Orta Doğu Solunum Sendromu, belirli bir koronavirüs türünün neden olduğu ciddi bir akciğer enfeksiyonudur. Bu hastalık ilk kez 2012 yılında Suudi Arabistan’da görülmüştür.
Orta Doğu Solunum Sendromu neden olur?
MERS-CoV virüsü solunum yollarında bulunur. Uzmanlar, virüsün yarasalardan kaynaklanmış olabileceğini ancak insanları enfekte etmeden önce develere bulaştığını düşünmektedir. Kişiler virüsü şu yollarla kapabilir:
- Develerle doğrudan temas.
- Çiğ deve sütü veya eti tüketimi.
- Enfekte bir kişinin öksürmesi sırasında havaya yayılan damlacıkların solunması.
MERS belirtileri ve riskleri
Belirtiler genellikle maruziyetten sonra 2 ila 14 gün arasında ortaya çıkar. Bazı kişilerde hiçbir belirti görülmez veya hafif soğuk algınlığı benzeri etkiler oluşur. Diğerlerinde ise şunları içeren ciddi solunum sorunları gelişir:
- Ateş
- Öksürük
- Nefes darlığı
Solunum dışı belirtiler arasında kusma, mide bulantısı ve ishal yer alabilir. Bu tip MERS belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Kimler daha fazla risk altındadır?
Vakaların çoğu Arap Yarımadası ile, özellikle Suudi Arabistan, Suriye, Irak, İsrail ve İran gibi ülkelerle bağlantılıdır. Enfeksiyon kontrol önlemlerine uymayan bir sağlık çalışanıysanız, enfekte bir kişinin yanında bulunduysanız veya develerle etkileşime girdiyseniz daha yüksek risk altındasınızdır.
Bağışıklık sistemi zayıflamış olanlar veya kronik rahatsızlığı olanlar, MERS hastalığı nedeniyle ciddi enfeksiyonlar geçirmeye daha yatkındır. Bu durumlar şunları içerir:
- Diyabet
- Kanser
- Kronik böbrek, kalp veya akciğer hastalığı
Komplikasyonlar ve Tanı
Bu enfeksiyon böbrek yetmezliğine, solunum yetmezliğine veya zatürreye yol açabilir. Kritik vakalarda hastaların nefes alabilmek için mekanik ventilatöre ihtiyaç duyabileceği görülmüştür.
Hastalığı teşhis etmek için doktorlar seyahat geçmişini ve develerle veya hasta kişilerle olan teması inceler. Şu laboratuvar testlerini kullanabilirler:
- Üst solunum yolu örnekleri: Boğaz veya burun sürüntüleri.
- Alt solunum yolu örnekleri: Bir kapta toplanan balgam veya akciğerlere yerleştirilen bir tüp aracılığıyla alınan sıvı.
- Serum örnekleri: Serumu izole etmek için santrifüjde işlenen kan örnekleri.
Tüm laboratuvarlar bu testleri yapamadığı için örnekler CDC’ye veya eyalet sağlık departmanlarına gönderilebilir.
Tedavi ve Korunma
Şu an için virüsü tedavi edecek bir aşı veya onaylanmış bir ilaç bulunmamaktadır. Doktorlar semptomların yönetilmesine odaklanır. Hafif vakalar, ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlarla evde tedavi edilebilir. Ağır vakalar ise ek oksijen, IV sıvılar veya mekanik ventilasyon için hastaneye yatış gerektirir.
Hastalığın yayılmasını önlemek için:
- Ellerinizi sık sık yıkayın ve yüzeyleri temizleyin.
- Burnunuza, ağzınıza veya gözlerinize dokunmaktan kaçının.
- Hasta kişilerle veya develerle temastan kaçının.
- Çiğ deve ürünlerini tüketmeyin.
- Öksürük ve hapşırıkları mendille kapatın.
SSS
MERS ne kadar yaygındır?
Mayıs 2024 itibarıyla DSÖ, 27 ülkede 2.613 vaka kaydetmiştir ve bunların %80’i Suudi Arabistan’da gerçekleşmiştir. Sadece Suudi Arabistan’a seyahat eden sağlık çalışanlarında iki vaka bildirilmiştir.
Ölüm oranı nedir?
Kesin ölüm oranı konusundaki kanıtlar farklılık göstermektedir. Bazı araştırmacılar her 10 kişiden 3 veya 4’ünün öldüğüne inanmaktadır, ancak birçok hafif vaka teşhis edilmediği için bu oran hatalı olabilir.
Ortadoğu solunum sendromu nedir?
MERS-CoV koronavirüsünün neden olduğu ciddi bir solunum yolu hastalığıdır. COVID-19 ile benzer belirtiler paylaşsa da, o kadar bulaşıcı değildir ve toplum genelinde bir yayılım göstermemiştir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Arap Yarımadası’na seyahat ettikten veya develerle temas kurduktan sonra ateş, öksürük veya nefes darlığı gelişirse derhal bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Acil bakım gerektiren uyarı işaretleri şunlardır:
- Ciddi nefes alma güçlüğü.
- Hızla kötüleşen solunum sıkıntısı.
- Organ yetmezliği belirtileri.
Sorumluluk Reddi: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Tıbbi bir durumla ilgili her türlü sorunuz için her zaman kalifiye bir sağlık hizmeti sağlayıcısının rehberliğini isteyin.
İlgili makaleler
- KOAH Belirtileri Nelerdir ve Nasıl Tedavi Edilir?
- Akut Sinüzit Belirtileri Nelerdir ve Nasıl Tedavi Edilir?
- Orta Doğu Solunum Sendromu ve Akciğer Hastalıkları
- Grip Belirtileri ve Akciğer Hastalıkları Riski
- Akciğer Hastalıkları hakkında daha fazlası
Photo: NavyMedicine, PDM 1.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team