برونشیت زمانی رخ می‌دهد که لایه داخلی مجاری تنفسی که هوا را به ریه‌ها منتقل می‌کنند تحریک شود و در نتیجه باعث سرفه و تنگی‌نفس گردد.
برونشیت چیست؟
این یک وضعیت پزشکی است که دیواره پوششی نایژه‌ها را درگیر کرده و باعث تورم آن‌ها و ایجاد مانع در حرکت هوا به ریه‌ها و از ریه‌ها می‌شود. این بیماری به دو شکل اصلی ظاهر می‌شود:
- نوع حاد: شایع‌ترین نوع است که معمولاً بر اثر یک عفونت ویروسی پس از سرماخوردگی یا آنفلوانزا ایجاد شده و ۱۰ تا ۱۴ روز طول می‌کشد.
- نوع مزمن: وضعیتی شدیدتر است که ماه‌ها ادامه می‌یابد، با حملات مکرر شناخته می‌شود و جزو اشکال بیماری انسدادی مزمن ریوی است.
علت التهاب حاد نایژه و برونشیت مزمن
عوامل ایجادکننده متنوع هستند و برجسته‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- ویروس‌ها: مانند ویروس‌های رینوویروس، آدنوویروس، کرونا و ویروس RSV.
- باکتری‌ها: مانند استرپتوکوکوس پنومونیه، موراکسلا کاتارالیس و هموفیلوس آنفلوانزا.
- سیگار و محرک‌ها: استعمال سیگار خطوط دفاعی اول ریه را تخریب می‌کند. همچنین گرد و غبار، بخارات آلوده و مواد شیمیایی احتمال ابتلا را افزایش می‌دهند.
- عوامل خطر: احتمال ابتلا در سالمندان، کودکان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت و آسم، یا کسانی که دچار رفلاکس اسید و ضعف سیستم ایمنی هستند، بیشتر است.
گزینه‌های درمان برونشیت
مداخلات درمانی بسته به تشخیصی که از طریق معاینه بالینی، اسپیرومتری، عکس رادیولوژی یا آزمایش خلط انجام می‌شود، متفاوت است:
داروها و مداخلات پزشکی
- گشادکننده‌های برونش: مقاومت مجرای هوا را کاهش داده و جریان آن را تسهیل می‌کنند، مانند بیوتیرول و پیربوتیرول.
- ضدالتهاب‌های غیر استروئیدی: تب و درد را کاهش می‌دهند، مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک.
- سرفه‌های خلط‌آور و سرکوب‌کننده‌های سرفه: گوایفنزین تجمع مخاط را کاهش می‌دهد، در حالی که مواد حاوی دکستروم تورفان سرفه خشک را به‌ویژه برای خواب کنترل می‌کنند.
- ضد هیستامین‌ها: علائم آلرژیک را کاهش می‌دهند، مانند ستیریزین و لوراتادین.
- آنتی‌بیوتیک‌ها: تنها زمانی توسط پزشک تجویز می‌شوند که احتمال عفونت باکتریایی وجود داشته باشد؛ زیرا این داروها در برابر ویروس‌ها اثر ندارند.
مراقبت‌های خانگی و سبک زندگی
- نوشیدن مقدار زیادی مایعات برای رقیق کردن مخاط و جلوگیری از کم‌آبی بدن.
- استراحت کافی برای تقویت سیستم ایمنی.
- استفاده از دستگاه‌های مرطوب‌کننده هوا برای تسکین سرفه.
- پیروی از یک رژیم غذایی سالم سرشار از سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل.
عوارض عفونت برونش‌ها
بی‌توجهی به درمان یا تکرار عفونت می‌تواند منجر به خطرات سلامتی شود، از جمله:
۱. پنومونی (سینه پهلو): عفونت به کیسه‌های هوایی گسترش یافته و آن‌ها را با مایعات پر می‌کند.
۲. عفونت‌های ثانویه: مانند التهاب گوش میانی، سینوزیت یا سپسیس (مسمومیت خون).
۳. مشکلات مزمن: مانند نارسایی تنفسی، تبدیل وضعیت به بیماری انسدادی مزمن ریوی یا بروز پنوموتوراکس (تجمع هوا در فضای جنب).
روش‌های پیشگیری از ابتلا
می‌توان ریسک ابتلا را با موارد زیر کاهش داد:
- ترک کامل سیگار و اجتناب از استعمال دخانیات غیرفعال.
- استفاده از ماسک در محیط‌های آلوده یا پر از گرد و غبار.
- شستشوی منظم دست‌ها و توجه به بهداشت فردی.
- دریافت واکسن‌های آنفلوانزا و پنومونی.
- پوشاندن بینی و دهان با شال هنگام خروج در هوای سرد.
سوالات متداول
التهاب مجاری تنفسی چیست؟
التهابی است که پوشش نایژه‌ها را درگیر کرده و باعث تنگی‌نفس، سرفه مداوم و ترشحات مخاطی می‌شود.
مقالات مرتبط
- درمان سینوزیت با گیاهان دارویی و روش‌های خانگی
- کنترل و مدیریت بیماری آسم و روش‌های درمان آن
- شناخت انواع ویروس تنفسی و روش‌های پیشگیری
- سرطان ریه و ارتباط آن با بیماری‌های ریوی و تغذیه
- بیشتر درباره بیماری‌های ریوی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team