فێربە چۆن بۆ پشکنینی خەو لە ماڵەوە یان لە تاقیگە ئامادە ببیت، بۆ ئەوەی ئەنجامەکان بە دروستی تۆمار بکرێن و شەوەکەت ئاسوودە بێت.
پشکنینی خەو چییە؟
ئەم تاقیکردنەوەیە کە بە پۆلی‌سۆمنۆگرافی (polysomnography)یش ناسراوە، ڕەفتار و کارکردنی جەستە لە کاتی پشووداندا تۆمار دەکات. پزیشکان بەکاری دەهێنن بۆ دەستنیشانکردن و بەڕێوەبردنی کێشەکانی هەناسەدان، وەک وەستانی هەناسەی خەوی ڕێگری‌ئامێز، یان دۆخەکانی تری وەک نارکۆلێپسی، نەخۆشیی جووڵەی دووبارەی ئەندامەکان و نەخۆشیی ڕەفتاری خەوی REM.
بەپێی ئامانجی پشکنینەکە، ڕەنگە سەردانی کلینیکێک بکەیت یان پشکنینی خەو لە ماڵەوە ئەنجام بدەیت. لە تاقیگەدا، تەکنیکەکان کامێرا بەکاردەهێنن بۆ چاودێریکردنی جووڵە و دۆخی جەستە، لە کاتێکدا ئەلیکترۆدەکان لێدانی دڵ، هەناسەدان، جووڵەی چاو و چالاکیی مێشک چاودێری دەکەن.
چۆن بۆ پشکنینی خەو لە ماڵەوە ئامادە ببیت
بۆ ئەوەی بەسوودترین داتا تۆمار بکرێت، هەوڵ بدە عادەتە ئاساییەکانی شەوانەت جێبەجێ بکەیت. بۆ ئامادەبوون ئەم ڕێنماییانە پەیڕەو بکە:
- ڕاوێژی پزیشکی پەیڕەو بکە: هەموو دەرمانەکانی ئێستات لەگەڵ پزیشکەکەت باس بکە. بێ ئەوەی سەرەتا ڕاوێژیان لەگەڵ بکەیت، دەرمانە پێشنیارکراوەکانت مەگۆڕە.
- ئاگاداری ئەوە بە کە چی دەخۆیتەوە: لە دوای نیوەڕۆ و ئێوارەی ڕۆژی تاقیکردنەوەکەدا لە خواردنەوەی کحول و کافایین (کە لە خواردنەوەی گازی، چا، قاوە و چۆکلێتدا هەیە) خۆت بپارێزە. بەڵام ئەوانەی بەردەوام کحول دەخۆنەوە، پێش وازهێنانی لەناکاو لێی، دەبێت ڕاوێژ بە پزیشکیان بکەن.
- بەئاگا بمێنەوە: لە ڕۆژی تاقیکردنەوەی شەوانەدا خەوتنی نیوەڕۆ مەکە، چونکە ئەمە دەتوانێت دواتر خەوتنت قورس‌تر بکات.
- پێستت پاک ڕابگرە: پێش چاوپێکەوتنەکە خۆت بشۆ، بەڵام لە بەکارهێنانی مەکیاژ، کرێم، جێڵی قژ یان سپرەی قژ خۆت بپارێزە. ئەم بەرهەمانە دەتوانن ڕێگری لەوە بکەن ئەلیکترۆدەکان بە پێستتەوە بچەسپن.
چی لەگەڵ خۆم ببەم بۆ پشکنینی خەو
ئەگەر شەو لە شوێنێکی پزیشکیدا دەمێنیتەوە، ئەو شتانە لەگەڵ خۆت ببە کە هەستت پێیان دەکەیت لە ماڵەوەیت. بۆ ئەوەی ئاسوودە بیت، ئەمانە لەگەڵ خۆت ببە:
- جل‌وبەرگی خەوتنی ئاساییت و یەک دەست جل‌وبەرگ بۆ بەیانیی داهاتوو.
- کەرەستەکانی پاکوخاوێنی کەسی، لەوانە خەڵتەی ددان، خمیرەی ددان و فڵچەی ددان.
- کەرەستەی خوێندنەوە یان کتێبێک.
- پاککەرەوەی مەکیاژ.
- هەر دەرمانێک کە پزیشکەکەت بۆ ئەو شەوە ڕەزامەندی لەسەر داوە.
- سەرینەکەی خۆت، یان یاری یان پەتووی دڵخوازی منداڵەکەت.
- ئامێری CPAP و ماسکەکەی، ئەگەر پێشتر بەکاری دەهێنیت.
چۆن بۆ تاقیکردنەوەی خەوتن لە ماڵەوە ئامادە ببیت
تاقیکردنەوەی خەوتن لە ماڵەوە بەراورد بە سەردانی تاقیگە ورد و تەواو نییە، بەڵام بۆ هەڵسەنگاندنی هەندێک لە نەخۆشییەکانی هەناسەدان بەسوودە. خۆت بەرپرسی ڕێکخستنی ئامێرەکە دەبیت؛ ئەم کەرەستانە ڕەنگە لەخۆ بگرێت:
- ئۆکسیمەتری پەلس بۆ پەنجەت، بۆ چاودێریکردنی ئاستی ئۆکسجین.
- مایکرۆفۆنێک بۆ تۆمارکردنی خڕەخڕ.
- بۆرییەکی لووت و پشتێنەیەکی سنگ بۆ چاودێریکردنی هەناسەدان.
- ئامێرێک بۆ کۆکردنەوەی داتا.
بۆ دڵنیابوون لەوەی هەستەوەرەکان بە دروستی دادەنرێن، بە وردی هەموو ڕێنماییە پێدراوەکان پەیڕەو بکە. کاتێک شەوەکە تەواو بوو، ئامێرەکە بگەڕێنەوە بۆ دابینکەرەکەت تا شیکاری بکات.
پرسیارە باوەکان
ئایا دەتوانم پێش پشکنینی خەو میلیتۆنین بخۆم؟
نابێت میلیتۆنین یان هیچ یارمەتیدەرێکی خەو بخۆیت، مەگەر دابینکەری چاودێری تەندروستیت بە تایبەتی پێت بڵێت. پێشتر هەموو پاشکۆ خۆراکییەکانت لەگەڵ پزیشکەکەت باس بکە.
ئەگەر نەتوانم بخەوم چی ڕوودەدات؟
لە ژینگەیەکی نامۆدا هەستکردن بە نائارامی شتێکی باوە. بەڵام، بە گشتی تاقیکردنەوەکە دروست دادەنرێت ئەگەر لانیکەم دوو کاتژمێر بخەویت.
ئەگەر پێویستم بە بەکارهێنانی ئاودەست بوو چی؟
دەتوانیت مایکرۆفۆنێک بەکاربهێنیت بۆ ئاگادارکردنەوەی تەکنیکەرەکە. وایەرەکانت جیا دەکەنەوە تا بتوانیت بچیتە ئاودەست.
بۆچی هەمیشە ناتوانم پشکنینی خەو لە ماڵەوە بکەم؟
ئامێری ماڵەوە ناتوانێت هەموو شتێک بپێوێت. بۆ نموونە، دەستنیشانکردنی تەشنەجە یان نارکۆلێپسی پێویستی بە پێوانەکردنی چالاکیی مێشک هەیە، کە تەنها تاقیگە دەتوانێت ئەنجامی بدات.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت
ئەگەر ئەمانە ئەزموون دەکەیت، ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێری تەندروستیت بکە:
- خڕەخڕی زۆر و بەرز.
- خەواڵوویی زۆر لە ڕۆژدا.
- بە هەناسەبڕکێ لە خەو هەڵدەستیت.
- جووڵە یان ڕەفتاری نامۆ لە کاتی خەودا.
ئاگاداری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە، دەستنیشانکردن یان چارەسەرکردن نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- تێکچوونی جووڵە لە خەودا: نیشانە و چارەسەر
- جێخەوی خەوتنی هاوبەش: مەترسی و ڕێنمایی
- لێدانی سەر لە شەودا لە منداڵان
- چۆنیەتی خەوتن بۆ خەوتنێکی تەندروست
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team