زۆربەی کەسانی تووشی ئەڵێرژی هێلکە لە منداڵان، تەنانەت گەورەساڵانیش، دەتوانن واکسینی ئینفلۆەنزا وەربگرن، چونکە ڕێژەی پرۆتینی هێلکەی تێیدا زۆر کەمە.
سەلامەتیی واکسین لە کاتی ئەڵێرژی هێلکە لە منداڵان
لە بەرهەمهێنانی هەندێک لە واکسینەکانی ئینفلۆەنزا، هێلکەی مریشک بۆ گەشەپێدانی ڤایرۆسەکان بەکاردێت، بەڵام دواتر واکسینەکان پاڵاوتن دەکرێن بۆ لابردنی زۆربەی پرۆتینەکان. بەهۆی ئەم پرۆسەیەوە، تەنها بڕێکی زۆر کەمی ئەلبومینی هێلکە دەمێنێتەوە و ئەگەری ڕوودانی کاردانەوەی ئەڵێرژیی توند کەم دەبێتەوە.
پێشنیار دەکرێت ئەو واکسینانە بەکاربهێنرێن کە ئاستی پرۆتینی هێلکەیان لە ١.٢ مایکرۆگرام/مل زیاتر نییە، چونکە بەرزبوونەوەی ئەم ڕێژەیە لەوانەیە مەترسیی کاردانەوەی ئەڵێرژی زیاد بکات. شایانی باسە ڕێژەی ئەو کەسانەی ئەڵێرژی هێلکەیان هەیە دەگاتە ٣.٦٪، لە کاتێکدا حاڵەتەکانی ئەڵێرژیی توند و مەترسیدار دوای واکسین‌وەرگرتن زۆر دەگمەنن.
هەڵبژاردەکانی واکسین و ڕێکارەکانی سەلامەتی
هەڵبژاردەی جۆراوجۆر هەن بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتیی نەخۆشان، لەوانە:
- واکسینەکانێک کە لە بەرهەمهێنانیاندا هێلکە بەکارناهێنرێت؛ بەردەستبوونیان بە پێی تەندروستی و تەمەنی کەسەکە دەگۆڕێت.
- واکسینی ناچالاک کە دەتوانرێت بە یەک دۆز بدرێت، بێ ئەوەی پێشتر تاقیکردنەوەی پێست پێویست بێت.
شوێنی وەرگرتنی واکسین بە پێی توندیی ئەڵێرژی هێلکە جیاوازە؛ ئەوانەی تەنها کەڵەبەری پێست (شرى)یان دەردەکەوێت، دەتوانن واکسینەکە لە ناوەندەکانی چاودێریی تەندروستیی سەرەتایی وەربگرن. بەڵام بۆ ئەوانەی ئەڵێرژیی توندیان هەیە، باشترە واکسینەکە لە کلینیکی پسپۆڕانی ئەڵێرژی وەربگرن. لە هەموو حاڵەتێکدا، دەبێت کەسەکە بۆ ماوەی ٣٠ خولەک دوای دەرزییەکە چاودێری بکرێت و کادری ڕاهێنراو ئامادە بێت بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هەر حاڵەتێکی ئەڵێرژیی توند.
کەی پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت؟
لە حاڵەتەکانی خوارەوەدا پێویستە سەردانی پزیشکی پسپۆڕ بکرێت:
- ئەگەر کەسەکە پێشتر دوای وەرگرتنی واکسینی ئینفلۆەنزای بەرهەمهاتوو بە پشتبەستن بە هێلکە، تووشی کاردانەوەیەکی ئەڵێرژیی توند و مەترسیدار بووبێت.
- ئەگەر کەسەکە بیەوێت لە جۆرە جێگرەوەکانی واکسینی بێ‌هێلکە بزانێت.
- ئەگەر دوای وەرگرتنی دۆزەکە نیشانەکانی ئەڵێرژی دەستبەجێ دەربکەون.
پرسیارە باوەکان
ئایا ئەوانەی ئەڵێرژی هێلکەیان هەیە ڕێگەیان پێدەدرێت واکسینی ئینفلۆەنزا وەربگرن؟ بەڵێ، ئەوانەی بە پلەی جیاواز هەستیارییان بە هێلکە هەیە دەتوانن واکسینەکە وەربگرن، چونکە ڕێژەی پرۆتینە ماوەکانی ناو ئەم دۆزانە زۆر کەمە.
لە کاتی واکسین‌وەرگرتندا چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەوانەی ئەڵێرژیی توندیان هەیە دەکرێت؟
ئەوانەی ئەڵێرژیی توندیان هەیە بۆ وەرگرتنی واکسین بۆ کلینیکی پسپۆڕانی ئەڵێرژی دەبرێن، نەک ناوەندەکانی چاودێریی سەرەتایی؛ هەروەها پێویستە دوای وەرگرتنی واکسین بۆ ماوەی نیو کاتژمێر چاودێری بکرێن.
ئایا واکسینی تەواو بێ‌هێلکە هەیە؟
بەڵێ، هەڵبژاردەی واکسین هەن کە لە پرۆسەی بەرهەمهێنانیاندا هێلکە بەکارناهێنن. پزیشک دەتوانێت بە پێی تەمەن و دۆخی تەندروستیی کەسەکە دیاری بکات کە تا چەند گونجاون.
ئاگاداری: مەبەستی ئەم بابەتە تەنها پەروەردەی گشتییە و جێگرەوەی سەردانی پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پاراستنی کارمەندانی تەندروستی لە کۆرۆنا
- جۆرەکانی ڤاکسینی کۆرۆنا و کاریگەرییان
- کۆکەی بلغم‌دار و کاریگەری ئەنتیبیۆتیک
- ئەنفلۆنزا: نیشانەکان و ڕێگاکانی پاراستن
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team