ئەنجامەکانی کەمخەوی بریتین لە لاوازیی هۆش و بەرگریی جەستە، و زیادبوونی مەترسی نەخۆشییە درێژخایەنەکان وەک شەکرە و نەخۆشیی دڵ و ڕەگەکان.
ئەنجامەکانی کەمخەوی چۆن لە تەندروستی جەستەییدا دەردەکەون؟
بێبەشبوون لە خەو دەبێتە هۆی تێکچوونی کارکردنی گرنگی جەستە و کاریگەری لەسەر ئەندامە جیاوازەکان دادەنێت. گرنگترین کاریگەرییەکان بریتین لە:
- سیستەمی بەرگری: بەرهەمهێنانی دژەتەنە و سایتۆکاینەکان، کە بەرپرسیارن لە بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆس و باکتریا، کەم دەبێتەوە. ئەمەش جەستە زیاتر لە مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی دادەنێت و ماوەی چاکبوونەوە درێژتر دەکات.
- کێش و گۆڕینی ماددەیی: هۆرمۆنەکانی برسێتی و تێربوون تێکدەچن؛ هۆرمۆنی گرێلین بەرز دەبێتەوە و هۆرمۆنی لێپتین دادەبەزێت، کە ئارەزووی خواردنی خواردنی چەور و کاربۆهایدرات زیاد دەکات. هەروەها ڕەنگە ترشحی ئینسولین زیاد بێت و ئەمەش مەترسی قەڵەوی و تووشبوون بە شەکرەی جۆری دووەم زیاد دەکات.
- دڵ و ڕەگەکانی خوێن: خەو یارمەتی ڕێکخستنی فشاری خوێن، شەکر و هەوکردن دەدات؛ بۆیە کەمبوونی خەو مەترسی نەخۆشیی دڵ زیاد دەکات.
- پێست و دەرکەوتنی دەرەوە: ئاستی کۆرتیزۆل بەرز دەبێتەوە و زیان بە پرۆتینی کۆلاجین دەگەیەنێت؛ ئەمەش دەبێتە هۆی کاڵبوونەوەی ڕەنگی پێست، دەرکەوتنی بازنە ڕەشەکان و ئاوسانی دەوروبەری چاو.
- تەندروستیی سێکسی: کەمبوونی خەو دەبێتە هۆی تێکچوونی بەرهەمهێنانی هۆرمۆنەکان؛ بۆ نموونە، ئاستی تێستۆستێرۆن لە پیاواندا دادەبەزێت و ئەمەش ئارەزوو و توانای سێکسی کەم دەکات.
کاریگەریی کەمخەوی لەسەر تەندروستیی دەروونی و تواناکانی هۆشیاری
کەمبوونی پشوودان ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر سیستەمی دەمار و کارکردنی مێشک دادەنێت:
- کاراییی هۆشیاری: توانای سەرنجگرتن، پلان‌دانان، بڕیاردان و دروستکردنی یادەوەریی نوێ لاواز دەبێت، کە بەرهەمهێنان لە کار یان خوێندن کەم دەکاتەوە.
- بارودۆخی دەروونی: توندیی هەڵچوون، تووڕەبوونی خێرا و نیگەرانی زیاد دەبن؛ ڕەنگە دواتر ببێتە هۆی خەمۆکی یان دەرکەوتنی نیشانە دەروونییەکانی وەک خەیاڵبینین و سەرلێشێواوی.
- مەترسییە دەمارەکان: ڕێژەی تووشبوون بە خەرفەت لە کەسانی تەمەن‌پیر نزیکەی ٣٠% زیاد دەبێت.
- هاوسەنگی و سەلامەتی: گەیاندنی ئاماژەکان لە نێوان مێشک و جەستەدا دوا دەکەوێت؛ ئەمەش هاوئاهەنگیی جووڵە لاواز دەکات و ئەگەری ڕوودانی کارەساتی ئۆتۆمبێل یان کەوتن زیاد دەکات.
ڕاستییەکان دەربارەی خەوی کەم و چاکبوونەوە
پێویستیی خەو لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر جیاوازە، بەڵام سەرچاوەکان ئەمانە دەڵێن:
- بڕی ئاسایی: پێویستیی زۆربەی گەورەساڵان بە خەو، بە شەو، لە نێوان ٧ تا ٩ کاتژمێردایە.
- قورساییی قەرەبووکردنەوە: توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە لەدەستدانی دوو کاتژمێر خەو لە ڕۆژێکدا لاوازیی گشتی دروست دەکات. قەرەبووکردنەوەی ئەم کەموکوڕییە تەنانەت بە خەوتنی کاتژمێری زیاتر لە دواتریشەوە قورسە، چونکە کاریگەریی نەرێنی لەسەر سیستەمی دەمار بۆ ماوەیەکی درێژ بەردەوام دەبێت.
- ئەو کەسانەی زیاتر لە مەترسیدان: کاریگەریی کەمبوونی خەو لەسەر ئەوانەی لە کەرتەکانی گواستنەوە، چاودێریی تەندروستی و سەرگەرمی کار دەکەن، هەروەها ئەوانەی لە دوورەوە کار دەکەن، زیاترە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی کاریگەریی کەمخەوی
جەستەت پێویستی بە چەند کاتژمێر خەو هەیە؟
زۆربەی گەورەساڵان ڕۆژانە پێویستییان بە نزیکەی ٨ کاتژمێر خەوە، و بەپێی سروشتی جەستە و شێوازی ژیان ڕەنگە ئەم ماوەیە لە نێوان ٧ و ٩ کاتژمێردا بێت.
کەی پێویستت بە خەوی زیاتر لە ئاسایی هەیە؟
لە هەندێک بارودۆخدا، وەک دووگیانی، چاکبوونەوە لە نەخۆشی، تووشبوون بە نەخۆشییەکی درێژخایەن، یان دوای ئەنجامدانی هەوڵێکی جەستەیی زۆر قورس وەک بەشداری لە ڕاکردنی ماراتۆن، کەسێک ڕەنگە پێویستی بە ١٠ تا ١٥ کاتژمێر پشوودان هەبێت.
نیشانەکانی کەمخەوی کەی دەردەکەون؟
نیشانەکان ڕۆژی دوای شەوێک بێخەوی دەردەکەون؛ وەک خەواڵوویی و سستی. بەڵام کاریگەرییە دەروونی و جەستەییەکان دوای چەند شەوێک بێبەشبوون لە خەو مەترسیدارتر و قووڵتر دەبن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەردەکەون، پێشنیار دەکرێت ڕاوێژ بە پسپۆڕان بکەیت:
- هەستکردن بە ماندووبوونی بەردەوام و ئارەزووی خەوتنی نیوەڕۆ، سەرەڕای ئەوەی کاتژمێری پێویستت خەوتووە.
- تووشبوون بە خەوتنی لەناکاو لە کاتی کارکردن یان لێخوڕینی ئۆتۆمبێل.
- تووشبوون بە وەستانی هەناسە لە کاتی خەوتندا.
- دەرکەوتنی نیشانە دەروونییە توندەکان، وەک خەیاڵبینین یان بیرکردنەوەی خۆکوژی.
بەرپرسیارێتی‌لابردن: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پرۆجێسترۆن بۆ خەو: ڕێنمایی تەواو
- وەرزش بۆ ئەپنیای خەو: سوود و ڕێنمایی
- کافئین چەند کاتژمێر کاریگەرە؟
- زیانی خۆشۆردن پێش خەوتن و سوودەکانی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team