها یا باکتری‌ها، یا شناسایی ویروس‌هایی مانند روتا و نورو، آزمایش مدفوع درخواست کند.
در مورد درمان، داروهای خاصی برای ویروس‌ها وجود ندارد و آنتی‌بیوتیک‌ها در درمان آن‌ها مؤثر نیستند. مدیریت این وضعیت بر مراقبت‌های خودتان متمرکز است:
- جایگزینی مایعات: نوشیدن جرعه‌های کوچک آب، آب‌گوشت صاف یا محلول‌های خوراکی جایگزین مایعات (ORS) برای جلوگیری از کم‌آبی بدن.
- رژیم غذایی: پرهیز از غذاهای جامد برای چند ساعت و سپس بازگشت تدریجی به غذاهای سبک مانند موز، برنج، جو دوسر و سوپ.
- پرهیز از محرک‌ها: دوری از کافئین، الکل، نیکوتین و غذاهای چرب یا تند.
- داروها: بزرگسالان ممکن است از داروهای ضداسهال مانند لوپرامید یا سالیسیلات بیزموت استفاده کنند، به شرطی که تب یا خون در مدفوع وجود نداشته باشد.
مراقبت از نوزادان و کودکان
هدف اصلی در کودکان، جلوگیری از کم‌آبی بدن از طریق محلول‌های جایگزین مایعات است. از دادن آب معمولی یا آب سیب به آن‌ها خودداری کنید زیرا ممکن است اسهال را افزایش دهد.
- برای نوزادان: پس از استفراغ، ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به نوزاد استراحت دهید و سپس مایعات را در مقادیر کم ارائه دهید. شیردهی با سینه یا شیر خشک را بدون رقیق کردن شیر ادامه دهید.
- تغذیه: غذاهای معمولی را پس از جایگزینی مایعات به تدریج شروع کنید و از شیرینی‌ها، نوشابه‌ها و بستنی پرهیز کنید.
- هشدار: داروهای ضداسهال را به کودکان بدون مشورت با پزشک ندهید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر، فوراً کمک پزشکی بگیرید:
- برای بزرگسالان: عدم توانایی در نگه داشتن مایعات به مدت ۲۴ ساعت، ادامه استفراغ یا اسهال بیش از دو روز، وجود خون در مدفوع یا استفراغ، یا تب بالای ۴۰ درجه سانتی‌گراد.
- برای کودکان: تب ۳۸.۹ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر، اسهال خونی، یا علائم کم‌آبی مانند گریه بدون اشک و خشکی دهان.
- برای نوزادان: استفراغ مکرر، خشک ماندن پوشک به مدت ۶ ساعت، یا گودی در بالای سر (قله سر).
- علائم عمومی خطرناک: رنگ‌پریدگی، سرگیجه، تنگی نفس یا از دست دادن هوشیاری.
سوالات متداول
علت التهاب معده و روده چیست؟
این بیماری در اثر عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد می‌شود و از طریق غذا و نوشیدنی‌های آلوده یا تماس مستقیم با فرد بیمار و وسایل او منتقل می‌گردد.
علائم التهاب معده و روده چیست؟
این علائم شامل اسهال آبکی، حالت تهوع، استفراغ، دردهای معده و گاهی تب خفیف و سردرد است.
درمان التهاب روده و معده چیست؟
درمانی دارویی برای ویروس‌ها وجود ندارد؛ بنابراین درمان بر استراحت، نوشیدن مایعات زیاد برای جبران کم‌آبی و مصرف تدریجی غذاهای سهل‌الهضم متکی است.
آیا التهاب روده و معده خطرناک است؟
در بیشتر موارد این وضعیت خودبه‌خود بهبود می‌یابد، اما خطر اصلی آن کم‌آبی شدید است که به‌ویژه در نوزادان و کودکان می‌تواند خطرناک باشد و نیاز به مداخله پزشکی داشته باشد.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- علت زخم معده چیست و چگونه درمان می‌شود؟
- بهترین روش‌های درمان سوزش معده با جافیسکان
- نقش کاهش وزن در درمان رفلاکس معده
- سوء هاضمه چیست و چه علائمی دارد؟ راهنمای جامع درمان
- بیشتر درباره معده، مری و ریفلاکس
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team