تزریق واکسن آنفولانزای فصلی به کاهش شدت علائم و کاهش احتمال بستری شدن در بیمارستان کمک می‌کند و روشی مؤثر برای محافظت از گروه‌های در معرض خطر است.
واکسن آنفولانزای فصلی چیست و چگونه عمل می‌کند؟
این واکسن بر پایه نسخه‌های غیرفعال یا تضعیف‌شده ویروس ساخته شده است، به این معنی که نمی‌تواند باعث بیماری شود. دانشمندان پیش از شروع فصل، ۳ یا ۴ سویه از ویروسی که احتمال انتشار آن زیاد است را شناسایی کرده و واکسن بر این اساس تولید می‌شود.
انواع واکسن‌های موجود عبارتند از:
- واکسن سه‌ظرفیتی: در برابر دو سویه از نوع (A) و یک سویه از نوع (B) محافظت ایجاد می‌کند.
- واکسن چهارظرفیتی: یک سویه دوم از نوع (B) را برای افزایش دامنه محافظت اضافه می‌کند.
انواع واکسن‌ها و روش‌های تجویز
روش‌های واکسن زدن آنفولانزا بسته به نوع محصول و وضعیت سلامتی فرد متفاوت است:
- واکسن غیرفعال: از طریق تزریق عضلانی تجویز می‌شود و برای افراد ۶ ماه به بالا مناسب است.
- واکسن تضعیف‌شده: به صورت اسپری بینی برای افراد ۲ تا ۴۹ سال در دسترس است و برای زنان باردار توصیه نمی‌شود.
- واکسن ریکومبینانت: مخصوص افراد ۱۸ سال به بالا است.
گروه‌های دارای اولویت برای واکسیناسیون
برخی گروه‌ها بیشتر در معرض خطرات سلامتی هستند و توصیه می‌شود حتماً واکسینه شوند، از جمله:
- سالمندان (۶۵ سال و بالاتر).
- زنان باردار، کودکان و نوزادان بالای ۶ ماه.
- مبتلایان به بیماری‌های مزمن مانند دیابت، بیماری‌های قلبی، کلیوی، کبدی و بیماری‌های ریوی مزمن.
- افرادی که دچار نقص ایمنی یا شرایط عصبی مانند ام‌اس (تصلب متعدد) هستند.
- کارکنان بخش بهداشت و درمان.
موارد منع مصرف و هشدارها
در برخی شرایط باید از تزریق واکسن اجتناب کرد یا آن را به تعویق انداخت:
- کودکان زیر ۶ ماه.
- افرادی که حساسیت شدید به ترکیبات واکسن (مانند ژلاتین یا آنتی‌بیوتیک‌ها) دارند.
- افرادی که سابقه سندرم گیلن-باره دارند و در معرض خطر شدید ابتلا به آنفولانزا نیستند.
- در صورت وجود تب، باید تزریق را به تعویق انداخت، اما در صورت ابتلا به بیماری تنفسی بدون تب، می‌توان آن را دریافت کرد.
- در مورد حساسیت به تخم‌مرغ، افراد با حساسیت خفیف می‌توانند واکسن بزنند، اما حساسیت شدید نیازمند نظارت دقیق پزشکی است.
عوارض جانبی و توصیه‌ها پس از تزریق
عوارض جانبی خفیفی ممکن است ظاهر شوند، مانند درد و تورم در محل تزریق، سردرد یا خستگی general. اسپری بینی نیز ممکن است باعث آب‌ریزش بینی یا گلودرد شود.
بدن برای ایجاد ایمنی به مدت دو هفته (یا طبق برخی منابع ۵ تا ۱۰ روز) زمان نیاز دارد. در این بازه توصیه می‌شود:
- دست‌ها را به‌طور مداوم بشویید و ضدعفونی کنید.
- از لمس صورت، بینی و دهان خودداری کنید.
- از حضور در مکان‌های شلوغ پرهیز کنید.
سوالات متداول
عوارض جانبی واکسن چهارظرفیتی چیست؟
این عوارض شامل درد در محل تزریق، تب خفیف و دردهای عضلانی است. در صورت استفاده از اسپری بینی، ممکن است آب‌ریزش بینی، سرفه یا سردرد مشاهده شود.
آیا توصیه می‌شود هر سال واکسن بزنیم؟
بله، توصیه می‌شود هر سال تزریق شود زیرا سویه‌های ویروس به‌روزرسانی می‌شوند تا اثربخشی در برابر ویروس‌های مورد انتظار در هر فصل تضمین گردد.
آیا این واکسن از آنفولانزای معده محافظت می‌کند؟
خیر، این واکسن فقط برای ویروس‌های دستگاه تنفسی است و از التهاب معده و روده که توسط ویروس‌های دیگر مانند «نورو» و «روتا» ایجاد می‌شود، محافظت نمی‌کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم شدید حساسیت پس از تزریق، باید فوراً با پزشک مشورت کنید، مانند:
- تنگی نفس.
- تورم عروقی یا سرگیجه شدید.
- استفراغ مداوم.
در کودکان، اگر علائم آنفولانزا در کودکان شدید بود یا با تب بالای ۶۰ درجه همراه شد، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین در صورت مشاهده نشانه‌های آنفولانزا مانند لرز شدید و ضعف مفرط، سریعاً به مراکز درمانی مراجعه نمایید.
سلب مسئولیت پزشکی: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- تستوسترون بالا و پاسخ به واکسن آنفلوآنزا چگونه است؟
- آنفولانزا و بارداری: خطرات و راهنمای پیشگیری
- بررسی علائم آنفولانزای پرندگان و روش‌های پیشگیری
- شناخت علائم آنفولانزا در کودکان و بزرگسالان
- بیشتر درباره سرماخوردگی، آنفلوانزا و کووید-۱۹
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team