Kalp ve akciğerlerin verimliliğini etkileyen pulmoner hipertansiyon komplikasyonları, efor sırasında nefes darlığı ve baş dönmesinden bayılma durumlarına kadar geniş bir yelpazede seyredebilir.
Pulmoner hipertansiyon komplikasyonları nelerdir?
Hastalık başlangıçta herhangi bir efor sırasında nefes darlığı ile kendini gösterir ve durum ilerledikçe bu darlık istirahat halindeyken bile ortaya çıkabilir. Ayrıca hasta yorgunluk, göğüste ağrı veya baskı hissi, ciltte ve dudaklarda morarma yaşayabilir. Durum ilerledikçe bacaklarda ve ayak bileklerinde ödem, asit veya kalp çarpıntısı gelişebilir.
Dünya Sağlık Örgütü, bu hastalığı nedenine göre beş gruba ayırmıştır:
- Birinci Grup: Pulmoner arteriyel hipertansiyon; nedeni bilinmeyen, genetik bir mutasyona bağlı, bazı zayıflama ilaçlarının kullanımına veya toksik maddelere maruz kalmaya bağlı olabilir. Ayrıca karaciğer fibrozisi, lupus, skleroderma ve konjenital kalp kusurları gibi hastalıklar da buna neden olabilir.
- İkinci Grup: Sol kalp hastalıklarından kaynaklanır; sol ventrikül yetmezliği veya mitral ya da aort kapak sorunları gibi durumları kapsar.
- Üçüncü Grup: Uyku apnesi, alveollerin arasındaki dokularda skarlaşma ile karakterize olan pulmoner fibrozis, kronik obstrüktif pulmoner hastalık (KOAH) veya uzun süre yüksek rakımlarda yaşamak gibi akciğer hastalıklarıyla ilişkilidir.
- Dördüncü Grup: Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (akciğerlerdeki kronik kan pıhtıları) nedeniyle oluşur.
- Beşinci Grup: Pulmoner arterlere baskı yapan tümörler, metabolik bozukluklar, sarkoidoz ve kan bozuklukları gibi çeşitli durumlarla ilişkilidir.
Hastalık ayrıca, oksijenli ve oksijensiz kanın karışmasına neden olan ve pulmoner arterlerde basıncı artıran ventriküller arası bir delik olan Eisenmenger sendromu sonucu da gelişebilir.
Pulmoner Hipertansiyon Tanısı ve Tedavisi
Semptomların diğer hastalıklarla benzerliği nedeniyle erken tanı koymak zordur. Doktor, tıbbi geçmiş ve fiziksel muayayenin yanı sıra şu yöntemlere başvurur:
- Ekokardiyografi: Sağ ventrikülün fonksiyonunu ve boyutunu değerlendirmek ve pulmoner arter basıncını ölçmek için kullanılır.
- Röntgen: Pulmoner arterlerin veya sağ ventrikülün genişlemesini tespit etmek için yapılır.
- EKG: Anormal ritimleri ve sağ ventrikül zorlanmasını izlemek için kullanılır.
- Sağ Kalp Kateterizasyonu: Tanıyı kesinleştirmek, şiddetini belirlemek ve basıncı hassas bir şekilde ölçmek için uygulanır.
Tedavi Seçenekleri
Tedavinin amacı semptomları hafifletmek ve durumun kötüleşmesini önlemektir:
- İlaçlar: Vazodilatörler (damar genişleticiler - damar yolu veya inhalasyon yoluyla), endotelin reseptör antagonistleri (hamilelerde kullanımı yasaktır ve aylık karaciğer kontrolleri gerektirir), pıhtıları önlemek için antikoagülanlar ve akciğerlerdeki sıvıyı azaltıp kalbin yükünü hafifletmek için diüretikler.
- Oksijen Tedavisi: Özellikle yüksek rakımlarda yaşayanlar veya uyku apnesi olanlar için uygulanır.
- Cerrahi Müdahale: Sağ taraf üzerindeki basıncı azaltmak için atriyal septostomi veya belirli durumlarda kalp veya akciğer nakli (ömür boyu immünosupresif ilaç kullanımı gerektirir).
Yaşam Tarzını İyileştirme Önerileri
Günlük alışkanlıkların değiştirilmesi semptomların hafifletilmesine yardımcı olur:
- Doktor danışmanlığında yeterli dinlenme ve hafif yürüyüşler yapmak.
- Ağır yük kaldırmaktan kaçınmak ve sigarayı tamamen bırakmak.
- Yüksek rakımlı bölgelere seyahat etmekten veya oralarda yaşamaktan kaçınmak.
- Bayılmaları önlemek için sıcak banyo gibi kan basıncını aşırı düşüren aktivitelerden uzak durmak.
- Kadınların, hamileliğin veya doğum kontrol hapı kullanımının hayati risk oluşturabileceği veya pıhtı olasılığını artırabileceği konusunda dikkatli olması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pulmoner emboli (akciğer pıhtısı) nedir?
Vücudun başka bir yerinden (genellikle bacaktan) gelen bir kan pıhtısının akciğer arterlerinden birini tıkamasıdır. Bu durum kandaki oksijen seviyesini düşürür ve akciğere zarar verebilir.
Akciğer tıkanıklığına karşı kimler daha risk altındadır?
Sigara içenler, obezite sorunu olanlar, kanser hastaları, kalp ve akciğer hastalığı olanlar, yakın zamanda cerrahi operasyon geçirmiş olanlar veya bacak ya da kalça kırığı yaşayanların riskleri daha yüksektir.
Muayene sırasında doktordan ne beklemelisiniz?
Doktorunuz semptomlar (ateş, kas ağrıları veya nefes darlığı gibi) hakkında sorular soracak, kemirgenlerin bulunduğu ortamlara maruz kalıp kalmadığınızı veya çevrenizde benzer semptomlar gösteren kişiler olup olmadığını sorgulayacaktır.
Ne Zaman Hemen Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında acil tıbbi yardım alınmalıdır:
- Ani nefes darlığı veya derin nefes aldıkça artan şiddetli göğüs ağrısı.
- Bacaklardan birinde şişlik, kızarıklık veya sıcaklık hissi.
- Kanlı veya kanlı mukuslu öksürük.
- Tekrarlayan bayılmalar veya şiddetli baş dönmesi.
- Dudaklarda veya tırnaklarda ani morarma.
Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman bir doktorun tavsiyesi yerine geçmez.
İlgili makaleler
- Gece Öksürüğü Neden Artar? Nedenleri ve Çözümleri
- Öksürük İlacı Çeşitleri ve Kullanım Rehberi
- Soğuk Algınlığı Hızlı Nasıl Geçer? Etkili Yöntemler
- Domuz Gribi Nedir, Belirtileri ve Korunma Yolları
- Akciğer Hastalıkları hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team