Sarkmış basur, anüs ve rektum bölgesindeki damarların şişmesi sonucu oluşur; belirtiler yaşam tarzı değişiklikleri, tıbbi müdahaleler veya cerrahi yöntemlerle kontrol altına alınabilir.
Sarkmış Basur Nedir?
Rektumun alt kısmında ve anüs açıklığında meydana gelen şişmiş damarlardır; yapı olarak varislere benzerler ve ikiye ayrılırlar:
- İç basurlar: Rektumun içinde yer alırlar, genellikle ağrı yapmazlar ancak parlak kırmızı kanamaya neden olabilirler.
- Dış basurlar: Anüs çevresindeki cildin altında oluşurlar; kaşıntı, şişlik ve ağrıya yol açarlar.
Basurlar, anüs açıklığından dışarı çıktıklarında “sarkmış” veya “prolapse” olarak tanımlanır. Dereceleri farklılık gösterir; bazıları kendiliğinden içeri döner, bazıları parmakla itilerek geri yerleştirilir, bazıları ise kalıcı olarak dışarıda kalır.
Evde Basur İçin En İyi Tedavi Yöntemleri
Hafif vakalarda aşağıdaki uygulamalar belirgin bir rahatlama sağlar:
- Beslenme Düzeni: Tam tahıllar (yulaf, esmer pirinç), baklagiller, sebzeler (brokoli, ıspanak) ve meyveler gibi lifli gıdalar tüketilmelidir. Lifler dışkıyı yumuşatarak kabızlığı azaltır.
- Sıvı Tüketimi: Dışkının yumuşak kalması için yeterli miktarda su (kaynaklara göre günde 6 ila 12 bardak arası) içilmelidir.
- Sıcak Oturma Banyoları: Kasları gevşetmek için günde 2-3 kez, 8-10 cm derinliğindeki ılık suda 10-20 dakika oturulmalıdır.
- Soğuk Kompresler: Şişliği azaltmak için etkilenen bölgeye 10-20 dakika soğuk uygulama yapılmalıdır; buzun cilde doğrudan temasından kaçınılmalıdır.
- Davranış Değişiklikleri: Fiziksel aktivite artırılmalı ve tuvalette uzun süre oturmaktan kaçınılmalıdır.
Basur İlaçları ve Kullanımı
Semptomları hafifletmek için şu ilaç seçenekleri mevcuttur:
- Topikal Ağrı Kesiciler: Ağrıyı azaltmak için lidokain ve kaşıntı ile tahrişi gidermek için çinko oksit kremler.
- Steroidler: Enflamasyonu tedavi etmek için hidrokortizon gibi kremler kullanılır; cilt incelmesini önlemek için bir haftadan fazla kullanılması önerilmez.
- Oral İlaçlar: Ağrı kesici olarak parasetamol veya ibuprofen ya da doktor tarafından reçete edilen damar büzücü ilaçlar.
Tıbbi ve Cerrahi Müdahaleler
Evde uygulanan basur tedavisi sonuç vermediğinde doktor şu seçenekleri önerebilir:
- Bantlama (Ligasyon): İç basurun etrafına lastik bir bant takılarak kan akışı kesilir, bu da basurun bir veya iki hafta içinde düşmesini sağlar.
- Skleroterapi: İç basurları küçültmek için kimyasal maddeler enjekte edilir.
- Lazer Tedavisi: Kan akışını kesmek için lazer ışınları kullanılır; bu yöntem kısa işlem süresi ve hızlı iyileşme (yaklaşık iki gün) ile öne çıkar.
- Zımbalama (Stapler): Büyük basurlarda kan akışını kesmek için kullanılır, iyileşme süresi iki haftadır.
- Basur Ameliyatı (Hemorodektomi): Tekrarlayan veya çok sarkmış vakalar için dokuların cerrahi olarak çıkarıldığı en etkili çözümdür; iyileşme süresi iki ile dört hafta arasında değişir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde derhal tıbbi destek alınmalıdır:
- Evde tedaviye rağmen belirtilerin bir haftadan uzun sürmesi.
- Şiddetli veya yoğun rektal kanama olması.
- Baş dönmesi, sersemlik veya bayılma hissi.
- Dışkı renginde, kıvamında veya boşaltım alışkanlıklarında belirgin değişiklikler.
- Ateş, titreme veya kusma gibi genel semptomların ortaya çıkması.
Sıkça Sorulan Sorular
Sarkmış basur tehlikeli midir?
Genel olarak tehlikeli değildir, ancak sürekli kan kaybına bağlı anemi veya şiddetli ağrıya neden olan kan pıhtılaşması (tromboze basur) gibi nadir komplikasyonlara yol açabilir.
Erkekler ve kadınlar için basur tedavisi farklı mıdır?
Hayır, cerrahi müdahaleler, ilaçlar ve tedavi yöntemleri her iki cinsiyet için de aynıdır.
Basur nasıl geçer, bir günde iyileşebilir mi?
Tam iyileşme bir günde gerçekleşmez; ancak lifli gıdalar, sıcak banyolar ve topikal tedavilerle semptomların şiddeti hızla azaltılabilir.
Sarkmış dış basurlar nasıl kaybolur?
Beslenme düzeninin iyileştirilmesi, soğuk kompresler ve kremlerle belirtiler gerileyebilir; ancak ileri seviyedeki vakalar lazer veya cerrahi müdahale gerektirir.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman bir doktorun tavsiyesi yerine geçmez.
İlgili makaleler
- Kabızlık Hakkında Yaygın İnanışlar ve Gerçekler
- Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit Arasındaki Farklar
- Kabızlık Nasıl Geçer? Etkili Tedavi Yöntemleri
- Hamilelikte İrritabl Bağırsak Sendromu ve Tedavisi
- Bağırsaklar ve Kolon hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team