Her gün yarım saat az uyumak, özellikle tip 2 diyabet hastalarında uzun vadede metabolizmayı ve vücut ağırlığını olumsuz etkileyebilir.
Her gün yarım saat az uyumak hangi riskleri beraberinde getirir?
Yeni tip 2 diyabet teşhisi konmuş 522 kişinin katıldığı bir araştırma, hafta içi uyku saatlerinin kısıtlanmasının olumsuz sonuçlar doğurduğunu göstermiştir. “Uyku borcu” olan kişilerin, yeterli uyuyanlara kıyasla obeziteye yakalanma riskinin %72 daha fazla olduğu belirlenmiştir.
Uyku kaybı ayrıca insülin direncinin artması ve obezite ile ilişkilendirilmiştir. 12 ay sonra yapılan değerlendirmelerde, uykudan kaybedilen her 30 dakikanın insülin direnci riskini %39, obezite olasılığını ise %17 artırdığı görülmüştür. Bu faktörler, sinirleri, böbrekleri ve gözleri etkileyebilen diyabet hastalığının temel tetikleyicileridir.
Aşırı Uyku Bozuklukları: Klein-Levin Sendromu
Uyku eksikliğinin tam tersi yönde, “Uyuyan Güzel Sendromu” veya Klein-Levin sendromu olarak bilinen nörolojik bir bozukluk vardır. Bu hastalık, hastanın günde 15 ile 21 saat arasında uyuduğu ve sadece yemek yemek veya tuvalete gitmek için uyandığı tekrarlayan ataklarla karakterizedir.
Sendromun Belirtileri ve Davranışları
Bu ataklar genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar ve erkeklerde görülme oranı kadınların dört katıdır. Belirtiler şunları içerir:
- Hastaların üçte ikisinde iştahın aşırı artması ve alışılmadık gıdaların tüketilmesi.
- Uyku sırasında kabuslar ve korkutucu hayaller görme.
- Uyandığında kafa karışıklığı, aşırı halsizlik, saldırgan davranışlar veya halüsinasyonlar.
Nedenler ve Teşhis
Temel neden hala bilinmemekle birlikte, bazı araştırmacılar bunu genetik faktörlere, beyindeki hipotalamus bölgesindeki bir bozukluğa, grip sonrası otoimmün sistem bozukluğuna veya kafa travmasına bağlamaktadır.
Teşhis, kan tahlilleri, MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme) ve BT (Bilgisayarlı Tomografi) yoluyla diğer hastalıkların dışlanmasına dayanır; böylece beyin tümörleri veya hipotiroidi gibi durumlar elenir.
Tedavi Seçenekleri ve İyileşme
Kesin ve etkili bir tedavi henüz yoktur, ancak atak süresini kısaltmak veya ruh halini iyileştirmek için bazı ilaçlar kullanılır:
- Amantadin: Hastaların %45’inde etkili olduğu kanıtlanmıştır.
- Lityum: Vakaların %25’inde ruh halini düzenlemeye yardımcı olmuştur.
- Stimülan ilaçlar: Uyanıklığı artırmak ve uykululuğu azaltmak için kullanılır.
Eğer altı yıl boyunca hiçbir atak yaşanmazsa hasta iyileşmiş kabul edilir. Belirtiler genellikle başlangıçtan itibaren 8 ila 12 yıl içinde kendiliğinden kaybolur.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında derhal tıbbi destek alınmalıdır:
- Aniden ve periyodik olarak çok uzun süreler (15 saati aşan) uyumak.
- Uyandıktan sonra saldırganlık veya halüsinasyon gibi şiddetli davranış değişiklikleri.
- Açıklanamayan, ani iştah ve kilo artışı.
- Aşırı uykululuk nedeniyle günlük işleri veya eğitim faaliyetlerini yerine getirememek.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuyan Güzel Sendromu nedir?
Kişinin günün büyük bir kısmını uyuyarak geçirdiği, günler veya haftalar sürebilen aşırı uyku ataklarına neden olan nörolojik bir bozukluktur.
Az miktarda uyku kaybı kiloyu etkiler mi?
Evet, araştırmalar her gün yarım saat az uyumak durumunun obezite ve insülin direnci riskini artırdığını göstermiştir.
Klein-Levin sendromu nasıl teşhis edilir?
MR, BT ve kan tahlilleri kullanılarak diğer psikiyatrik ve organik hastalıkların dışlanması yoluyla teşhis konur.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman tıbbi danışmanlığın yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- Gençler İçin En İyi Uyku Saati ve Uyku Düzeni Rehberi
- Ritmik Hareket Bozukluğu Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?
- Uyku Bozukluğu Çeşitleri ve Tedavi Yöntemleri
- Uyku Testi Nedir, Nasıl Yapılır ve Kimlere Uygulanır?
- Uyku ve Uyku Bozuklukları hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team