Risk altındaki kişilerin aşılanması, zatürre gibi hayati tehlike oluşturabilecek ciddi solunum yolu komplikasyonlarını önlemek adına kritik bir adımdır; bu nedenle grip aşısı kimlere önerilir sorusunun yanıtı hayati önem taşır.
Grip Aşısı Kimlere Önerilir?
Grip semptomları; ateş, öksürük, baş ağrısı, kas ağrıları ve yorgunluk şeklinde aniden ortaya çıkar. Bazı kişilerde hafif seyretse de, belirli gruplar için bu durum hastaneye yatışa veya ölüme yol açabilecek ciddi riskler barındırır.
Aşılanması tavsiye edilen risk grupları şunlardır:
- 65 yaş ve üzerindeki bireyler.
- Hamile kadınlar.
- Karaciğer, böbrek veya kalp hastalığı olanlar.
- İnme, diyabet veya serebral palsi ve multipl skleroz (MS) gibi nörolojik durumları olanlar.
- Kanser tedavisi veya steroid kullanımı gibi nedenlerle bağışıklık sistemi zayıflamış olanlar.
- Amfizem ve bronşit gibi solunum yolu sorunları yaşayanlar.
- Orak hücreli anemi dahil olmak üzere dalak hastalığı olanlar.
Mevcut Aşı Türleri ve Aralarındaki Farklar
Aşı seçenekleri, her yıl yayılması beklenen B, H3N2 ve H1N1 gibi virüs suşlarına göre güncellenmektedir.
Trivalan ve Quadrivalan Aşılar
- Trivalan Aşı: İki tip A suşuna ve bir tip B suşuna karşı koruma sağlar; kas içi enjeksiyon yoluyla uygulanır.
- Quadrivalan Aşı: İkinci bir B suşuna karşı da ek koruma sunar; kas içi enjeksiyon veya zayıflatılmış virüs içeren burun spreyi şeklinde mevcuttur.
Diğer Aşı Sınıflandırmaları
- İnaktif Aşı: Virüsün aktif olmayan bir versiyonuna dayanır ve 6 aylık ve üzerindeki kişiler için uygundur.
- Rekombinant Aşı: Virüsün genetik materyali kullanılarak üretilir ve 18 yaş ve üzerindeki yetişkinler içindir.
- Canlı Zayıflatılmış Aşı: Burun spreyi şeklinde uygulanır; hamileler hariç 2 ile 49 yaş arasındaki kişiler içindir.
Aşı Kontrendikasyonları ve Önlemler
Aşağıdaki durumlarda aşının uygulanması önerilmez:
- 6 aydan küçük bebekler.
- Antibiyotikler veya jelatin gibi aşı bileşenlerine karşı aşırı hassasiyeti olanlar.
- Daha önce aşıya karşı şiddetli alerjik reaksiyon göstermiş olanlar.
- Hastalık riski çok yüksek olmayan Guillain-Barré sendromu hastaları.
- 65 yaş altındaki kişilere yüksek dozlu aşı uygulanmaz.
- Ateş durumunda aşılama ertelenmelidir; ancak ateşsiz seyreden solunum yolu hastalıklarında aşı yapılabilir.
Yumurta alerjisi olanlar için; hafif alerjisi olanlar aşı olabilirken, şiddetli vakalar (sürekli kusma veya nefes darlığı gibi) klinik veya hastane ortamında tıbbi gözetim altında aşılanmalıdır.
Aşı Sonrası Tavsiyeler ve Genel Korunma
Vücudun bağışıklık geliştirmesi 5 ila 10 gün, bazen iki haftaya kadar sürebilir. Bu süreçte şunlar önerilir:
- Elleri düzenli olarak yıkamak ve sterilize etmek.
- Yüze (burun ve ağza) dokunmaktan kaçınmak.
- Kalabalık ortamlardan uzak durmak.
Grip aşısının sadece solunum sistemini koruduğu, Norovirüs ve Rotavirüs gibi farklı virüslerin neden olduğu "mide gribi"ne (gastroenterit) karşı koruma sağlamadığı bilinmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Quadrivalan grip aşısının yan etkileri nelerdir?
Yan etkiler genellikle hafiftir. Kas içi enjeksiyonlar yorgunluk, ateş, uygulama bölgesinde ağrı ve şişliğe neden olabilir. Burun spreyi ise baş ağrısı, öksürük, boğaz ağrısı ve burun akıntısına yol açabilir.
Grip aşısı her yıl yaptırılmalı mıdır?
Evet, virüs suşları sürekli değiştiği için mevsimsel gribi veya ciddi komplikasyonları önlemek adına her yıl tekrarlanması önerilir.
Grip aşısı ile korona aşısı birlikte yapılabilir mi?
Mevcut kaynaklarda bu iki aşının birlikte uygulanma imkanı veya yöntemine dair bilgi yer almamaktadır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşılamadan sonra aşağıdaki aşırı alerji belirtileri görülürse derhal tıbbi yardım alınmalıdır:
- Şiddetli nefes darlığı.
- Sürekli kusma.
- Ani baş dönmesi.
- Anjiyoödem (ciltte şişlik).
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman bir doktorun tavsiyesi yerine geçmez.
İlgili makaleler
- Grip Nedir, Belirtileri ve Korunma Yolları
- En Tehlikeli Grip Türleri ve Korunma Yolları
- Grip ve Soğuk Algınlığı Farkı: Belirtiler ve Tedaviler
- Nezle Tedavisi İçin Etkili ve Doğal Yöntemler
- Soğuk Algınlığı, Grip ve COVID-19 hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team