ئەسمای مزمن و هەستیارییەکان ڕەنگە پەیوەندییان بە زیادبوونی مەترسیی هەندێک نەخۆشیی دڵەوە هەبێت؛ بۆیە چاودێریی بەردەوامی تەندروستی دڵ گرنگە.
کاریگەریی ئەسمای مزمن و هەستیارییەکان لەسەر دڵ
هەندێک داتا ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی مێژووی نەخۆشیی هەستیاری یان ئەسمای مزمنیان هەیە، ڕەنگە مەترسیی زیاتر بۆ تووشبوون بە کێشەی دڵیان هەبێت. ئەنجامی توێژینەوەیەک کە ٣٤ هەزار کەسی لەخۆگرتبوو، پیشانی دا کە ئەو کەسانەی مێژووی ئەم حاڵەتانەیان هەبوو، ئەگەری تووشبوونیان بە نەخۆشیی شەریانە تاجییەکان بە ڕێژەی ٤٨% و فشاری خوێنی بەرز بە ڕێژەی ٤٥% زیاد دەبێت.
ئەم مەترسییانە بەپێی تەمەن جیاوازن؛ ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشیی شەریانە تاجییەکان لە کەسانی تەمەنی ٣٧ تا ٥٧ ساڵ زیاد دەبێت، لە کاتێکدا ئەگەری تووشبوون بە فشاری خوێنی بەرز لە کەسانی تەمەنی ١٨ تا ٥٧ ساڵ زیاد دەبێت. هەرچەندە ئەم ئەنجامانە هێشتا لە گۆڤارە زانستییەکاندا بڵاو نەکراونەتەوە، چونکە توێژەران دەیانەوێت پشتڕاستیان بکەنەوە، توێژینەوەی پێشووتر پەیوەندیی نێوان ئەم حاڵەتانە و نەخۆشیی دڵی پیشان داوە.
ئەسمای ئەلێرژی و هۆکارە هەڵچێنەرەکانی
زۆرجار ئەسمای لەگەڵ هەستیاری ڕوودەدات؛ ئەم جۆرە بە ئەسمای هەڵچێنراو بە هەستیاری ناسراوە. هەندێک ماددە دەبنە هۆی دەرکەوتنی نیشانەکانی وەک تەنگەهەڵچوونی سنگ، خڕەخڕ و سەختیی هەناسەدان. گرنگترین هۆکارە هەڵچێنەرەکان بریتین لە:
- پەڕی ئاژەڵانی ماڵی.
- کەڕووی تۆز.
- تۆوی گوڵ.
- هەندێک جۆری خواردن یان هەستیاریی پێست.
دەستنیشانکردن و چارەسەری ئەسمای منداڵان
دەستنیشانکردنی ئەم حاڵەتە لە منداڵاندا بە پێداچوونەوە بە مێژووی پزیشکی و هەڵسەنگاندنی نیشانەکان دەکرێت؛ هەروەها تاقیکردنەوە وەک پێوانەکردنی هەناسەدان بە ئامێری سپیرۆمەتری بەکاردێت بۆ زانینی خێرایی و بڕی هەناسەدەرکردن، یان پشکنینی ئۆکسیدی نایتڕیکی هەناسەدەرکراو. لە حاڵەتی ئەسمای هەڵچێنراو بە هەستیاری، ڕەنگە پزیشک تاقیکردنەوەی پێست ئەنجام بدات؛ بە سڕینەوەی ماددە هەستیارییەکان لە پێست و چاودێریکردنی کاردانەوەکە.
چارەسەریش ئامانجی کەمکردنەوەی هێرشەکان و کۆنترۆڵکردنی نیشانەکانە، بۆ دڵنیابوون لەوەی چالاکیی جەستەیی سنووردار ناکرێت. ئەم چارەسەرییانە لەخۆدەگرێت:
- دەرمانەکانی کۆنترۆڵی درێژخایەن: وەک کۆرتیکۆستێرۆیدی هەناسەدراو (وەک فلوتیکازۆن و بێکلۆمێتازۆن) و دەرمانە ڕێکخەرەکانی لێکۆترایین، کە کاریان کەمکردنەوەی هەوکردنی ڕێگاکانی هەناسەدانە.
- دەرمانە خێراکارەکان: بۆ ئارامکردنەوەی خێرا لە کاتی هێرشەکان بەکاردێن، وەک ئەلبوتێرۆڵ.
پرسیارە باوەکان
لە پزیشکی منداڵەکەت چی چاوەڕوان بکەیت؟
چاوەڕوان دەکرێت پزیشک نیشانەکان و چەند جار دووبارەبوونەوەیان هەڵبسەنگێنێت، تاقیکردنەوە بۆ لابردنی ئەو حاڵەتانە بکات کە نیشانەکانیان لەگەڵ ئەسما تێکەڵ دەبن، وەک هەوکردنی سینوس یان گەڕانەوەی ترشەی گەدە بۆ مری، و پلانی چارەسەرییەک دابنێت کە پشت بە تەمەنی منداڵ و هۆکارە هەڵچێنەرەکانی نەخۆشی ببەستێت.
ئایا پەیوەندییەک لە نێوان ڤاکسینەکانی منداڵان و هەستیاری هەیە؟
شیکارییە توێژینەوەییەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە پەیوەندییەک لە نێوان ڤاکسینە باوەکان و زیادبوونی مەترسیی تووشبوون بە ئەسما یان هەستیاری نییە؛ بەڵکو هەندێک ئەنجام ئاماژەیان بەوە کردووە کە ڤاکسینی تووبرکولۆز (BCG) ڕەنگە ئەگەری تووشبوون بە ئێکزێما کەم بکاتەوە.
ئایا دەتوانرێت هەستیاریی شیر بە دەرمانی ئەسما چارەسەر بکرێت؟
توێژینەوە سنووردارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە هەندێک دەرمانی بایۆلۆجی کە وەڵامی بەرگریی جەستە کەم دەکەنەوە، وەک «ئۆمالیزوماب»، ڕەنگە یارمەتی ئەو منداڵانە بدەن کە هەستیاریی توندیان بە شیر هەیە تا لەو حاڵەتە تێپەڕن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
پێشنیار دەکرێت ئەو کەسانەی هەستیاری و ئەسمایان هەیە بۆ پشکنینی بەردەوام سەردانی پزیشک بکەن، ئەگەر:
- بیانهەوێت دڵنیاببن لە تەندروستیی کارەبای دڵ.
- بە شێوەیەکی ڕێکوپێک چاودێریی فشاری خوێن بکەن.
- نیشانەکانی هەناسەدان بە شێوەیەکی دووبارەبووەوە دەرکەون، یان منداڵان هێرشی توندی خڕەخڕیان هەبێت.
- هەر گۆڕانکارییەک لە کارکردنی دڵدا تێبینی بکرێت، بۆ ئەوەی چارەسەریی زوو بکرێت و ڕێگری لە ئاڵۆزییەکان بکرێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کاریگەری ڤیتامینی د بۆ ئەسمە
- هۆکارەکانی ئاستما و ڕێگای مامەڵەکردن
- چارەسەری هەناسەتەنگی منداڵان: ڕێنمایی
- ئەسم لە گەورەساڵاندا و پلانی مامەڵەکردن
- زیاتر دەربارەی ڕەبۆ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team