Parkinson uyku bozukluğu yaşayan kişilerin yaklaşık üçte ikisi yetersiz dinlenme sorunuyla mücadele eder ve bu durum hastalığın erken bir uyarı işareti olabilir.
Neden Parkinson uyku bozukluğu görülür?
Parkinson hastalığı olan kişilerde dinlenme kalitesini bozan çeşitli faktörler vardır. Gün içinde görülen titremeler genellikle uyku sırasında dururken, hastalar motor semptomlar nedeniyle rahat bir pozisyon bulmakta zorlanırlar. Bazı bireyler uykuya dalarken bilişsel bozulma veya belirli ilaçlarla bağlantılı olabilen korkutucu halüsinasyonlar görebilirler.
Anksiyete ve depresyon sıklıkla uykusuzlukla birlikte seyrettiği için ruh sağlığı da önemli bir rol oynar. Ayrıca, hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlar aşırı gündüz uykululuğuna (EDS) neden olabilir. Bu gündüz yorgunluğu, kişinin araç kullanmasını güvensiz hale getirerek tehlike yaratabilir.
Yaygın uyku durumları ve Parkinson belirtileri
Bu hareket bozukluğuna sahip kişilerde bazı rahatsızlıklar daha sık görülür:
- REM Uykusu Davranış Bozukluğu: Hastaların %50’sine kadarını etkileyen bu durum, kişilerin canlı rüyaları fiziksel olarak gerçekleştirmesine, bazen partnerine şiddetli şekilde vurmasına neden olur. Genellikle teşhisten yıllar önce ortaya çıkar.
- Huzursuz Bacaklar Sendromu: Hastaların %30 ile %80’i, muhtemelen dopamin eksikliğine bağlı olarak, dinlenme halindeyken bacaklarını hareket ettirmek için karşı konulmaz bir istek duyar.
- Obstrüktif Uyku Apnesi: Bu durum, tekrarlayan nefes durmaları ve nefes nefese kalma ile karakterizedir. Parkinson belirtileri gösteren kişiler, kısıtlayıcı akciğer hastalığı veya üst hava yolu tıkanıklıkları nedeniyle buna daha yatkın olabilirler.
- Sirkadiyen Ritim Bozuklukları: Düşük dopamin seviyeleri vücudun iç saatini kaydırarak uykusuzluğa yol açabilir.
- Noktüri: Çoğu hasta, uykuyu bölen sık gece idrarı sorunu yaşar.
Parkinson’da uyku sorunları ile başa çıkma
Hastalık ilerleyici olduğu için yönetim, yaşam kalitesini artırmaya odaklanır. Doktorlar, göz hareketlerini ve uyku evrelerini izlemek için polisomnografi adı verilen bir uyku çalışması kullanabilirler.
Tedavi seçenekleri
Tıbbi müdahaleler arasında derin beyin stimülasyonu, ışık terapisi ve egzersiz yer alabilir. Uyku apnesi olanlar için bir CPAP cihazı kullanılabilirken, REM davranış bozukluğu olanlar yatak odalarını güvenlik açısından düzenlemelidir. Doktorlar ayrıca dinlenmeye olan müdahaleyi azaltmak için ilaç dozlarını veya programlarını ayarlayabilir.
Uyku hijyeni ipuçları
- Tutarlı bir yatma saati ve rahatlatıcı bir uyku öncesi rutini oluşturun.
- Günün erken saatlerinde egzersiz yapın ve bol miktarda ışığa maruz kalın.
- Gece kafein, tütün, alkol ve ağır öğünlerden kaçının.
- Yatmadan önce sıvı alımını sınırlayın; uzun veya geç öğleden sonra uykularından kaçının.
- Uykudan bir saat önce elektronik ekranları kapatın.
- Yatak odasını serin, karanlık tutun ve burayı sadece uyku ve cinsellik için ayırın.
SSS
Parkinson uyku sorunlarına neden olabilir mi?
Evet, hastalık ve tedavileri uykusuzluğa, aşırı gündüz uykululuğuna ve çeşitli spesifik uyku bozukluklarına yol açabilir.
Parkinson hastaları neden uyumakta zorluk çeker?
Zorluklar; pozisyon almayı zorlaştıran motor semptomlar, ilaç yan etkileri, anksiyete gibi ruh sağlığı sorunları ve beyindeki kimyasal değişimlerden kaynaklanır.
Parkinson uyku apnesi nedir?
Bu bağlamda, uykuda nefesin tekrarlayan şekilde durduğu ve genellikle horlama ile birlikte seyreden obstrüktif uyku apnesini ifade eder.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Aşağıdaki uyarı işaretlerini fark ederseniz bir sağlık kuruluşuna başvurun:
- Uyku sırasında şiddetli hareketler veya rüyaları fiziksel olarak yaşamak.
- Araç kullanmayı veya güvenliği etkileyen aşırı gündüz uykululuğu.
- Gece boyunca sık sık nefes nefese kalma veya boğulma sesleri.
- Dinlenmeye çalışırken bacakları hareket ettirmek için karşı konulmaz bir istek.
Feragatname: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Teşhis ve tedavi için her zaman bir hekime danışın.
İlgili makaleler
- Uyumak İçin En İyi Saat ve Kalp Sağlığı İlişkisi
- Katapleksi Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
- 6 Saatten Az Uyumak İnme Riskini Nasıl Etkiler?
- Gebelikte Gece Burun Tıkanıklığı ve Tedavi Yöntemleri
- Uyku ve Uyku Bozuklukları hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team