ئەسمی هەستیاری و زکامە هەستیارییەکان زۆرجار پەیوەندییان بەیەکەوە هەیە؛ هۆکارەکانی هەستیاری دەتوانن نیشانە و تەنگەنەفەسی دروست بکەن.
جیاوازیی نێوان ئەسم و هەستیاری چییە؟
هەستیاری کاتێک ڕوودەدات کە سیستەمی بەرگریی جەستە بە شێوەیەکی زۆرەوە وەڵامی ماددەیەک دەداتەوە کە لەوانەیە زیانبەخش نەبێت؛ ئەمەش دەبێتە هۆی هەوکردنی بەشی سەرەوەی سیستەمی هەناسەدان. ئەسم هەوکردنێکی درێژخایەنی سیستەمی هەناسەدانە و لەوانەیە بەهۆی هەستیاری یان هۆکاری ناهەستیارییەوە، وەک فشار، ماندووبوون، جگەرەکێشان یان سەرما، دروست بێت.
لە ئەسمی هەستیاری‌دا، سەرەتا نەخۆش تووشی هەستیاری دەبێت، پاشان وەڵامی بەرگریی جەستە گەشە دەکات و دەبێتە هۆی گرژبوونی ماسولکەکانی برۆنک و زیادبوونی دەرچوونی موخاط؛ ئەمەش ڕێگای هەوا تەنگ دەکاتەوە و دەبێتە هۆی تەنگەسەری.
نیشانەکانی ئەسمی هەستیاری و نیشانە ئاگادارکەرەوەکان
هەندێک نیشانە لەنێوان هەردوو دۆخەکەدا هاوبەشن، وەک کۆکە و تەنگەنەفەسی، بەڵام هەر یەکەیان نیشانەی جیاکەرەوەی هەیە:
- نیشانەکانی هەستیاری: پژمین، ئاوسان و گیرانی لووت، فرمێسک‌هاتن و خورانی چاو، هەروەها تاوی گۆڵەباخ یان ئێکزیمای پێست.
- نیشانەکانی ئەسم: ویزەویز یان فیشەفیشی هەناسەدان، کۆکەی بەردەوام (بەتایبەتی لە شەودا)، ماندووبوون و بێهێزی، و لە خەو هەستان بەهۆی سەختیی هەناسەدانەوە.
نیشانە سەرەتاییەکانی نزیکبوونەوەی هێرشێکی ئەسم:
- زیادبوونی کۆکەی شەوانە.
- زووتر هەستکردن بە تەنگەنەفەسی.
- ماندووبوونی زۆر، کۆکە و ویزەویز لە کاتی وەرزشدا.
- سەختیی خەوتن.
- دابەزینی خوێندنەوەکانی پێوەری زۆرترین ڕێژەی هەوا لە کاتی هەناسەدانی دەرەوە.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری ئەسمی هەستیاری و هەستیاری
چارەسەرێکی کۆتایی نییە کە هەردوو نەخۆشییەکە بە تەواوی لەناو ببات، بەڵام ڕێگای کۆنترۆڵکردنی نیشانەکان هەن:
مامەڵەکردن لەگەڵ هەستیاری:
- دەرمانەکان: دژەهیستامین، دەرمانەکانی کردنەوەی لووت، و دەرمانەکانی جێگیرکردنی خانە ماستەکان.
- چارەسەری بەرگریی جەستە: چارەسەری بەرگریی جەستەیی بە گشتی یان چارەسەری ژێر زمان بۆ هەندێک ماددەی هەستیاری، وەک پەڕی ئاژەڵان و دەنکەباڵی گوڵ، بەردەستە.
- ئامۆژگارییەکانی پێشگیری: شۆردنی لووت بە ئاوی خوێیی، داخستنی پەنجەرەکان لە کاتەکانی بڵاوبوونەوەی دەنکەباڵی گوڵ، و خۆپاراستن لە باخچەوانی یان هەڵواسینی جل بۆ وشکبوونەوە لە ڕۆژە وشک و باوییەکاندا.
مامەڵەکردن لەگەڵ ئەسم:
- دەرمانی درێژخایەن: کۆرتیکۆستیرۆیدی هەناسەدراو، دەرمانەکانی ڕێکخستنی لۆیکۆتراین، تیۆفیلین و ئینهاڵەرە تێکەڵەکان لەخۆدەگرن.
- دەرمانی کەمکردنەوەی نیشانەکان: وەک دژەکانی بێتای کورت‌کاری، دژەکانی کۆلین، و کۆرتیکۆستیرۆیدی دەمەکی یان وریدی.
- ڕێکارەکانی تر: لە دۆخە توندەکاندا کە وەڵامیان بە دەرمان ناداتەوە، لەوانەیە چارەسەری گەرمیی برۆنک بەکاربهێنرێت.
- ڕێگاکانی سروشتیی یارمەتیدەر: ئەنجامدانی ڕاهێنانی ئارامبوونەوە، زیادکردنی زەنجەفیل و سیر بۆ خواردن، بەکارهێنانی حەمامی هەڵمی بۆ لابردنی موخاط (بە ئاگادارییەوە، چونکە هەڵم لەوانەیە لە هەندێک کەسدا هێرش بخاتەوە)، و خواردنەوەی خواردنەوەی کافایین‌دار، چونکە کافایین بە شێوەیەکی کەم برۆنک فراوان دەکاتەوە.
پرسیارە باوەکان
ئایا هەستیاری دەبێتە هۆی ئەسم؟
بەڵێ، هەستیاری یەکێکە لە بەهێزترین هۆکارەکانی ئەسمی برۆنکی؛ هەستیاری لە ئەنجامی وەڵامێکی بەرگریی زۆرەوە لەوانەیە بگۆڕێت بۆ ئەسم.
هۆکارەکانی ئەسمی هەستیاری چین؟
هۆکارە باوەکان دەنکەباڵی گوڵ، کەنیزەی تۆز و پەڕی ئاژەڵانی ماڵی لەخۆدەگرن؛ هەروەها هەستیاریی پێست یان هەندێک جۆری خواردن لەوانەیە ببێتە هۆی دەرکەوتنی نیشانەکانی ئەسم.
ئایا هەستیاریی سنگ هەمان ئەسمە؟
هەستیاریی سنگ و ئەسم زۆرجار لەگەڵ یەکدا ڕوودەدەن، چونکە زۆربەی جار هۆکارەکانیان یەکسانن و هەردووکیان هەناسەدان تێکدەدەن؛ بەڵام ئەسم بە هەوکردنی درێژخایەن و گرژبوونی برۆنکەکان جیا دەبێتەوە.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
لەو دۆخانەدا پێویستە یارمەتیی پزیشکی وەربگریت:
- ڕوودانی هێرشێکی توندی ئەسم کە پێویستی بە دەستێوەردانی خێرا هەیە.
- نەتوانینی هەناسەدان کە دەبێتە هۆی لە خەو هەستان.
- دوو هێندەبوون یان خراپتربوونی لەناکاوی نیشانەکانی هەوکردنی سیستەمی هەناسەدان یان هەستیاری.
- دەرکەوتنی نیشانەکانی خراپتربوونی دۆخەکە، وەک دابەزینی خوێندنەوەکانی پێوەری زۆرترین هەوای هەناسەدراو.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هەناسەدان بە دەم: هۆکار و مەترسییەکان
- چارەسەری خارش و قلقلەی گەروو
- هەوکردنی برۆنشی: نیشانە و چارەسەری
- کاریگەری دەرمانی گیایی بۆ ئەسم: سوود و سنوورەکان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team