خشکی دهان هنگام خواب در اثر کاهش ترشح بزاق از غدد بزاقی رخ می‌دهد و باعث ایجاد احساس ناخوشایندی هنگام بیدار شدن می‌شود که برای درمان مناسب، شناسایی علت آن ضروری است.
آشنایی با خشکی دهان و علائم آن
بزاق نقش حیاتی در پاکسازی دهان از باقی‌مانده‌های غذا، کشتن باکتری‌ها و تسهیل فرآیندهای بلع و هضم دارد. هنگامی که تولید آن کاهش می‌یابد، فرد ممکن است با مشکلات متعددی روبرو شود، از جمله:
- دشواری در صحبت کردن و بلع.
- احساس سوزش در دهان یا التهاب گلو.
- خشکی در ناحیه بینی.
- بوی بد دهان و ترک خوردن لب‌ها.
- افزایش خطر پوسیدگی دندان‌ها و مشکلات لثه.
دلایل خشکی دهان هنگام خواب
عوامل مختلفی می‌توانند منجر به کاهش بزاق در شب شوند که برجسته‌ترین آن‌ها عبارتند از:
تنفس دهانی
تنفس دهانی یکی از رایج‌ترین دلایل خشکی است و ممکن است ناشی از انسداد بینی به دلیل حساسیت، سرماخوردگی، انحراف تیغه بینی یا تورم مخاط بینی باشد. این وضعیت همچنین با خرخر کردن و آپنه انسدادی خواب مرتبط است.
داروها و شرایط سلامتی
- داروها: صدها دارو وجود دارند که خشکی دهان را به عنوان اثر جانبی ایجاد می‌کنند، مانند داروهای ادرارآور، داروهای ضد افسردگی، آنتی‌هیستامین‌ها و داروهای فشار خون.
- بیماری‌های مزمن: دیابت به دلیل افزایش قند خون و تکرر ادرار منجر به کم‌آبی می‌شود. همچنین سندرم شوگرن (یک بیماری ایمنی) باعث کاهش ترشح غدد بزاقی می‌گردد.
- درمان‌های سرطان: شیمی‌درمانی ممکن است کیفیت بزاق را کاهش دهد، در حالی که پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن می‌تواند غدد بزاقی را به طور موقت یا دائمی تخریب کند.
- سایر دلایل: رفلاکس معده، سیگار کشیدن، آسیب‌های عصبی و افزایش سن (که در آن تولید بزاق ممکن است تا ۴۰٪ کاهش یابد).
خشکی دهان هنگام خواب در دوران بارداری
برخی زنان باردار به دلیل تغییرات هورمونی، دیابت بارداری یا اختلالات خواب و خرخر ناشی از افزایش وزن یا تنگ شدن مجاری تنفسی، از این مشکل رنج می‌برند.
روش‌های مقابله با خشکی دهان
می‌توان علائم را از طریق استراتژی‌های خانگی یا مداخلات پزشکی کاهش داد:
توصیه‌های خانگی
اگر می‌خواهید بدانید برای خشکی دهان چه کنیم، این نکات مفید هستند:
- نوشیدن آب به مقدار کافی در طول روز و قرار دادن یک لیوان آب کنار تخت.
- استفاده از دستگاه‌های مرطوب‌کننده هوا در اتاق.
- جویدن آدامس یا مکیدن آب‌نبات‌های بدون قند (به‌ویژه آن‌هایی که حاوی زایلیتول هستند).
- کاهش مصرف کافئین و پرهیز از سیگار.
- اجتناب از دهان‌شویه‌های حاوی الکل و غذاهای بسیار شور یا تند.
درمان پزشکی خشکی دهان
مسیر درمان بر اساس تشخیص پزشک از طریق بررسی تاریخچه پزشکی، معاینه بالینی یا نمونه‌برداری (در موارد سندرم شوگرن) تعیین می‌شود. گزینه‌ها عبارتند از:
- تنظیم دوز داروهای ایجادکننده خشکی یا جایگزینی آن‌ها.
- تجویز داروهایی برای افزایش ترشح بزاق مانند پیلوکارپین یا سفیمیلین.
- جراحی در موارد انحراف تیغه بینی برای تسهیل تنفس از طریق بینی.
- استفاده از جایگزین‌های بزاق و محصولات مرطوب‌کننده تجویز شده توسط پزشک.
سوالات متداول
علت خشکی دهان هنگام خواب چیست؟
این وضعیت اغلب به دلیل تنفس از طریق دهان به جای بینی، مصرف داروهای خاص یا ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت و سندرم شوگرن است.
برای رفع خشکی دهان در شب چه کنیم؟
می‌توان با نوشیدن آب زیاد، استفاده از مرطوب‌کننده هوا، جویدن آدامس بدون قند و درمان علت پزشکی زمینه‌ای تحت نظر متخصص، این مشکل را برطرف کرد.
علت خشکی دهان و گلو هنگام خواب در بارداری چیست؟
این موضوع ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش نیاز بدن به مایعات برای رشد جنین، دیابت بارداری یا اختلالات تنفسی و خرخر باشد.
آیا خشکی دهان هنگام خواب خطرناک است؟
این وضعیت به خودی خود ممکن است فقط آزاردهنده باشد، اما اگر علت آن درمان نشود، می‌تواند منجر به عوارضی مانند پوسیدگی شدید دندان‌ها، سوءتغذیه و عفونت‌های دهانی شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم زیر فوراً با پزشک مشورت کنید:
- وجود زخم یا لکه‌های تغییر رنگ داده در داخل دهان.
- احساس درد مداوم یا ناراحتی در دهان.
- پوسیدگی سریع دندان‌ها.
- عدم توانایی در خواب کافی به دلیل شدت خشکی.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره پزشکی متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- درمانی برای علائم پرخوابی ایدیوپاتیک و نارکولپسی با Xywav
- راهنمای تعیین دوز ملاتونین برای بزرگسالان و کودکان
- مدیریت و درمان اختلال خواب ناشی از کار شیفتی
- برای آنفولانزا چی خوبه: تاثیرات خوابیدن روی زمین بر سلامتی
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team