اختلال اسپاسم مری در اثر انقباضات نامنظم عضلانی در لوله‌ای که گلو را به معده متصل می‌کند رخ می‌دهد و علت اسپاسم مری می‌تواند شامل عوامل روانی و ارگانیک باشد.
اسپاسم مری چیست؟
اسپاسم مری وضعیتی است که در آن عضلات مری به طور غیرطبیعی منقبض می‌شوند و منجر به احساس ناراحتی و درد می‌گردند. مری یک لوله عضلانی به طول ۲۵ سانتی‌متر است که وظیفه انتقال غذا به معده را بر عهده دارد. در برخی موارد، این انقباضات چنان تکرار می‌شوند که فرد را از نوشیدن یا خوردن غذا به صورت طبیعی باز می‌دارند و نیاز به مداخله پزشکی دارند.
علائم اسپاسم مری
بیماران ممکن است با مجموعه‌ای از نشانه‌ها روبرو شوند، از جمله:
- درد شدید در ناحیه قفسه سینه که ممکن است از نظر شدت شبیه به حمله قلبی باشد و گاهی تا فک گسترش یابد.
- دشواری در فرآیند بلع.
- احساس وجود چیزی که در سینه یا گلو گیر کرده است.
- برگشت غذا و نوشیدنی‌ها.
- احساس سوزش معده.
علت اسپاسم مری و عوامل خطر
علت واحد و مشخصی برای این وضعیت وجود ندارد، اما تصور می‌شود که با مشکلاتی در اعصابی که عضلات مری را کنترل می‌کنند مرتبط باشد. چندین محرک وجود دارد که احتمال وقوع آن را افزایش می‌دهند، از جمله:
- رژیم غذایی: مصرف غذاهای تند، نوشیدنی‌هایی مانند شراب قرمز، یا غذاهایی با دمای بسیار بالا یا بسیار پایین.
- وضعیت سلامتی: ابتلا به بیماری رفلاکس معده مری (GERD)، به‌ویژه اگر منجر به تنگی یا زخم در مری شود، و همچنین افرادی که فشار خون بالا دارند.
- عوامل روانی: حملات اضطرابی، افسردگی و استرس.
- درمان‌های پزشکی: جراحی‌های نزدیک به مری، پرتودرمانی و درمان‌های سرطان.
- سن: احتمال ابتلا در افراد بین ۶۰ تا ۸۰ سال بیشتر است.
انواع اسپاسم مری
این وضعیت به دو شکل اصلی ظاهر می‌شود:
۱. اسپاسم منتشر مری: انقباضات اغلب در بخش پایینی مری ظاهر می‌شوند، گاهی دردناک هستند و منجر به برگشت غذا و نوشیدنی می‌شوند.
۲. مری گردویی (Nutcracker esophagus): با انقباضات قوی و دردناک هنگام بلع مشخص می‌شود که باعث دشواری در بلع می‌گردد، اما منجر به برگشت غذا نمی‌شود.
تشخیص اسپاسم مری
به دلیل شباهت علائم با بیماری‌های قلبی، پزشک ابتدا با نوار قلب و تست ورزش، مشکلات خطرناک را رد می‌کند. سپس معاینات مری آغاز می‌شود، مانند:
- مانومتری مری: برای پایش انقباضات عضلانی هنگام بلع آب.
- بلع باریوم: استفاده از ماده حاوی کنتراست که در اشعه ایکس ظاهر می‌شود تا وضعیت مری مشخص گردد.
- اندوسکوپی: وارد کردن دوربین از طریق گلو برای بررسی سلامت مری.
- پایش اسیدیته: اندازه‌گیری تعادل اسیدها برای اطمینان از وجود رفلاکس مری.
درمان اسپاسم مری
مسیر درمانی بر اساس تشخیص دقیق تعیین می‌شود و گزینه‌ها عبارتند از:
تغییرات سبک زندگی و درمان‌های طبیعی
- مصرف وعده‌های غذایی کوچک در فواصل زمانی کوتاه، افزایش فیبر و کاهش وزن اضافی.
- پرهیز از الکل، سیگار، غذا خوردن در ساعات دیر وقت و پوشیدن لباس‌های گشاد در ناحیه شکم.
- استفاده از عصاره شیرین‌بیان (قرص یا پودر) یا روغن نعنای حل شده در آب.
- بادیان (رازیانه) ممکن است به کاهش انقباضات عضلات صاف معده و بهبود سوءهاضمه کمک کند و در نتیجه رفلاکس مری را کاهش دهد.
مداخلات دارویی و جراحی
- داروها: اگر علت روانی باشد، پزشک ممکن است داروهای ضد افسردگی تجویز کند، یا برای درمان رفلاکس مری از مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) و آنتی‌هیستامین‌ها استفاده نماید.
- بوتاکس: تزریق بوتاکس و مسدودکننده‌های کانال کلسیم برای شل کردن عضلات و تسهیل بلع.
- جراحی: در موارد شدید به جراحی رویه می‌روند که معمولاً عضله دریچه پایین مری را هدف قرار می‌دهد تا انقباضات کاهش یابد.
سوالات متداول
علت اسپاسم مری چیست؟
علت اسپاسم مری اغلب با مشکلاتی در اعصاب کنترل‌کننده عضلات، یا محرک‌هایی مانند غذاهای بسیار تند و سرد، استرس روانی و بیماری رفلاکس معده مری مرتبط است.
اسپاسم مری چیست؟
اختلالی است که با انقباضات نامنظم در عضلات مری شناخته می‌شود و باعث درد در قفسه سینه و دشواری در بلع می‌گردد.
آیا بادیان (رازیانه) برای همه ایمن است؟
برای اکثر بزرگسالان در مقادیر کم ایمن است، اما به دلیل داشتن سدیم و پتاسیم، توصیه می‌شود بیماران فشار خون از آن اجتناب کنند. همچنین مصرف مقادیر دارویی آن برای کودکان، زنان باردار و شیرده توصیه نمی‌شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده نشانه‌های زیر باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید و ناگهانی در قفسه سینه شبیه به حمله قلبی.
- دشواری شدید در بلع که مانع از خوردن غذا و نوشیدن شود.
- برگشت مداوم غذاها و نوشیدنی‌ها.
سلب مسئولیت پزشکی: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- بررسی علت درد سمت راست شکم و علائم هشداردهنده
- عادات ایجادکننده سوزش معده و روش‌های کنترل اسید معده
- عمل اسلیو معده چیست و چه مزایا و عوارضی دارد؟
- علت هلیکوباکتر معده و راهکارهای درمان و پیشگیری
- بیشتر درباره معده، مری و ریفلاکس
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team