ئازاری هەرسنەکردن کاتێک ڕوودەدات کە کەسێک نائاسوودەیی هەرسکردن هەبێت، بەبێ هۆکارێکی ئاشکرای وەک زەخم یان هەوکردنی مری و گەدە.
ئازاری هەرسنەکردن: نیشانەکان چین؟
نیشانەکانی ئەم دۆخە لەگەڵ نیشانەکانی زەخمی گەدە هاوشێوەن، و نیشانەکانی هەرسنەکردن ئەمانە دەگرنەوە:
- هەستکردن بە نائاسوودەیی یان سووتان لە بەشی سەرەوەی سک یان خوارەوەی سنگ؛ هەندێک جار ئەم هەستانە بە خواردن یان بەکارهێنانی دژەترشی کەم دەبنەوە.
- زوو هەستکردن بە تێربوون دوای خواردنی بڕێکی کەم لە خواردن.
- دڵتێکچوون، گەڕانەوەی هەوا لە گەدە و هەستکردن بە پفکردن.
هۆکارەکانی هەرسنەکردن و فاکتەرەکانی مەترسی
لە زۆر حاڵەتدا، پزیشکان هۆکارێکی دیاریکراو بۆ ئەم دۆخە نازانن؛ بۆیە لە ڕیزی ئەو تێکچوونانە دادەنرێت کە لەوانەیە بە نەخۆشییەکی دیاریکراوەوە پەیوەندییان نەبێت. لەگەڵ ئەوەشدا، هەندێک فاکتەر ئەگەری تووشبوون زیاد دەکەن، لەوانە:
- جگەرەکێشان و خواردنەوەی مەشرووبی کحولی.
- زۆر بەکارهێنانی کافایین.
- بەکارهێنانی هەندێک دەرمان کە بێ ڕەچەتە دەفرۆشرێن، وەک ئیبۆپروفین و ئەسپیرین.
ڕێگاکانی مامەڵەکردن لەگەڵ ئازاری هەرسنەکردن
چارەسەرکردن زۆرجار بە پەیڕەوکردنی ڕێنماییە ڕەفتاری و خۆراکییەکان دەست پێ دەکات؛ ئەگەر کاریگەر نەبوون، لەوانەیە پزیشک پەنا بباتە بەر چارەسەری دەرمانی یان ڕەفتاری.
ئامۆژگاری بۆ باشترکردنی دۆخەکە:
- سێ ژەمە گەورەکە بگۆڕە بۆ ژەمە بچووک و دووبارەبووەوەکان، بۆ ئەوەی ترشەکان لە گەدەی بەتاڵدا نەبمێننەوە.
- خواردن باش و بەهێواشی بجوێ.
- لە مەشرووبی گازدار، کحول، خواردنی چەور یان بەهارات‌دار و مەشرووبە کافایین‌دارەکان دوور بکەوە.
- پێش وەرزش ماوەیەکی گونجاو بدە بە گەدە تا جێگیر ببێت؛ دوای ڕاوێژکردن بە پزیشک، چالاکیی جەستەیی بە هێواشی دەست پێ بکە.
- فێری تەکنیکەکانی ئارامبوونەوە و کۆنترۆڵکردنی فشارە دەروونییەکان ببە.
هەڵبژاردە دەرمانییە بەردەستەکان:
- دەرمان بۆ کەمکردنەوەی گاز، وەک سایمێتیکۆن.
- بلۆکەرەکانی وەرگرەکانی هیستامین لە جۆری دووەم بۆ کەمکردنەوەی دەرچوونی ترشی، وەک فامۆتیدین.
- دەرمانەکانی ڕاگرتنی پەمپی پرۆتۆن کە بە ڕاگرتنی پەمپە وردەکانی ناو خانەکانی گەدە ترشی کەم دەکەنەوە، وەک ئۆمێپرازۆل.
- دەرمان بۆ بەهێزکردنی ئەو ڤاڵڤەی مری بە گەدەوە دەبەستێتەوە.
- دۆزی کەمی دژەخەمۆکی بۆ کەمکردنەوەی چالاکیی ئەو خانە عەصەبییانەی بەرپرسی ئازاری ڕوودەکانن.
- دژەزیندەکان ئەگەر بوونی باکتریای «هێلیکۆباکتەر پایلۆرای» (H. pylori) بسەلمێندرێت.
کەی دەبێت بێ‌درەنگ پزیشک ببینیت؟
ئەگەر نیشانەکانی خوارەوە دەرکەوتن، بۆ وەرگرتنی چاودێریی خێرا بچۆ بۆ بەشی فریاکەوتن:
- ڕشانەوەی خوێن.
- گۆڕانی ڕەنگی پیسایی و تاریکبوونەوە یان وەک قیر بوونی.
- هەناسەدانی قورس.
- بڵاوبوونەوەی ئازار بۆ بازوو، مل یان چەناگە.
پرسیارە باوەکان
ئایا کێشەی هەرسکردن کە بە زەخمەوە پەیوەست نییە مەترسیدارە؟
ئەم دۆخە باوە و لەوانەیە ماوەیەکی درێژ بخایەنێت؛ زۆرجار بەبێ بوونی نەخۆشییەکی دیاریکراو ڕوودەدات، بەڵام ئەگەر گومان لێی دەکەیت، بۆ دەستنیشانکردنی پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت.
چۆن دەتوانم هەستی پفکردن و دڵتێکچوون کەم بکەمەوە؟
دەتوانیت لە خواردنی چەور و مەشرووبی گازدار دوور بکەویتەوە، خواردن بە هێواشی بجوێیت و ژەمە بچووکەکان لە ماوەی ڕۆژدا دابەش بکەیت.
ئایا دەرمانەکانی کەمکردنەوەی ئازار کاریگەری لەسەر گەدە دەکەن؟
بەڵێ، بەکارهێنانی هەندێک دەرمانی بێ‌ڕەچەتە، وەک ئەسپیرین و ئیبۆپروفین، لەوانەیە ئەگەری تووشبوون بە ئەم دۆخە زیاد بکات.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گەدە، سورێنچک و گەڕانەوەی ترشی بێ دەرمان
- پێشگیری لە سوتانی گەدە: ڕێنمایی ڕۆژانە
- چارەسەری پفکردنی سک لە ماڵەوە بە ڕێگای ئاسان
- هۆکارەکانی زەخمی گەدە و چارەسەرەکانی
- زیاتر دەربارەی گەدە، سورێنچک و گەڕانەوەی ترشی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team