Dörtlü grip aşısı, mevsimsel virüslerin neden olduğu şiddetli semptomların önlenmesine yardımcı olur ve dört farklı virüs suşundan oluşur.
Dörtlü Grip Aşısı Nedir?
Bu aşı, iki adet A tipi (H1N1 ve H3N2) ve iki adet B tipi olmak üzere toplam dört virüs suşunu içerir. Bu suşlar, en yaygın görülen virüs tahminlerine göre her yıl güncellenir. Sadece tek bir B tipi suşuna karşı koruma sağlayan üçlü aşıya kıyasla, dörtlü versiyon daha geniş bir koruma sunar; ancak tıbbi tavsiyeler, sağlık durumuna ve yaşa göre her iki türün de kullanılabileceğini belirtmektedir.
Dörtlü Grip Aşısı Çeşitleri
Farklı gruplara hitap edebilmek için bu aşıların üretiminde çeşitli teknolojiler kullanılır:
- İnaktif grip aşısı: Tavuk yumurtaları veya memeli hücreleri kullanılarak virüslerin etkisizleştirilmiş versiyonlarından üretilir. 6 aylık ve üzeri kişilere uygulanır. 65 yaş ve üzerindekiler için etkinliği artırmak amacıyla yüksek dozlu veya ek maddeli versiyonları mevcuttur.
- Rekombinant grip aşısı: Antikor üretmek için virüsün genetik materyalinin laboratuvar ortamında başka bir virüse enjekte edilmesine dayanır ve 18 yaş ve üzeri kişiler için uygundur.
- Canlı atenüe grip aşısı: Virüsün zayıflatılmış canlı bir versiyonundan oluşur. 2 ile 49 yaş arasındaki kişilere (hamileler hariç) burun spreyi şeklinde uygulanır.
Yan Etkiler ve Kontrendikasyonlar
Aşı bileşenleri ya etkisizleştirilmiş ya da zayıflatılmış olduğu için virüse neden olup hastalık yapmaz. Ancak bazı yan etkiler görülebilir:
Kas içi enjeksiyon belirtileri:
- Enjeksiyon bölgesinde şişlik, kızarıklık ve ağrı.
- Baş ağrısı, genel yorgunluk ve kas ağrıları.
Burun spreyi belirtileri:
- Burun tıkanıklığı ve akıntısı.
- Öksürük, boğaz veya sinüslerde iltihaplanma.
- Titreme ve ateş yükselmesi.
Aşı uygulanmaması gereken durumlar:
- 6 aydan küçük bebekler.
- Jelatine veya üretimde kullanılan bazı antibiyotiklere karşı aşırı hassasiyeti (nefes darlığı gibi) olanlar.
- Daha önce aşıya karşı şiddetli alerjik reaksiyon göstermiş kişiler.
- Grip riskinin çok yüksek olmadığı durumlar hariç, Guillain-Barré sendromu olanlar.
- Burun spreyi için: Hamileler, yaşlılar (50 yaş ve üzeri), bağışıklığı düşük olanlar ve 2-4 yaş arası astımlı çocuklar.
Yumurta alerjisi olanlarda ise; hafif alerjisi olanlar aşı olabilirken, şiddetli alerjisi (sürekli kusma veya anjiyoödem gibi) olanların klinik veya hastane ortamında tıbbi gözetim altında olması gerekir. Ayrıca yumurta proteinleri içermeyen türler de mevcuttur.
Aşılama Sonrası Ek Öneriler
Vücudun bağışıklık geliştirmesi yaklaşık iki hafta sürer. Bu süre zarfında şunlar önerilir:
- Kalabalık yerlerden kaçınmak.
- El yıkama ve sterilizasyon kurallarına uymak.
- Burun ve ağza dokunmamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Dörtlü grip aşısı nedir?
Dörtlü grip, mevsimsel influenza virüslerinin dört farklı türüne karşı koruma sağlayan bir aşı türüdür. Yıllık olarak güncellenerek bağışıklık sistemini bu virüslere karşı hazırlar.
Grip aşısının her yıl yapılması önerilir mi?
Evet, çünkü influenza yaygın bulaşan bir hastalıktır. Yıllık aşılama, ciddi komplikasyonların, ölümlerin ve hastaneye yatış oranlarının azalmasını sağlar.
Dörtlü grip aşısı yan etkileri nelerdir?
Enjeksiyon bölgesinde ağrı ve kızarıklık, baş ağrısı ve kas ağrıları arasında değişir. Burun spreyi versiyonu ise burun akıntısı, öksürük ve boğaz iltihabına yol açabilir.
Grip aşısı koronavirüs aşısı ile birlikte yapılabilir mi?
Çok kısa bir zaman diliminde alınmasını önlemek için, koronavirüs aşısından sonra grip aşısının en az 14 gün ertelenmesi tercih edilir.
Ne Zaman Doktora Danışılmalı?
Aşağıdaki durumlarda doktora başvurulmalı veya randevu ertelenmelidir:
- Mevcut ateş durumu (ateşsiz hafif solunum yolu hastalıklarında aşı yapılabilir).
- Randevudan önceki 48 saat içinde antiviral ilaç kullanımı (özellikle sprey aşı için).
- Aşılama sonrası nefes darlığı gibi şiddetli alerjik belirtilerin görülmesi.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman tıbbi danışmanlığın yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- H7N9 Kuş Gribi ve Yeni Grip Türü Endişesi
- Gece Öksürüğü Neden Olur ve Nasıl Geçer?
- Aşırı Obezite ve H1N1 Virüsü Riskleri Nelerdir?
- Lastik Eldiven Nasıl Dezenfekte Edilir? Maske Temizliği
- Soğuk Algınlığı, Grip ve COVID-19 hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team