Bu makale, şiddetli öksürük nöbetlerini kontrol altına almak için uzman tıbbi bakım gerektiren bakteriyel bir solunum yolu enfeksiyonu olan çocuklarda boğmaca durumunu ve tedavi yöntemlerini ele almaktadır.
Boğmaca Nedir?
“Bordetella pertussis” adlı bakterinin neden olduğu bu enfeksiyon, durdurulması zor olan şiddetli ve ardışık öksürük nöbetlerine yol açar. Bu nöbetleri, nefes alırken ortaya çıkan ve horlama veya horoz ötüşünü andıran derin bir çekme sesi takip eder. Hastalık üç aşamadan geçer: Soğuk algınlığına benzeyen belirtilerle başlayan katarrall aşama, 10 haftaya kadar sürebilen paroksismal öksürük aşaması ve iyileşme aşaması.
Aşağıdaki gruplarda risk daha yüksektir:
- Altı aydan küçük bebekler ve küçük çocuklar.
- Aşılanmamış çocuklar.
- Bağışıklığı azalmış 11-18 yaş arası gençler.
Çocuklarda Boğmaca Tedavisi Seçenekleri
Tıbbi bakım, çocuğun yaşına ve durumunun şiddetine göre belirlenir. Bebeklerin ve küçük çocukların yakın takip için hastaneye yatırılması sıklıkla önerilirken, daha büyük çocuklar evde tedavi görebilir.
İlaçlar ve Tıbbi Müdahaleler
- Antibiyotikler: Bakterileri yok etmek için temel tedavi olan “eritromisin” gibi ilaçlar kullanılır. Erken verildiğinde enfeksiyon süresini kısaltmada daha etkilidirler; geç aşamalarda kullanılsalar bile hastalığın başkalarına bulaşmasını azaltmaya yardımcı olurlar.
- Kortikosteroidler: Doktor tarafından ağır vakalarda reçete edilebilir.
- Damar Yoluyla Sıvı Desteği: Çocuğun susuz kaldığı veya kusma nedeniyle yiyecek ve sıvıları tutamadığı durumlarda hastanede uygulanır.
- Solunum Desteği: Bazı hastaların nefes almalarına yardımcı olmak için oksijene veya solunum yollarını rahatlatıp salgıları çözmek için nebulizatör cihazına ihtiyacı olabilir.
Evde Bakım ve Korunma
Geleneksel öksürük şurupları (öksürük baskılayıcılar veya balgam söktürücüler) bu hastalıkta etkili değildir, bu nedenle şunlar önerilir:
- Dinlenme ve Ortam: Çocuğun rahatlaması için sessiz, karanlık ve ılıman sıcaklıkta bir uyku odası sağlayın.
- Nemlendirme: Bol miktarda su, doğal meyve suları ve çorba içirin; odada hava nemlendiriciler kullanın.
- Beslenme: Öksürük nöbetlerini takip eden kusmaları önlemek için küçük ve sık öğünler verin.
- Hava Temizliği: Çocuğu ocak dumanı ve tütün dumanı gibi öksürüğü tetikleyen unsurlardan uzak tutun.
- Bulaşmayı Önleme: Elleri sık sık yıkayın, ağzı kapatın ve gerektiğinde maske ile eldiven kullanın.
Boğmaca Aşısı ile Korunma
Aşılanma, hastalığın yanı sıra zatürre ve beyin hasarı gibi ciddi komplikasyonları önlemenin en etkili yoludur.
- Çocuklar için: DTaP aşısı, 2, 4 ve 6. aylarda, ardından 15-18. aylar arasında ve son olarak 4-6 yaşları arasında olmak üzere toplam 5 doz şeklinde uygulanır.
- Gençler ve Yetişkinler için: 11-12 yaşlarında bir doz Tdap hatırlatma dozu yapılır ve yetişkinlerde her 10 yılda bir tekrarlanır.
- Hamileler için: Bebeğe koruma aktarmak amacıyla gebeliğin 27. ve 36. haftaları arasında aşının yapılması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuklarda boğmaca nedir ve bulaşıcı mıdır?
Evet, öksürük veya hapşırıkla yayılan damlacıklar yoluyla ya da kontamine yüzeylere dokunmakla bulaşan oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Hasta kişi, soğuk algınlığı belirtilerinin başlangıcından öksürüklerin başlamasından sonraki 3 haftaya kadar bulaştırıcıdır; antibiyotik kullanımı bu süreyi kısaltabilir.
Çocuklarda boğmaca öksürük neden olur ve tehlikeli midir?
Bakteriyel enfeksiyon nedeniyle oluşur ve özellikle nefes durması veya yüzün morarmasıyla karşılaşabilen bebekler için tehlikelidir. Hastalık, nöbetler veya ağır zatürre gibi komplikasyonlara yol açabilir ve nadir durumlarda ölümle sonuçlanabilir.
Çocuklarda boğmaca aşısı ne zaman yapılır?
Aşı, üç bakteriyel hastalığa (boğmaca, tetanos ve difteri) karşı koruma sağlar. Yedi yaş altı çocuklar için DTaP, gençler ve yetişkinler için ise hatırlatma dozu olarak Tdap formu uygulanır.
Ne Zaman Hemen Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde acil bakım merkezine veya hastaneye başvurulmalıdır:
- Öksürük sırasında çocuğun yüzünün maviye dönmesi veya aşırı kızarması.
- Ciddi nefes alma güçlüğü veya geçici nefes kesilmesi.
- Sürekli kusma nedeniyle çocuğun sıvı veya gıda tüketememesi.
- Dudak kuruluğu veya idrar miktarında azalma gibi belirgin susuzluk (dehidrasyon) belirtileri.
Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman bir doktorun tavsiyesinin veya kesin tıbbi teşhisin yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- Akciğer Kanseri Efsaneleri ve Bilimsel Gerçekler
- Mevsimsel Grip Nedir, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?
- Akciğer Hastalıkları ve Akciğer Kanseri Riskleri
- Diyafram Nefesi Nedir, Nasıl Yapılır ve Faydaları Nelerdir?
- Akciğer Hastalıkları hakkında daha fazlası
approved by: Medica Health team