بیماری‌های تنفسی متعددی وجود دارند که توسط سویه‌های مختلف ویروسی ایجاد می‌شوند؛ شناخت انواع آنفولانزا و ویژگی‌های هر یک برای مدیریت صحیح بیماری و پیشگیری از همه‌گیری‌ها ضروری است.
انواع آنفولانزا کدامند؟
چندین سویه ویروسی باعث ایجاد این بیماری تنفسی می‌شوند که عبارتند از:
- آنفولانزای نوع آ: این گونه به دلیل تغییر سریع سویه‌هایش، بیشترین توانایی ایجاد همه‌گیری‌های گسترده را دارد. این ویروس انسان‌ها و حیواناتی مانند اسب‌ها، خوک‌ها و پرندگان را مبتلا می‌کند. از مشهورترین سویه‌های آن H1N1 (آنفولانزای خوکی) و H3N2 (آنفولانزای پرندگان) است.
- آنفولانزای نوع ب: عمدتاً انسان‌ها را مبتلا کرده و می‌تواند باعث همه‌گیری‌های فصلی شود. این نوع معمولاً خطر کمتری نسبت به آنفولانزای نوع آ دارد، اما در برخی موارد می‌تواند شدید باشد و به دو سویه «ویکتوریا» و «یاماگاتا» تقسیم می‌شود.
- آنفولانزای نوع ج: علائم خفیفی ایجاد می‌کند و تنها انسان‌ها را مبتلا می‌سازد و تاکنون باعث هیچ همه‌گیری گسترده‌ای نشده است. با این حال، ممکن است برای نوزادان، سالمندان و افراد دارای نقص ایمنی خطرناک باشد.
- آنفولانزای نوع د: این گونه تنها دام‌ها و حیوانات را مبتلا می‌کند و تاکنون هیچ مورد ابتلای انسانی به آن ثبت نشده است، هرچند دانشمندان احتمال وقوع آن در آینده را رد نمی‌کنند.
علائم ابتلا و فرق آنفولانزا با سرماخوردگی
این دو بیماری در ابتدا ممکن است مشابه باشند، اما تفاوت‌های اساسی در شدت و مدت علائم دارند. اصلی‌ترین فرق آنفولانزا با سرماخوردگی در این است که مورد اول شدیدتر است و می‌تواند منجر به عوارض خطرناکی مانند التهاب ریه یا حتی مرگ شود، در حالی که مورد دوم خفیف‌تر است و اغلب به گرفتگی و آب‌ریزش بینی محدود می‌شود.
علائم آنفولانزا به صورت ناگهانی و شدید ظاهر می‌شوند و شامل موارد زیر هستند:
- تب (معمولاً ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر).
- سرفه خشک و خستگی شدید که در سالمندان ممکن است هفته‌ها طول بکشد.
- دردهای عضلانی، سردرد و گلودرد.
- در مورد نشانه‌های آنفولانزای خوکی، علائم گوارشی مانند استفراغ و اسهال شایع است؛ این موارد همچنین در آنفولانزای کودکان به طور کلی دیده می‌شود.
تشخیص و درمان
تشخیص از طریق معاینه بدنی یا آزمایش‌های swab حلق انجام می‌شود و شامل موارد زیر است:
۱. آزمایش‌های مولکولی: مانند PCR که ماده ژنتیکی ویروس را شناسایی می‌کند.
۲. آزمایش‌های آنتی‌ژن: که پروتئین‌های ویروسی را تحلیل می‌کنند (تشخیص سریع).
درمان بسته به وضعیت بیمار متفاوت است:
- داروهای ضد ویروسی: مانند اوسلتامیویر یا بالوکساویر (خوراکی)، زانامیویر (استنشاقی) و پیرامیویر (وریدی در بیمارستان). درمان در ۴۸ ساعت اول، مدت بیماری را حدود یک روز کاهش داده و از عوارض جلوگیری می‌کند.
- مراقبت‌های خانگی: نوشیدن مایعات زیاد، استراحت کامل و استفاده از مسکن‌هایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن.
توصیه‌های پیشگیری و مراقبت در منزل
- شستشوی مداوم دست‌ها با آب و صابون یا ضدعفونی‌کننده‌های الکلی.
- استفاده از ماسک در مکان‌های شلوغ و پوشاندن دهان هنگام عطسه.
- پخت کامل گوشت‌ها و تخمرگان برای جلوگیری از ابتلا به سویه‌های آنفولانزای پرندگان.
- رعایت قرنطینه خانگی برای بیماران تا ۲۴ ساعت پس از قطع تب (بدون مصرف دارو).
- به افراد دارای چاقی مفرط توصیه می‌شود واکسن‌های سالانه را دریافت کنند، زیرا خطر مرگ بر اثر ویروس H1N1 در آن‌ها بیشتر است.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر، سریعاً کمک پزشکی بگیرید:
- سرفه مداوم یا خلطی.
- تب بالای ۳۸.۸ درجه سانتی‌گراد همراه با لرز.
- تنگی نفس یا دشواری در تنفس.
سوالات متداول
انواع آنفولانزا کدامند؟
این بیماری به چهار نوع اصلی (آ، ب، ج، د) تقسیم می‌شود که انواع «آ» و «ب» شایع‌ترین عوامل ایجاد همه‌گیری‌های فصلی در انسان‌ها هستند.
آیا امکان ابتلا به همزمان آنفولانزا و کووید-۱۹ وجود دارد؟
بله، ممکن است یک فرد در یک زمان به هر دو بیماری مبتلا شود.
آیا مصرف آسپرین برای کودکان هنگام ابتلا به آنفولانزا ایمن است؟
خیر، کودکان و نوجوانان نباید هنگام بهبودی از علائم شبه‌آنفولانزا آسپرین مصرف کنند تا از خطر ابتلا به سندرم مرگبار «رای» جلوگیری شود.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- ۷ اشتباهات رایج هنگام سرماخوردگی و راه پیشگیری
- ویروس کرونای جدید چیست؟ راهنمای جامع پیشگیری برای کودکان
- بررسی افسانه‌های آنفولانزا که نباید باور کرد
- سوالات رایج کرونا و خانواده و راهنمای پیشگیری
- بیشتر درباره سرماخوردگی، آنفلوانزا و کووید-۱۹
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team