سرفه‌ها در فصل سرما اشکال مختلفی دارند و شناخت انواع سرفه زمستانی و نحوه مدیریت آن‌ها بر اساس علت ایجاد و علائم همراه، بسیار اهمیت دارد.
جزئیات انواع سرفه زمستانی و روش‌های درمان آن‌ها
سرفه یک مکانیسم دفاعی بدن برای پاکسازی مواد خارجی از مجاری تنفسی است که می‌تواند در اثر عفونت‌های باکتیریایی یا ویروسی ایجاد شود. الگوهای مختلف آن به شرح زیر است:
سرفه خشک و مزمن
این نوع سرفه ۸ هفته یا بیشتر ادامه می‌یابد و حملات آن اغلب در طول روز و به مدت ۱۵ دقیقه رخ می‌دهد. دلایل آن می‌تواند رفلاکس معده، سیگار کشیدن یا حساسیت مجاری تنفسی فوقانی باشد. درمان شامل موارد زیر است:
- استفاده از داروهای ضد حساسیت.
- مکیدن قرص‌های منتول برای تسکین سریع.
- تجویز دوزهای پایین مورفین در موارد خاص توسط پزشک متخصص.
سرفه تحریک‌پذیر و سرفه پارس (Barking Cough)
- سرفه تحریک‌پذیر: با احساس وجود مخاط یا توده در گلو بدون خروج خلط مشخص می‌شود و دلیل آن افزایش غلظت مخاط است. درمان آن با قطره‌های بینی کاهش‌دهنده تورم (مانند اوتریوین) برای چند روز یا قطره‌های استروئیدی موضعی در موارد حساسیت است.
- سرفه پارس: اغلب شب‌ها با صدای خس‌خس یا سوت همراه است و معمولاً بر اثر التهابات تنفسی یا ویروس‌های پس از سرماخوردگی ایجاد می‌شود. این حالت را می‌توان با استنشاق بخار آب ترکیب شده با نعناع و مصرف داروهای منتول تسکین داد.
تشنج‌های سرفه و سرفه عفتی
- تشنجی: با تحریک در گلو شروع شده و ممکن است منجر به استفراغ شود. این حالت می‌تواند ناشی از برخی داروهای فشار خون (مهارکننده‌ها) باشد که حساسیت اعصاب ریه را افزایش می‌دهند؛ درمان آن جایگزینی داروی مسبب است.
- سرفه عفتی: مستمر است و صبح‌ها شدت می‌یابد. با خلط غلیظ (زرد، سبز یا خاکستری) و درد در قفسه سینه و گلو همراه است. این سرفه ممکن است ناشی از برونشیت حاد ویروسی یا باکتیریایی (در ۱۰ تا ۱۵ درصد موارد) باشد. استراحت، نوشیدن مایعات و استفاده از مواد لزج برای تسکین سرفه توصیه می‌شود.
سرفه مرتبط با آسم و بیماری‌های ریوی
- سرفه همراه با خس‌خس: به دلیل آسم در شب یا صبح افزایش می‌یابد و با اسپری‌های giãnکننده برونش یا استروئیدها در موارد حاد درمان می‌شود.
- سرفه سینه‌ای (همراه با خلط): اغلب با بیماری‌های ریوی و سیگار کشیدن مرتبط است و معمولاً افراد بالای ۴۰ سال را درگیر می‌کند. راهکار آن ترک سیگار، ورزش و استنشاق بخار است.
- سرفه همراه با تنگی نفس: اگر این حالت با کاهش وزن، بی‌اشتهایی یا خروج خون همراه باشد، ممکن است نشان‌دهنده موارد نادری مانند سرطان ریه باشد که نیازمند جراحی یا شیمی‌درمانی و پرتودرمانی است.
سوالات متداول
چه زمانی سرفه مزمن محسوب می‌شود؟
زمانی که حملات سرفه به مدت ۸ هفته یا بیشتر ادامه یابد.
چگونه می‌توان سرفه پارس را در خانه تسکین داد؟
از طریق استنشاق بخار آب گرم که ترجیحاً با چند قطره نعناع برای نرم کردن مجاری هوایی ترکیب شده باشد.
آیا داروهای فشار خون بر سرفه تأثیر می‌گذارند؟
بله، برخی از مهارکننده‌های فشار خون ممکن است در حدود ۱۵ درصد از مصرف‌کنندگان، به دلیل تحریک اعصاب ریه، باعث تشنج‌های سرفه شوند.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر، سریعاً به مراکز درمانی مراجعه کنید:
- خروج خون هنگام سرفه.
- احساس عدم توانایی در تنفس.
- تداوم سرفه برای بیش از ۸ هفته.
- مشاهده خلط به رنگ سبز یا شبیه به رنگ زنگ‌زده.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- پیشگیری از عفونت‌های تنفسی و بیماری‌های ریوی
- درمان خارش و قلقلک گلو و دلایل بروز آن
- آنفلوآنزای فصلی: علائم، درمان و واکسیناسیون
- درمان گلو درد با روش‌های خانگی و دارویی
- بیشتر درباره بیماری‌های ریوی
Photo: CC0 1.0, via rawpixel.com
approved by: Medica Health team