Solunum yolu damlacıklarıyla yayılan ve oldukça bulaşıcı olan bu hastalıkta, hamilelerin ve bebeklerin aşılanması ciddi komplikasyonlardan korunmanın en etkili yoludur. Boğmaca bulaşıcı mı sorusunun cevabı evet olup, hızla yayılabilen bir yapıya sahiptir.
Boğmaca Bulaşıcı mı ve Nasıl Yayılır?
Bu hastalığa “Bordetella pertussis” adlı bakteri neden olur. Hastalık, özellikle küçük çocuklar arasında hava yoluyla yayılan damlacıklar aracılığıyla kolayca bulaşır. Bakterinin kuluçka süresi, enfeksiyona maruz kaldıktan sonra 9 ila 10 gün arasındadır. Enfekte olan bir çocuk zamanında tedavi edilmezse, öksürüklerin başladığı tarihten itibaren üç hafta veya daha uzun bir süre boyunca hastalığı başkalarına bulaştırmaya devam edebilir.
Çocuklarda ve Yetişkinlerde Belirtiler
Belirtiler yaş grubuna göre farklılık gösterir ve genellikle hapşırma, burun akıntısı ve hafif ateşle seyreden bir soğuk algınlığı gibi başlar.
Çocuklardaki Belirtiler
İlk belirtilerden bir veya iki hafta sonra, şu özelliklerle karakterize edilen şiddetli öksürük ortaya çıkar:
- İç çekme sesi: Öksürük nöbetinin sonunda nefes alırken horlama veya tavuk gıdaklamasına benzer bir ses çıkarılması.
- Sürekli nöbetler: Kontrol edilmesi zor ve ciddi bitkinliğe yol açan tekrarlayan öksürükler.
- Kusma ve mukus: Şiddetli öksürük, koyu mukusla birlikte kusmaya neden olabilir ve bu durum sıvı kaybına yol açabilir.
- Yüz renginde değişim: Nöbetler sırasında nefes alma güçlüğü nedeniyle çocuğun yüzü kırmızıya veya maviye dönebilir.
Yetişkinlerdeki Belirtiler
Yetişkinlerde belirtiler genellikle daha hafiftir ve şunları içerir:
- Genel halsizlik ve gözlerde sulanma.
- Hafif öksürük ve burun akıntısı.
- Hafif ateş yükselmesi.
Boğmaca Teşhisi ve Tedavisi
Belirtilerin grip ile benzerliği nedeniyle erken teşhis zor olabilir. Bu durumda doktor şunlara başvurabilir:
- Tetkikler: Nazofaringeal sürüntü alınması, beyaz kan hücresi analizi veya akciğer enfeksiyonlarını tespit etmek için göğüs röntgeni.
- İlaç Tedavisi: Bakterileri yok etmek ve yayılımı önlemek için antibiyotikler reçete edilir.
- Evde Bakım: Ilık sıvılar (papatya veya anason gibi) içmek, kusmayı önlemek için küçük ve sık öğünler tüketmek, sessiz ve serin bir odada dinlenmek.
Korunma Yolları ve Aşılar
Aşılar temel korunma yöntemidir; aşısız çocukların hastalığa yakalanma olasılığı, aşılı çocuklara göre 8 kat daha fazladır.
- Hamilelikte Aşılanma: Yenidoğanları korumak için annenin hamilelik sırasında aşılanması önerilir ve bu adım %90’a varan bir etkinlik sağlayabilir.
- Çevredeki Kişilerin Aşılanması: Hamilenin aşılanmasının mümkün olmadığı durumlarda, aile üyelerinin ve bakım verenlerin aşılanması tercih edilir.
- Çocukluk Çağı Aşısı (DTaP): Beş doz halinde uygulanır (2. ay, 4. ay, 6. ay, 12-15. ay ve 4-6 yaş).
- Etkililik Hakkında Not: Bazı veriler, aşının etkinliğinin zamanla azalabileceğini göstermektedir; ilk yıllarda %98 olan oran, beş yıl veya daha sonra %71’e düşebilir. Bu durum 7-10 yaş arası çocukları risk altına sokabilir. Ayrıca, eski hücresel tip aşıların, modern aselüler tip aşılara göre daha uzun süreli koruma sağlayabileceğine dair çalışmalar mevcuttur.
Sıkça Sorulan Sorular
Boğmaca bulaşıcı mı, bebekleri ve çocukları etkiler mi?
Evet, oldukça bulaşıcıdır ve damlacık yoluyla yayılır. Bebekler ve küçük çocuklar en yüksek risk grubundadır.
Boğmaca yetişkinler için bulaşıcı mı?
Evet, yetişkinler bu hastalığa yakalanabilir ve başkalarına bulaştırabilir; ancak belirtiler onlarda genellikle daha hafiftir.
Boğmaca ne zaman bulaşıcıdır?
Kişi, belirtiler ortaya çıktığı andan itibaren bulaştırıcıdır. Tedavi edilmediği takdirde, öksürüklerin başlamasından itibaren 3 hafta veya daha uzun süre bulaştırıcılık devam edebilir.
Boğmaca hamileler için bulaşıcı mı?
Evet, hamileler bu hastalığa yakalanabilir. Bu nedenle, bebeği doğum sonrası enfeksiyondan korumak için hamilelerin aşılanması önerilir.
Ne Zaman Hemen Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlarda acil bakım merkezine veya hastaneye başvurulmalıdır:
- Öksürük sırasında çocuğun yüzünde morarma veya aşırı kızarıklık görülmesi.
- Şiddetli nefes darlığı.
- Çocuğun gıdaları veya sıvıları midesinde tutamaması.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman bir doktorun tavsiyesi yerine geçmez.
İlgili makaleler
- Soğuk Algınlığı ve Grip Döneminde Boğaz Ağrısı Nedenleri
- Yeni Koronavirüs Riskini Artıran Faktörler Nelerdir?
- Hidroksiklorokin İlacı ve Koronavirüs Hakkında Bilgiler
- Grip Aşısı Kimlere Önerilir? Risk Grupları ve Aşı Türleri
- Soğuk Algınlığı, Grip ve COVID-19 hakkında daha fazlası
approved by: Medica Health team