بدن در هنگام استراحت تغییرات فیزیولوژیکی و رفتاری متنوعی را تجربه می‌کند. در این مقاله بررسی می‌کنیم که برخی از اتفاقات حین خواب رخ می‌دهند و معنی این چیست.
توضیحات علمی درباره اتفاقات حین خواب
حالت‌های مختلفی وجود دارد که انسان در زمان نبود هوشیاری تجربه می‌کند و برجسته‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- مرحله REM و رؤیاها: خواب‌ها در مرحله‌ای به نام «حرکت سریع چشم» (REM) رخ می‌دهند؛ جایی که بدن ساکن می‌ماند اما چشم‌ها به سرعت حرکت می‌کنند. این رؤیاها می‌توانند خوشایند یا آزاردهنده باشند و گاهی بازتابی از درگیری‌های زندگی یا خواسته‌های تحقق‌نیافته هستند که ممکن است منجر به خندیدن، گریه یا بیدار شدن با ترس شوند.
- پرش خواب: برخی افراد در ابتدای خواب لرزش ناگهانی را تجربه می‌کنند، گویی در حال سقوط هستند. این حالت در افرادی که خواب نامنظم دارند، کم‌استراحت هستند یا کافئین زیاد مصرف می‌کنند، شایع‌تر است و دلیل آن واکنش‌های سیستم عصبی است.
- اختلالات حرکتی و تکلم: راه رفتن در خواب ممکن است به دلیل اضطراب، خستگی، ترس در کودکان یا اختلال در سلول‌های مغزی در سالمندان رخ دهد. در این حالت، مغز در وضعیت خواب جزئی قرار دارد. همچنین ممکن است صحبت کردن با کلمات نامفهوم یا گفتگوهای خیالی رخ دهد که امری بی‌ضرر است و از انتقال بین مراحل خواب ناشی می‌شود.
- خرپف و آپنه: شل شدن عضلات گلو باعث تنگ شدن مجرای تنفسی و لرزش دیواره‌های آن می‌شود که منجر به خرپف می‌گردد. در برخی موارد، مجرای هوا کاملاً مسدود می‌شود (آپنه خواب) و فرد به دلیل احساس خفگی از خواب می‌پرد.
تغییرات جسمی و عملکردی در زمان استراحت
برای بازیابی انرژی، تغییرات داخلی در اندام‌های بدن رخ می‌دهد:
- قلب و کلیه‌ها: ضربان قلب کاهش می‌یابد تا استراحت کند. همچنین عملکرد کلیه‌ها کندتر شده و میل به ادرار کاهش می‌یابد؛ مگر در موارد بارداری، دیابت یا نوشیدن مقدار زیادی مایعات قبل از خواب.
- پوست و رشد: ترشح هورمون رشد افزایش می‌یابد که باعث تحریک تولید کلاژن در پوست و کمک به ترمیم سلول‌ها می‌شود.
- دستگاه گوارش و عضلات: عضلات از جمله عضله اسفنکتر مقعد شل می‌شوند که باعث خروج گازها می‌گردد. همچنین برخی افراد به دلیل استرس شدید، دندان‌های خود را روی هم فشار می‌دهند (دندان‌قروچه) که منجر به دردهای فکی می‌شود.
- سرازیر شدن بزاق: این اتفاق هنگام خوابیدن به پهلو با دهان کمی باز رخ می‌دهد و تکرار آن ممکن است با رفلاکس معده یا التهاب سینوس‌ها مرتبط باشد.
سوالات متداول درباره اتفاقات حین خواب
چرا در ابتدای خواب احساس سقوط می‌کنم و معنی این چیست؟
این پرش‌ها اغلب به دلیل واکنش سیستم عصبی رخ می‌دهند و احتمال وقوع آن‌ها با مصرف زیاد کافئین یا کم‌خوابی افزایش می‌یابد.
علت خرپف هنگام خواب چیست؟
خرپف زمانی رخ می‌دهد که عضلات گلو شل شده و مجرای هوا تنگ شود و دیواره‌های آن بلرزند. شدت صدا بسته به وضعیت سر تغییر می‌کند.
آیا صحبت کردن در خواب نشانه یک مشکل سلامتی است؟
صحبت کردن در خواب معمولاً بی‌ضرر است و اغلب در نتیجه انتقال از یک مرحله از خواب به مرحله‌ای دیگر اتفاق می‌افتد.
چرا برخی افراد هنگام خواب بزاق دهانشان سرازیر می‌شود؟
این اتفاق هنگام خوابیدن به پهلو با دهان نیمه‌باز رخ می‌دهد. در صورت تکرار زیاد، ممکن است دلیل آن التهاب سینوس‌ها یا رفلاکس مری باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر توصیه می‌شود با متخصص مشورت کنید:
- بیدار شدن‌های ناگهانی و مکرر به دلیل احساس خفگی (آپنه خواب).
- سرازیر شدن شدید و مکرر بزاق دهان.
- نیاز مکرر به ادرار در شب، با وجود عدم مصرف مایعات زیاد.
- احساس درد مداوم در فک و دندان‌ها هنگام بیدار شدن.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین توصیه پزشکی متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- مدیریت آلرژن برای بهبود کیفیت خواب
- بررسی عوامل مؤثر بر عملکرد شغلی و نقش خواب
- اثرات کمبود خواب: تاثیرات کمبود خواب بر اشتهای غذا و پرخوری
- خطرات و علائم مصرف بیش از حد ملاتونین
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team