سندرم پیریفورمیس در اثر فشار یک عضله پهن در ناحیه باسن بر عصب سیاتیک رخ می‌دهد که منجر به بروز درد و اسپاسم‌های عضلانی در ناحیه لگن و ساق پا میشود.
سندرم پیریفورمیس چیست؟
این وضعیت یک اختلال عصبی-عضلانی نادر است. عضله پیریفورمیس در ناحیه باسن و نزدیک به بالای مفصل ران قرار دارد و از انتهای ستون فقرات تا ابتدای ران امتداد می‌یابد. اهمیت این عضله در حفظ تعادل مفصل ران است که به فرد در راه رفتن، انتقال وزن بدن و چرخش ران‌ها کمک می‌کند. زمانی که این عضله دچار اسپاسم یا کشیدگی شود، بر عصب سیاتیکی که در کنار یا میان آن قرار دارد و به سمت پاها می‌رود فشار وارد کرده و باعث ایجاد این حالت میشود.
علت سندرم پیریفورمیس و عوامل خطر
عوامل متنوعی می‌توانند منجر به بروز این مشکل شوند، از جمله:
- آسیب‌های جسمی: مانند تصادفات یا سقوط.
- عادات روزمره: نشستن طولانی‌مدت یا قرار دادن کیف پول ضخیم در جیب پشتی.
- عوامل بدنی: هایپرتروفی (بزرگ شدن) عضله در اثر تمرینات ورزشی شدید، ضعف عضلات باسن، یا افزایش وزن و فشار بر این ناحیه به دلیل بارداری.
- مشکلات ساختاری: انحراف ستون فقرات (اسکولیوز)، تفاوت در طول پاها یا نقص‌های مادرزادی در ساختار عضله مانند شکافته شدن آن.
- مشکلات سلامتی دیگر: مانند نوروم مورتون در پا.
علائم سندرم پیریفورمیس
بیمار ممکن است دردی شدید شبیه به سیاتیک احساس کند که از پایین کمر یا باسن تا ساق و پا امتداد می‌یابد. سایر نشانه‌ها عبارتند از:
- احساس سوزن‌سوزن شدن، بی‌حسی یا سوزش در ناحیه باسن.
- درد در یک طرف باسن و دشواری در نشستن یا تحمل وزن روی آن.
- اسپاسم در عضلات ساق پا و دردهای پایین کمر.
- درد هنگام حرکت دادن لگن یا در زمان معاینات پزشکی مقعدی.
روش‌های تشخیص و درمان
گاهی اوقات رسیدن به تشخیص قطعی دشوار است، بنابراین پزشکان بر معاینات بالینی، تاریخچه پزشکی و تست‌هایی مانند «خم کردن، نزدیک کردن و چرخش داخلی» تکیه می‌کنند. همچنین از تصویربرداری‌هایی مانند سی‌تی اسکن و MRI برای رد سایر دلایل مانند بیرون‌زدگی دیسک استفاده میشود.
در مورد درمان سندرم پیریفورمیس، گزینه‌های مختلفی وجود دارد:
مراقبت‌های خانگی و غیرپزشکی
- توقف موقت فعالیت‌های فشارآور مانند دویدن و دوچرخه‌سواری.
- انجام تمرینات کششی، یوگا و ماساژ ناحیه آسیب‌دیده.
- استفاده از کمپرس سرد برای چندین روز (هر بار ۱۵ تا ۲۰ دقیقه) و سپس جایگزینی آن با کمپرس گرم.
- ایجاد وقفه برای پیاده‌روی در صورت نیاز به نشستن طولانی‌مدت.
درمان‌های پزشکی
اگر وضعیت در منزل بهبود نیابد، پزشک ممکن است روش‌های زیر را تجویز کند:
- داروها: مسکن‌هایی مانند استامینوفن، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ناپروکسن یا ایبوپروفن و همچنین شل‌کننده‌های عضلانی.
- تزریقات: تزریق استروئیدها برای کاهش درد یا تزریق بوتاکس (که نتایج آن ممکن است کوتاه‌مدت باشد).
- توان‌بخشی: فیزیوتراپی برای بازیابی قدرت عضله.
- مداخله جراحی: آخرین راهکار برای حذف چسبندگی‌ها یا کاهش فشار روی عصب.
پیشگیری از آسیب
می‌توان احتمال ابتلا را با رعایت موارد زیر کاهش داد:
- انجام تمرینات گرم‌کردن و کششی قبل از ورزش و افزایش تدریجی شدت تمرینات.
- اجتناب از دویدن روی سطوح ناهموار یا تپه‌ها.
- پرهیز از نشستن یا دراز کشیدن طولانی‌مدت در وضعیت‌هایی که به عضلات باسن فشار می‌آورد.
- استراحت کامل هنگام احساس درد و درمان فوری هرگونه آسیب جسمی.
سوالات متداول
علائم سندرم پیریفورمیس چیست؟
معمولاً به صورت درد در یک طرف باسن، بی‌حسی گسترده به ساق پا، احساس ناراحتی هنگام نشستن و اسپاسم‌های عضلانی ظاهر میشود.
سندرم پیریفورمیس چگونه درمان میشود؟
درمان با تغییر سبک زندگی، استفاده از کمپرس و ماساژ شروع میشود و در صورت عدم بهبود، شامل داروهای ضدالتهاب، فیزیوتراپی یا در موارد شدید، جراحی خواهد بود.
آیا این سندرم خطرناک است؟
این یک اختلال نادر است، اما نادیده گرفتن درمان آن در برخی موارد می‌تواند منجر به آسیب دائمی به اعصاب شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- تداوم درد برای بیش از چند هفته یا ظهور ناگهانی آن پس از یک حادثه.
- احساس بی‌حسی یا ضعف شدید و ناگهانی در ساق پا یا پایین کمر.
- تپق زدن مکرر هنگام راه رفتن به دلیل دشواری در کنترل پا.
- از دست دادن کنترل مثانه یا روده.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- سندرم گریه گربه: علائم، تشخیص و روش‌های درمان
- علت‌ها و درمان بیماری آتروفی عضلانی نخاعی (SMA)
- سندرم کارپنتر: علائم، تشخیص و روش‌های درمان
- سندرم اهلرز دانلوس چیست و چه علائمی دارد؟
- بیشتر درباره ژنتیک و بیماری‌های نادر
approved by: Medica Health team